Volledig scherm
Het Amsterdamse regenten echtpaar Maerten soolmans en Oopjen Coppit. © Marcel Wagenaar

Rijks moet met pet rond voor aankoop twee Rembrandts

Met vereende krachten en in het diepste geheim lijkt het gelukt om twee beroemde Rembrandts huiswaarts te laten keren. Al is de deal van 160 miljoen euro nog niet helemaal in kannen en kruiken.

Ze hebben er allemaal vertrouwen in: de minister, de museumdirecteur en de  17de-eeuwse kunstliefhebber die toevallig ook nog eens de fractievoorzitter van D66 is. ,,Ik wacht nu rustig af," zegt Alexander Pechtold opgetogen, blij dat het nieuws eindelijk naar buiten mocht.

Drie weken geleden lokte Pechtold zijn collega-fractieleiders naar een heimelijke sessie in het Mauritshuis. Daar verscheen Rijksmuseum-directeur Wim Pijbes met een wervende presentatie over een buitenkansje dat zich niet snel meer zou voordoen. Er zouden twee Rembrandts op de markt komen en met financiële hulp van de staat moest het lukken deze unieke werken weer toe te voegen aan het nationaal erfgoed. Het plannetje werkte en met breed politiek draagvlak in de tas kon de koop in gang worden gezet.

Quote

Het bedrag voor die schilderij­en is niet af te zetten tegen geld voor de zorg of straalja­gers

Alexander Pechtold

Hoe anders was het bij de aankoop van de Victory Boogie Woogie van Piet Mondriaan in 1998 voor 82 miljoen gulden (37 miljoen euro). Toenmalig minister Gerrit Zalm had hier heimelijk toestemming voor gegeven, maar kreeg een onaangenaam verraste Kamer op zijn dak. Dat is nu niet het geval. ,,Ach, je leert van eerdere voorbeelden," lacht Pechtold. ,,Het politieke draagvlak is nu zo breed dat het apolitiek is. Het bedrag voor die schilderijen is niet af te zetten tegen geld voor de zorg of straaljagers. We ontsluiten erfgoed voor ons allemaal."

Deal
De staat en het Rijksmuseum leggen elk de helft op tafel. Samsam dus, hoewel onduidelijk is hoe Pijbes de resterende 80 miljoen euro bij elkaar wil sprokkelen. Hij wilde de deal gisteren niet toelichten en het museum zelf gaf alleen een drieregelige verklaring uit dat het 'alles op alles gaat zetten' om het bij elkaar te krijgen.  

Een stukje wordt in ieder geval opgehoest door de bekende kunstfondsen. Zo laat directeur Martijn Sanders van de Vereniging Rembrandt weten 5 miljoen mee te betalen. En de Bankgiro Loterij maakt volgens een woordvoerder 7,5 miljoen aan vier rijksmusea over. ,,Dat doen we elk jaar, en dus ook dit jaar. De musea mogen het bedrag, als ze dat willen, aan zo'n aankoop besteden.''

Mecenassen
De grootste schep geld zal, verwachten kenners, echter van rijke mecenassen moeten komen. Het museum zegt 'de afgelopen weken' al 'met verschillende particulieren' rond de tafel te hebben gezeten.
Volgens een woordvoerder van kunsthandel P. de Boer in Amsterdam is de deal pas rond als de schilderijen in Amsterdam arriveren. ,,Er ligt een voorlopige koopovereenkomst maar die kan nog verlopen. En ook de exportvergunning van Frankrijk, kan nog worden ingetrokken.''