Napolitaanse toestanden in de straten van Amsterdam?

De dreiging van vuilniszakken die zich ophopen in de stad, maakt de crisis rond AEB compleet. Nu een reddingsplan op zich laat wachten, komt de bodem van de kas in zicht.

Volledig scherm
Het AEB heeft zo’n 35 miljoen euro nodig om de wegvallende inkomsten op korte termijn op te vangen. Daarna is zeker nog extra geld nodig om alle gebreken binnen het AEB op te lossen, oplopend tot 150 miljoen. © ANP

Napolitaanse toestanden in de straten van Amsterdam – in bedekte termen is dat het vooruitzicht dat de afvalbranche schetst in een brandbrief. Stinkende bergen rottend vuilnis die niet opgehaald worden, omdat het Amsterdamse afvalenergiebedrijf AEB in het Westelijk Havengebied op omvallen staat.

De Vereniging Afvalbedrijven riep het stadsbestuur donderdag op financiële garanties af te geven voor het noodlijdende AEB. Vanwege technische malheur heeft het bedrijf een groot deel van zijn afvalverbrandingsovens stilgelegd. Andere afvalverwerkers hebben beloofd de verwerking over te nemen, maar die kunnen dat alleen doen als de gemeente – volledig eigenaar van AEB– de portemonnee trekt.

Spoedberaad

Daarmee is de crisis rond het AEB op weg naar een climax. Vrijdagochtend kwam het stads­bestuur in spoedberaad bijeen. Uit de brief van de Vereniging Afvalbedrijven kan worden opgemaakt dat het AEB de afvalinzamelaars niet kan garanderen dat ze betaald worden voor het transporteren van het vuilnis naar andere centrales. 

Ingewijden waarschuwen dat ook leveranciers van het AEB zullen weglopen als ze er niet op kunnen vertrouwen dat ze betaald krijgen.

Ook de ondernemingsraad van het AEB is zeer bezorgd en spreekt per brief de vrees uit dat de vierhonderd medewerkers op straat komen te staan.

Al meer dan een week wordt koortsachtig gesproken over het voortbestaan van het AEB met de gemeente en de banken, die er honderden miljoen hebben uitstaan. Op korte termijn is 35 miljoen euro nodig om de resterende ovens in bedrijf te houden, zeggen bronnen. Zelfs een faillissement van het AEB is een scenario dat serieus wordt overwogen, want het is al de zoveelste keer dat er tientallen miljoenen nodig zijn om het AEB open te houden.

In de brandbrief schrijft de Vereniging Afvalbedrijven dat zelfs als in Amsterdam en omstreken het huisvuil niet meer wordt opgehaald, de overige leden willen blijven meewerken aan een oplossing – mits de gemeente garanties geeft over de betalingen.

Eerder deze week werden twee van de zes verbrandingslijnen buiten werking gesteld voor noodzakelijke reparaties, omdat de veiligheid van het personeel niet kon worden gegarandeerd. Vrijdag zijn daar nog twee lijnen bij­gekomen. Dat betekent dat zo’n 70 procent van het afval dat het AEB doorgaans verbrandt, nu naar elders moet worden gebracht. Verwerkers als Suez en Renewi spelen een vitale rol en rijden vooral bedrijfsafval naar omliggende verbrandingsovens, zoals HVC in Alkmaar.

Stadsverwarming

De afvalverwerkers stellen dat de problemen bij het AEB een landelijke impact kunnen krijgen. “Gevolg daarvan is dat een groot deel van de Nederlandse afvalmarkt stagneert, met bijkomende risico’s als een toename van opslag en branden,” waarschuwt directeur van de Vereniging Afvalbedrijven Robbert Loos.

De gemeente wil niet reageren op de mogelijkheid dat het afval niet meer wordt opgehaald. Een woordvoerder herhaalt alleen dat de stad aan oplossingen werkt om in alle scenario’s de afvalverwerking en de stadsverwarming door te laten gaan ‘zonder verstoring en zonder dat de Amsterdammers daar last van hebben’.