Jaren cel voor ex-ambtenaar en echtgenote voor oplichten gemeente

Ex-ambtenaar Chany R. (45) en zijn vrouw Rubia B. (46) krijgen 43 maanden en 32 maanden cel voor het gedurende 7,5 jaar ‘geraffineerd’ oplichten van de gemeente Amsterdam en een leasebedrijf voor ongeveer drie miljoen euro, plus het witwassen van de buit.

Een Porsche Cayenne, waarvan Chana R. er liefst drie kocht.
Volledig scherm
Een Porsche Cayenne, waarvan Chana R. er liefst drie kocht. © AFP

Eerder was het stel uit Badhoevedorp in een civiele zaak al veroordeeld tot terugbetaling van de miljoenen. In die zaak loopt nog hoger beroep.

Twee Amsterdammers van 71 en 53 die het stel hielpen, krijgen werkstraffen van 200 en 240 uur, plus in het geval van de vijftiger een voorwaardelijke celstraf van drie maanden.

Wagenpark

Chany R. was beheerder van werven en een deel van het wagenpark van de gemeente. Via honderden valse facturen aan de bedrijven van zijn vrouw en de twee Amsterdammers betaalde hij met gemeentegeld voor (aanpassingen aan) voertuigen, zoals zeven mini-tractoren, auto’s, vrachtwagentjes en materialen en diensten die niet waren geleverd. Onder meer Whatsapp-gesprekjes tonen hoe R. zijn medeverdachten instrueerde de vermoorde onschuld te spelen als vragen werden gesteld.

Van de buitgemaakte miljoenen kocht het stel onder veel meer 19 auto’s, waaronder drie Porsche Cayennes die samen 185.000 euro waard waren, drie speedboten en voor tonnen aan (zeker veertien) dure horloges en vele merkzonnebrillen. Ze verbleven in luxe hotels en reisden naar Suriname en andere exotische oorden.

Vergokt

R. zou voor 1,5 miljoen hebben vergokt in casino’s en online.

De rechtbank ‘neemt het Chany R. bijzonder kwalijk’ dat hij ‘een zeer luxe leven leidde’ van gemeenschapsgeld, waarvan hij ‘jarenlang structureel en op zeer omvangrijke schaal ernstig misbruik maakte’.

Patserboten

De zaak kwam in februari 2015 aan het licht door een controle op onder criminelen geliefde ‘patserboten’ door de recherche. Stap voor stap kwamen al die dure bezittingen en enorme uitgaven in beeld, terwijl ze samen nog geen 7.000 euro per maand verdienden.

De recherche begon onder codenaam Hippo een grootschalig financieel onderzoek en zag al snel dat de gemeente tonnen had overgemaakt naar het bedrijf van Rubia B. De gemeente werd getipt, en begon onder codenaam Tulp ook een intern onderzoek.

Uit de beide onderzoeken bleek dat de wagenparkbeheerder al sinds januari 2008 valse facturen uitbetaalde voor goederen of diensten die nooit waren geleverd. Naaste collega’s van Chany R. wisten niets van de bestellingen die hij had gefactureerd en die de bedrijven van zijn medeverdachten zouden hebben geleverd.

Blote stelling

Hoewel R. volhoudt dat wel degelijk tegenprestaties stonden tegenover de namens de gemeente betaalde bedragen, is daarvan volgens de rechtbank geen spoor aangetroffen. Zijn ‘blote stelling’ dat diensten en tal van goederen wel degelijk zijn geleverd, heeft de verdachte tijdens zijn civiele proces én in de strafzaak ‘niet nader onderbouwd en geconcretiseerd’.

Justitie eiste begin maart 68 en 46 maanden cel tegen het stel, maar de rechtbank is milder omdat de verdachten niet eerder voor vergelijkbare misdrijven waren veroordeeld en de strafzaak buiten hun schuld te lang heeft gesleept.

Welbewust gehandeld

Hoofdverdachte Chany R. heeft volgens de rechtbank ‘welbewust gehandeld, kennelijk slechts met het oog op persoonlijk financieel gewin’. Hij vervulde een sleutelrol en stuurde zijn medeverdachten aan. De jarenlange oplichting stopte alleen doordat de recherche R. en zijn groepje in het vizier kreeg, anders was hij mogelijk nog lang doorgegaan met het ‘voor zeer grote bedragen benadelen van de gemeente Amsterdam’. Door de miljoenenoplichting te blijven ontkennen ‘geeft R. op geen enkele manier blijk van inzicht in de kwalijkheid van zijn handelen en neemt hij geen verantwoordelijkheid’.

Eigen schuld

Dat hij al veroordeeld is tot het terugbetalen van de van de gemeente gestolen miljoenen en dat hij al strafontslag kreeg, is voor de rechtbank geen reden de straf verder te matigen omdat die twee logische gevolgen van zijn handelen ‘voorzienbaar waren’. Kortom: het is zijn eigen schuld.

R. gaat waarschijnlijk in hoger beroep.

‘Schokkende wanorde’ bij gemeente

Advocaat Alexander Admiraal had namens Chany R. bepleit dat het een zodanige ‘wanorde’ was bij de gemeente Amsterdam dat domweg niet meer is vast te stellen of goederen en diensten zijn geleverd. Het ontbrak (en ontbreekt) volgens de advocaat grotendeels aan deugdelijke controles en een fatsoenlijke administratie. Getuigen ‘schetsen een ronduit schokkend beeld’ van de situatie binnen de gemeente. “Hoe kunnen we een zinnig woord zeggen over onder andere geleverde voertuigen nu er geen duidelijke administratie aanwezig was?” vroeg Admiraal zich af in zijn pleidooi. Het bevreemdt volgens hem dan ook niet dat de zaak niet aan het licht kwam door de gemeente, maar door een toevallige ‘patsercontrole’ van de recherche.

De rechtbank verbindt aan die geschetste puinhoop geen gevolgen. Het vonnis: “De omstandigheid dat (de) verdachte jarenlang zijn gang kon gaan doordat er sprake was van een gebrekkige controle bij de gemeente Amsterdam maakt het handelen van verdachte niet minder strafbaar.”