Volledig scherm
© Lynne Brouwer

AMC kocht hoofden van omstreden 'body brokers'

updateHet AMC heeft de afgelopen tien jaar zo'n vijfhonderd diepgevroren hoofden gekocht van commerciële Amerikaanse bedrijven voor onderwijs en onderzoek. Amerikaanse nabestaanden van de donateurs wisten vaak niet dat het lichaam van hun dierbare werd verkocht.

Dat blijkt uit onderzoek van persbureau Reuters en Nieuwsuur.

Het Amsterdamse ziekenhuis kocht de lichaamsdelen bij Amerikaanse 'body brokers' als MedCure en Science Care. Die bedrijven handelen in lichamen van mensen die hun stoffelijke overschot ter beschikking hebben gesteld aan de wetenschap. Daarmee werden grote winsten geboekt, waarmee onder meer een privé-vliegtuig is gekocht.

In de snijzaal van het AMC zijn de hoofden (kostprijs 440 euro) gebruikt voor onderwijs en onderzoek. Studenten en medisch specialisten verhogen zo hun kennisniveau. Er kunnen bijvoorbeeld nieuwe operatietechnieken worden ontwikkeld, waarmee overledenen volgende generaties helpen. Die nobele doelstelling is een belangrijk argument om het lichaam ter beschikking te stellen aan de wetenschap.

De nabestaanden van de Amerikaanse overledenen wisten vaak echter niet dat hun dierbare werd verhandeld. Die informatie staat in de kleine letters van het contract. Aangezien de 'body brokers' compenseren voor crematiekosten -niet bruikbare lichaamsdelen worden gecremeerd- gaan nabestaanden akkoord met de contractvoorwaarden

Donate your body
Het AMC zegt na vragen van Nieuwsuur niet meer te willen werken met commerciële Amerikaanse bedrijven. Het ziekenhuis heeft, ondanks dat het legaal is, moeite met de 'agressieve manier' waarop de bedrijven klanten werven.

"We hebben begrepen dat Science Care agressief aan het acquireren is in verpleeghuizen en hospices. Dat is een inacceptabele situatie. We stoppen definitief met de samenwerking," zegt Freek Dikkers, hoofd KNO van het AMC.

Ook het Erasmus MC deed zaken met de Amerikaanse bedrijven. Het VUmc deed dat niet. Enerzijds omdat het VUmc over voldoende lichamen kan beschikken via de eigen kanalen, anderzijds omdat het VUmc de volledige controle wil hebben over de lichamen.

Diepgevroren
Dat het AMC de hoofden uit de Verenigde Staten haalde, was volgens Dikkers noodzakelijk. Deze moeten van een bepaalde kwaliteit zijn en diepgevroren. Het donateursprogramma van het AMC en andere academische ziekenhuizen in Nederland kon daarin niet voorzien. Daarom ging het AMC in zee met de Amerikaanse bedrijven.

Nu het AMC daarmee stopt, is het de vraag of er voldoende diepgevroren hoofden binnenkomen voor onderwijs en onderzoek. "De aanwas uit ons eigen donatieprogramma is gegroeid," aldus een voorlichter. "We kijken of we daarmee aan de vraag kunnen voldoen."