Volledig scherm
© ANP

Miljoenen berichten ontcijferd over liquidaties

Justitie heeft goud in handen bij het opsporen en berechten van zware criminelen. Experts hebben weer miljoenen geheime boodschappen ontcijferd die als bewijs kunnen dienen.

Specialisten hebben 3,3 miljoen versleutelde tekst­berichten van zware criminelen leesbaar weten te maken. De criminelen hadden met PGP (Pretty Good Privacy) versleutelde smartphones gebruikt, waarmee ze lang dachten veilig met elkaar te communiceren.

Die extra gegevens, bovenop de schat aan data waarmee justitie en recherche de laatste jaren zware misdrijven hebben opgelost, vormen waarschijnlijk doorslaggevend bewijs in nog minstens tientallen grote onderzoeken naar liqui­daties, handel in wapens en drugs en naar criminele geldstromen.

Het Team High Tech Crime van de landelijke recherche en het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) bereikten die doorbraak dankzij nieuwe, geavanceerde zoektechnieken in de buitenlandse computerservers waarover het versleu- telde berichtenverkeer liep.

Quote

Wat voor de zware criminelen een enorme kans leek, blijkt nu hun zwaarste bedreiging

Hoofd van de landelijke recherche

De inhoud van die servers was beschikbaar doordat ze eerder in twee onderzoeken al waren gekopieerd.

Doorslaggevende impulsen
Het gaat om de servers van de Gelderse provider Ennetcom die in Canada stonden en de servers van het door een Amsterdammer en een Huizenaar gerunde PGP Safe in Costa Rica.

Uit de Ennetcomdata waren al een slordige 3,6 miljoen tekstberichten ontcijferd, waarin voornamelijk criminelen openlijk communiceerden over zware misdrijven, zoals moorden in de onderwereld.

Daar zijn dankzij de nieuwe zoektechnieken nu 2,3 miljoen berichten bijgekomen. Bovenop de eerder 700.000 ontcijferde berichten uit de servers van PGP Safe zijn nu een miljoen extra berichten leesbaar gemaakt.

Wilbert Paulissen, hoofd van de landelijke recherche, verwacht dat de nieuwe berichten doorslaggevende impulsen zullen geven aan lopende strafzaken én nieuwe onderzoeken zullen aanzwengelen. Hij spreekt van een goudmijn.

"Waar de versleutelde communicatie tussen criminelen voor ons als opsporingsdiensten altijd een behoorlijke bedreiging leek, blijkt dit onze grootste kans ooit. Wat voor de zware criminelen een enorme kans leek, blijkt nu hun grootste bedreiging."

Quote

Ze hebben zelf hun grootste probleem gecreëerd

Hoofd van de landelijke recherche

De al eerder leesbaar gemaakte PGP-berichten zijn inmiddels cruciaal bewijs in tal van onderzoeken naar vooral liquidaties en drugshandel. Het gaat alleen al in de regio Amsterdam om minstens tien grote zaken.

Doelwitten en vluchtplannen
Hoofdverdachten in meerdere liquidatie­zaken moeten levenslang vrezen, omdat ze met medeverdachten in straattaal e-mailden over moorden, observaties van doelwitten, betalingen, vluchtplannen et cetera.

Op de server van het in april 2016 ontmantelde Ennetcom stonden data van ongeveer 55.000 gebruikers. Op de in mei 2017 ontmantelde server van PGP Safe op Costa Rica stonden berichten van 50.000 gebruikers. Volgens politie en justitie gaat het vooral om criminelen. 

Meerdere sleutelfiguren in de Amsterdamse georganiseerde misdaad zijn inmiddels mede op grond van de eerder onthulde PGP-berichten tot forse celstraffen veroordeeld. In hoger beroep worden nu mogelijk nog nieuwe tekstberichten tegen hen ingebracht.

Lees verder: De pgp-files: 'Criminelen creëerden zelf hun probleem'

Pretty Good Privacy (PGP)

Van een met Pretty Good Privacy (PGP) versleutelde smartphone - een zogenoemde cryptofoon, meestal een Blackberry en soms een op Android werkend toestel - zijn microfoon, camera en gps-functie uitgeschakeld. Het is alleen nog mogelijk met het toestel te e-mailen.

De verzender versleutelt zijn bericht met een code en stuurt het naar een speciale computerserver. De ontvanger kan het bericht ontcijferen met een tweede 'sleutel' (code). De toestellen kosten inclusief een abonnement voor zes maanden gemiddeld tussen de 1200 en 1500 euro per stuk.