Gemeente gaat schulden van jongeren overnemen

Amsterdam gaat schulden van jongeren overnemen. Omdat schuldeisers bij jongeren veelal niet akkoord willen gaan met een schuldsanering, worstelen die vaak jaren later nog met de geldzorgen die het gevolg zijn van hun schuldenlast.

Volledig scherm
Voor jongeren tot 27 jaar wil wethouder Moorman het makkelijker maken dat de gemeentelijke kredietbank de schuld overneemt. © ANP XTRA

Naar schatting zo’n 20.000 jongeren in Amsterdam hebben problematische schulden. Dat wil zeggen dat ze die met hun inkomen niet binnen 3 jaar kunnen aflossen. Nog veel meer jongeren geven aan schulden te hebben. Dat geldt voor maar liefst 34 procent van de jongeren tussen de 18 en 34 jaar, al zijn dan ook studieschulden meegeteld.

Valste start

Het bereiken van de volwassenheid is een kwetsbaar moment: jongeren moeten zelf een zorgverzekering afsluiten, of een studielening. Daarnaast ontstaan veel schulden door rood staan en betalingsachterstanden bij zorgverzekeraars en telefoonaanbieders.

Voor veel jongeren betekent het een valse start van hun loopbaan. De schulden brengen veel stress met zich mee. Zelfstandige woonruimte vinden wordt nog moeilijker dan het al is. De verleiding is groot om hun opleiding te staken en te gaan werken, schrijft wethouder Marjolein Moorman (Armoede) dinsdag aan de gemeenteraad.

Daar komt bij dat het de schuldhulpverlening bij jongeren vaak niet lukt om schulden te saneren. Schuldeisers gaan vaak niet akkoord omdat de kans groot is dat jongeren op den duur meer gaan werken en dan ook meer kunnen terugbetalen. Aflossen is verder extra moeilijk omdat jongeren vaak geen stabiel inkomen hebben. Verder haken veel jongeren af, omdat sanering jaren duurt.

Schuld wordt overgenomen

Voor jongeren tot 27 jaar wil wethouder Moorman het daarom makkelijker maken dat de gemeentelijke kredietbank de schuld overneemt. De gemeente betaalt 750 euro mee, om schuldeisers over de streep te trekken. De jongeren staan daarna voor het afkoopbedrag in het krijt bij de kredietbank, een bedrag dat veel lager is dan hun oorspronkelijke schuld.

Het voordeel is verder dat ze maar één schuldeiser overhouden en meer kunnen aflossen omdat het gaat om een sociale lening. Ook staat de schuld om die reden op een andere manier geregistreerd bij kredietregister BKR. Een schuldsanering is voor banken nog acht jaar lang reden om geen hypotheek af te geven.

Voorwaarde voor het overnemen van de schuld is wel dat de jongeren akkoord gaan met een begeleidingsplan met afspraken over werk, opleiding en hun schulden. Als doelen uit het plan worden behaald, zoals het halen van een diploma of het vinden van een baan, dan scheldt de Kredietbank een deel van de schuld kwijt.

Schone lei

Moorman wil voorkomen dat de schulden jongeren belemmeren bij hun opleiding of de start van hun loopbaan. “Als we dat niet doen groeien de schulden door en krijgen deze jongeren geen kans om zich te herpakken en fouten recht te zetten.”

De wethouder verwacht dat dit jaar zo’n 150 jongeren met een schone lei kunnen beginnen. Dit jaar denkt ze daaraan zo’n 350.000 euro kwijt te zijn. Het eerste jaar wordt ook gebruikt om de regeling uit te proberen. Het is bijvoorbeeld nog wel de vraag of schuldeisers voor 750 euro meer wel bereid zijn om een regeling te treffen met de Kredietbank. Dat moet de praktijk uitwijzen.

Een meerderheid van de gemeenteraad vroeg Moorman eind 2018 om schulden van jongeren over te nemen. Verschillende andere steden, zoals Den Haag en Utrecht, hebben al vergelijkbare regelingen voor jongeren.

Lector Schulden en Incasso van de Hogeschool Utrecht Nadja Jungmann onderstreept het belang van een schuldenvrije start voor jongeren. “Het voorkomt dat schulden hun toekomstperspectieven gijzelen.” Uit onderzoek blijkt dat mensen met hoge schulden veel zorg nodig hebben en vaak langer in een uitkering blijven hangen. “Voorkomen dat schulden blijven voortetteren levert de overheid uiteindelijk een besparing op.”

Jungmann is enthousiast over de Amsterdamse plannen. Voorwaarde is wel dat jongeren zelf kunnen meepraten over de doelen die zij moeten verwezenlijken voor kwijtschelding. “Het moeten wel doelen die voor henzelf van wezenlijke betekenis zijn, anders is het maar de vraag of het gaat werken.”