40.000 werklozen Amsterdam moeten op gesprek komen

Amsterdam trekt 20 miljoen euro uit om mensen uit de bijstand te krijgen. Alle 40.000 Amsterdammers met een bijstands­uitkering komen op gesprek. ‘Als je niks wilt, dan houdt het een keer op.’

Volledig scherm
Wethouder Rutger Groot Wassink © ANP

Het is zijn grootste opgave als wethouder, zegt Rutger Groot Wassink. En een militaire operatie voor de gemeente: 40.000 Amsterdammers in de bijstand krijgen een oproep voor een gesprek: wat willen ze, wat kunnen ze en wat hebben ze nodig om aan het werk te komen? “De economie in Amsterdam staat er goed voor, er zijn veel vacatures. Elke dag die we wachten, is een dag dichter bij de volgende crisis.”

De gesprekken zijn onderdeel van een aanpak waarvoor de gemeente vorige week 20 miljoen euro heeft vrijgemaakt in de Voorjaarsnota.

Fikse boete van het rijk

Amsterdam telt 40.000 mensen met een bijstandsuitkering, van wie driekwart langdurig werkloos is. Dat aantal neemt af, maar voor de wethouder is de daling niet groot genoeg. In 2018 daalde het aantal uitkeringen met 1200, ofwel 2,9 procent. En daarmee blijft de stad achter op het landelijk gemiddelde van 5,8 procent.

Natuurlijk: Amsterdam heeft in vergelijking met andere gemeenten meer mensen die langdurig in de bijstand zitten, maar dan nog. “Ik vind dat een stad als Amsterdam niet meer dan 30.000 bijstandsgerechtigden mag hebben,” zegt Groot Wassink.

Amsterdam riskeert een fikse boete van het rijk als de stad niet opschiet. Als de gemeente in deze mate blijft achterlopen op de landelijke daling, leidt dat tot een korting van 17 miljoen euro, oplopend tot 68 miljoen over vier jaar.

40.000

Amsterdam telt 40.000 mensen met een bijstands­uitkering, van wie driekwart langdurig werkloos is. Dat aantal neemt af, maar voor de wethouder niet snel genoeg

Volgens Groot Wassink is er veel winst te halen in de manier waarop de gemeente uitkerings­gerechtigden benadert en aan het werk probeert te krijgen. “Een grote groep langdurig werklozen hebben we al lang niet meer gezien en gesproken,” zegt hij. “Zij krijgen te weinig aandacht. We weten van sommige mensen niet eens wat hun opleidingsniveau is. Dat is echt niet goed.”

De uitnodiging voor een gesprek is niet vrijblijvend. “We benaderen iedereen met veel medemenselijkheid. We gaan wel kijken hoe we hen aan het werk krijgen. En als je niks wilt en niet komt opdagen, dan houdt het een keer op.”

Draagvlak

In stadsdeel Zuidoost is al ervaring opgedaan met intensieve begeleiding van jonge werklozen. Het resultaat is dat de werkloosheid onder deze groep flink is gedaald, maar ook dat een aantal mensen niet op gesprek wilde komen en daarmee afzag van een uitkering, waarop ze kennelijk geen recht hadden. “We gaan kijken naar de rechtmatigheid van de uitkeringen. Ik ben er van overtuigd dat slechts een kleine groep de boel belazert, maar die is wel slecht voor het draagvlak.”

De gemeente zal de Amsterdamse werklozen te hulp schieten met coaches, opleidingen en loonkostensubsidies, waarbij de gemeente een deel van het salaris betaalt. Bedrijven worden bij de plannen betrokken, zij kampen vaak met een tekort aan personeel. “We hebben instrumenten genoeg,” zegt Groot Wassink. “We moeten vooral aandacht schenken, normaal doen en ze niet als kinderen behandelen.”

In 2021 moet de daling in Amsterdam gelijk zijn aan de landelijke trend, om die een jaar later te overtreffen.

Maatregelen om aan een baan te komen

- De werkbrigade. Vijfhonderd langdurig werklozen komen twee jaar in dienst van de gemeente en doen zo ervaring op. De gemeente investeert 11 miljoen per jaar.

- Banenplannen. De gemeente maakt afspraken met werkgevers over het in dienst nemen van werkloze ­Amsterdammers.

- Spotlicht. Een intensieve aanpak voor jongeren met een migratie­achtergrond. De werkloosheid is onder deze groep relatief hoog.

- Eind vorig jaar is een proef gestart om mensen in de bijstand aan een baan te helpen in sectoren met personeelstekorten, zoals de zorg.

- Campagne om aandacht te vestigen op 50-plussers in de bijstand.