Alarm over smog: risico voor de gezondheid

In heel Nederland is de kans op zware smog door de hitte en de wind uit het Ruhrgebied zo groot dat de 'alarmdrempel' wordt bereikt. Niet alleen astmapatiënten krijgen last, maar iedereen loopt risico.

Volledig scherm
Onderzoekers van Wageningen Universiteit en AMS Institute laten een weerballon op vanaf de Dam. Zo kunnen ze meten tot hoe hoog de hitte in de stad stijgt en hoe groot de vervuiling is. © ANP

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) waarschuwt woensdag voor smog door de hoge temperaturen en het zonlicht. Vooral in de late middag en in het begin van de avond is een grote kans op zware luchtvervuiling. Het instituut adviseert mensen binnen te blijven en zware lichamelijke inspanning te beperken. Mensen met luchtwegproblemen voelen de vervuiling het zwaarst.

De voorspelling is dat donderdag, als het nog warmer wordt, de Europese alarmdrempel wordt bereikt. "Een uitzonderlijke situatie," zegt Maarten Krol, onderzoeker luchtkwaliteit van het Amsterdamse onderzoeksinstituut AMS Institute. "Als de ozonwaarde boven de 240 microgram komt, loopt de hele bevolking risico."

De schadelijke stoffen worden gemeten in ozonwaarden. Op een normale dag liggen die tussen de 80 en 120 microgram per kubieke meter lucht. Woensdag lopen de waarden op tot boven de 180 microgram.

Ruhrgebied

De overheid zal dan een crisisplan in werking stellen. Bij overschrijding van de alarmdrempel kan de maximumsnelheid op de wegen worden verlaagd of wordt er aan industrieën gevraagd om het werk stil te leggen. Aangezien de hitte niet te lang duurt, is de kans niet groot dat dat gebeurt. 

"Belangrijk is dat het probleem niet in de stad ligt, maar er internationaal iets moet gebeuren," zegt Krol. Dat komt door de zuidoostelijke wind. Vanuit het Ruhrgebied komt de vervuilde lucht in de atmosfeer terecht. "Samen met de ophoping van warmte, blijft ook de luchtverontreiniging hangen."

Nieuw onderzoek

Het warme weer brengt ook kansen voor onderzoek met zich mee. Samen met wetenschappers van de Wageningen Universiteit laat Krol ballonnen vanaf de Dam op. Hiermee kunnen ze meten tot hoe hoog de hitte in de stad stijgt en hoe groot de vervuiling is.

"We schrijven Amsterdamse geschiedenis," zegt Bert Heusinkveld, meteoroloog aan de WUR. "Dit onderzoek is vijftig jaar geleden alleen vanuit een helikopter in New York uitgevoerd, daarna nooit meer in een andere stad."

De onderzoekers weten al dat het in de stad vijf graden warmer is dan op het platteland. De resultaten van dit onderzoek moeten een nog beter beeld geven over hoe het er in de hoogte aan toegaat. Zo kan beter worden ingeschat wat de gevolgen voor de stadsmens is. "De resultaten vullen eerdere onderzoeken aan," zegt Heusinkveld.

Inrichting

Hierdoor kan Amsterdam de stad beter inrichten door bijvoorbeeld meer bomen en planten te plaatsen of om meer woningen naast water te bouwen. Heusinkveld kijkt naar zijn laptop als de ballon al even weg is. "Die vliegt nu ten noorden van de Westhaven. Ik verwacht dat we die later kunnen ophalen bij Oostzaan."

Volledig scherm
© ANP
Volledig scherm
© Joris van Gennip
Volledig scherm
© Joris van Gennip
Volledig scherm
© Joris van Gennip