Volledig scherm
Voor het aanleggen van een warmtenet, zoals op deze foto in Dordrecht, moet een grote leiding onder de straat worden gelegd die aftakt richting de huizen. © Thymen Stolk

Tienduizenden Amersfoortse huizen wijk voor wijk van het aardgas af

pollAmersfoort gaat na een lange reeks voornemens voor het eerst echt aan de slag met het aardgasvrij maken van de stad. Per wijk wordt in kaart gebracht welke duurzame bron het beste kan worden aangewend om de huizen en kantoren te verwarmen. De kans is daarbij groot dat inwoners ook zelf flink in de buidel moeten tasten.

Poll

Amersfoort gaat van het gas af. Goede zaak?

  • Ja (16%)
  • Nee (84%)
3024 stemmen

Na Schothorst-Zuid, waar nu al bij wijze van pilot stappen worden gezet, wordt nog dit jaar in Hoogland, Liendert, Vathorst en de bedrijventerreinen De Hoef en De Wieken-Vinkenhoef begonnen met het opstellen van een zogeheten wijkwarmteplan. Afhankelijk van de snelheid waarmee dit gaat, volgen in 2020 al Nieuwland, het Vermeerkwartier, Soesterkwartier en Isselt en vervolgens in 2021 Randenbroek, De Berg-Zuid, Kattenbroek en de binnenstad. Elk blok telt minstens 6000 huizen en 900 andere gebouwen, zoals kantoren.

De volgorde is niet toevallig, zegt wethouder Astrid Janssen (GroenLinks, Duurzaamheid), verantwoordelijk voor de nieuwe aanpak. Deze werd vanmiddag openbaar gemaakt. ,,We hebben onder meer gekeken naar het type bebouwing in de wijk, hoeveel aardgas er nu wordt gebruikt en bewonersinitiatieven die er al zijn. Het liefst zouden we natuurlijk alle wijken in één keer in kaart brengen, maar dat laat de capaciteit binnen de gemeente en betrokken partijen zoals woningcorporaties niet toe.”

Volledig scherm
Amersfoort gaat gefaseerd en in drie blokken aan de slag met het maken van wijkwarmteplannen. Voor de witte vlekken op de kaart, moet nog naar een oplossing worden gezocht. © Gemeente Amersfoort

Voor welke verwarmingsbron wordt gekozen is mede afhankelijk van de wens van de wijkbewoners, maar zal volgens Janssen eveneens worden bepaald door het bouwjaar van de huizen en hoe dicht zij op elkaar zijn gebouwd. Bij panden die goed geïsoleerd zijn (of dat kunnen worden), kort op elkaar staan en waar voldoende animo is in de buurt, is het aanleggen van een collectief warmtenet een optie. Water van bij voorkeur tussen de 35 en 55 graden Celsius stroomt in dit scenario door leidingen onder de straat, en loopt via aftakkingen de leidingen de huizen binnen.

Gevolgen

Het aanleggen van een warmtenet heeft wel grote gevolgen. Straten moeten open om grote leidingen te leggen, en ook in huis moet de boel worden aangepast, omdat reguliere verwarmingssystemen werken op water waarvan de temperatuur algauw twee keer zo hoog is.

Tot slot moeten veel huizen, zelfs huizen die nu al een hoog energielabel dragen, extra worden geïsoleerd, omdat de geringe warmte anders vervliegt. In wijken waar de aanleg van een collectief net niet kan, bijvoorbeeld omdat de buurt oud is of de animo te klein, is het plaatsen van een warmtepomp, zonnepanelen of andere (elektrische) bron een optie.

Welke warmteleverancier wordt gekozen moet de toekomst leren, maar kijkend naar het type wijk bieden grote delen van Liendert, Schuilenburg, Kruiskamp, Randenbroek, De Koppel en het Soesterkwartier volgens de gemeente mogelijkheden voor een warmtenet. Voor de nieuwere woonbuurten als Vathorst, lijken zonnepanelen of warmtepompen een betere optie: de kosten van een warmtenet worden bij moderne huizen minder snel terugverdiend. 

Volledig scherm
De rode gebieden op de kaart zijn volgens de gemeente geschikt te maken voor een collectief warmtenet, voor de blauwe gebieden kan beter gebruik worden gemaakt van zonne-energie of elektrische warmtepompen. © Gemeente Amersfoort

Kosten

Voor welke oplossing er ook wordt gekozen: operatie ‘van het gas af’ gaat Amersfoort geld kosten. De gemeente zelf zal waarschijnlijk miljoenen op tafel moeten leggen, maar ook inwoners moeten hun financiële steentje bijdragen.

Over bedragen wordt in de plannen niet gerept, maar uit richtlijnen van de rijksoverheid blijkt een bedrag van 15.000 euro eerder regel dan uitzondering.

,,Het uitgangspunt is dat verduurzaming voor iedereen betaalbaar moet zijn en dat de woonlasten zoveel mogelijk gelijk blijven”, aldus Janssen. ,,Op dit moment wordt gewerkt aan een traject waarbij je een lening kan afsluiten die aan het huis gebonden is, en overgaat op een nieuwe bewoner. Daarnaast kunnen Amersfoorters niet worden verplicht om mee te doen, hoewel we natuurlijk op volop medewerking hopen.”

Als de wijkwarmteplannen volgens planning worden opgesteld, en de uitvoering ervan vlotjes verloopt, dan zijn de genoemde wijken op zijn vroegst in 2032 volledig aardgasvrij. Voor de ‘witte vlekken’ op de kaart, zoals delen van Kruiskamp, delen van het Leusderkwartier en het buitengebied, hoopt de gemeente gedurende het proces een oplossing te vinden.

Dagelijks het nieuws uit de regio in je mailbox? Schrijf je in op de nieuwsbrief!

In samenwerking met indebuurt Amersfoort