Volledig scherm
© Dijkstra bv

'Minister concludeert ten onrechte dat Schiphol kan groeien'

Schiphol kan 'beperkt groeien' zonder dat de veiligheid van omwonenden in het gedrang komt. Dat blijkt uit onderzoeken die dinsdag aan de Tweede Kamer worden voorgelegd. Actiegroepen zijn woest.

Volgens onderzoeken van onder andere het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR) en ­onderzoeksbureau To70 is 'beperkte groei van Schiphol mogelijk zonder dat de kans op ongevallen per jaar toeneemt.'

Hoe beperkt die groei wordt, hangt af van veiligheidsmaatregelen. Actiegroepen gaan uit van 50.000 vluchten extra per jaar, bovenop de huidige half miljoen.

Wel zijn voor groei extra maatregelen nodig. Zo moet de samenwerking tussen luchthaven, verkeersleiding, maatschappijen en overheid, die soms stormachtig verliep, verbeteren.

Het kabinet koos eerder voor verdere groei, maar minister Cora van Nieuwenhuizen van luchtvaart wil afwachten of alle aanbevelingen goed worden uitgevoerd. 'Schiphol kan alleen groeien als dat aantoonbaar veilig kan,' schrijft ze de Kamer.

Vernietigend oordeel
Volgens de actiegroepen nemen Van Nieuwenhuizen en de onderzoekers opnieuw een loopje met de keiharde conclusies vorig jaar van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) over de situatie op Schiphol.

"Dit is ten onrechte vertaald door de minister en het NLR dat het mogelijk moet zijn Schiphol verder op te schalen," aldus Marcel Dopp namens de achttien actiegroepen gebundeld in Bescherming Leefmilieu Regio Schiphol.

Quote

Schiphol kan alleen groeien als dat aantoon­baar veilig kan

De OVV schreef afgelopen april een vernietigend oordeel over de reactie van kabinet en luchtvaartsector. Die hadden 'selectief gewinkeld' in de conclusies en ten onrechte geconcludeerd dat Schiphol nu veilig is.

Positieve conclusies
Ook uit een onlangs uitgevoerde onafhankelijke beoordeling van veiligheidsonderzoeken door luchtvaartexperts worden volgens Dopp door de politiek weer alleen positieve conclusies naar voren gehaald. "Dat roept de vraag op hoe de minister straks omgaat met het strengere toezicht op veiligheid dat ze heeft toegezegd."

Volgens afspraken eind jaren negentig mag de kans dat omwonenden in de regio omkomen bij een vliegramp, nooit groter worden dan in 1990. Destijds lagen 3300 woningen in de zone met het hoogste veiligheidsrisico.

Sindsdien is dat locatiegebonden risico sterk gedaald terwijl het aantal starts en landingen meer dan verdubbelde. Vorig jaar lagen er nog duizend woningen in de zone.

Versoepelen risiconorm
Maar door bouwplannen kan dat veiligheidsrisico lokaal sterk toenemen. Zeker als pal onder vliegroutes wordt gebouwd, zoals Amstelveen van plan is naast studentencampus Uilenstede en Amsterdam in De Nieuwe Kern bij Duivendrecht.

Van Nieuwenhuizen ziet er, ondanks de woningnood, dan ook geen reden toe. "Het beleid is gericht op het voorkomen van nieuwe woningen op plekken waar dit vanuit veiligheid niet wenselijk is."

De actiegroepen willen dat de drie gevaarlijkste Schipholbanen worden gesloten of verlegd

Wel wordt haar geadviseerd bij studentenwoningen de risiconorm te versoepelen omdat een student daar maar enkele jaren woont. Dat zou een bescheiden uitbreiding van Uilenstede dichterbij kunnen brengen.

De bewonersgroepen hekelen het advies. "Er wordt veel vaker over bewoond gebied gevlogen dan in het verleden omdat de afspraken over het selectieve gebruik van de Schipholbanen met het meeste risico niet worden nagekomen."

Grootste risicofactor
Wel adviseren onderzoekers de Buitenveldertbaan, waarvan de vliegroutes over Zuidoost, Amstelveen en Buitenveldert voeren en zo de grootste risicofactor vormt van de zes Schipholbanen, minder vaak te gebruiken.

De actiegroepen vinden dat niet ver genoeg gaan. Ze willen dat de gevaarlijkste Schipholbanen (Buitenveldert-, Zwanenburg- en Aalsmeerbaan) worden gesloten of verlegd.

"Als veiligheid werkelijk vooropstaat, is er maar één oplossing: Schiphol laten krimpen op korte termijn. Voor de langere termijn moet worden gezocht naar een alternatieve locatie."

Ondanks dat ze er weinig in ziet, laat Van Nieuwenhuizen onder druk van de Kamer nu opnieuw onderzoek doen naar een luchthaven in zee.

'Plannen voorleggen is wassen neus'

De bouw van nieuwe kantoren en hotels rond Schiphol moet worden afgeremd. Doordat er de afgelopen dertig jaar fiks is gebouwd, is het 'groepsrisico' (de kans dat een groep mensen op de grond omkomt bij een vliegramp) de afgelopen jaren gestegen.

Dat groepsrisico telt minder zwaar, omdat gebruikers van kantoren en hotels niet altijd aanwezig zijn.

Minister Van Nieuwenhuizen laat nu onderzoeken of ze in de toekomst ook een beslissende stem krijgt in de bouw van kantoren en hotels waar­bij ook ruimtelijke ontwikkelingen rond de luchthaven wor­den meegenomen. Nu kan ze alleen ingrijpen bij woningbouwplannen onder aanvliegroutes, zoals onlangs in Amstelveen.

Ook gaat ze in overleg met de provincie en de Schiphol­gemeenten. Die moeten sinds begin dit jaar voor alle plannen in de veiligheidszone rond Schiphol nieuwbouw motiveren. De actiegroepen vinden dat een wassen neus.

"Alleen het rijk kan de oorzaak van het risico - vliegverkeer - reguleren. De minister kan de verantwoordelijkheid voor veiligheid niet afschuiven op de gemeenten."