Samen bidden gebeurt meestal online - en soms toch in de kerk

Veel Amsterdamse kerken en moskeeën zijn gesloten vanwege het coronavirus. Toch koos de River Amsterdam Church ervoor om zondag twee openbare kerkdiensten op IJburg te houden. ‘De mensen die er waren, hadden het nodig en wilden een verschil maken.’

Screenshot livestream River Amsterdam Church.
Volledig scherm
Screenshot livestream River Amsterdam Church.

Volgens pastoor Ben Kroese waren er tijdens zijn ochtend- en middagdienst ongeveer 35 mensen aanwezig in de kerk op IJburg. “We hebben de richtlijnen van het RIVM opgevolgd. Normaal komen er een paar honderd mensen op onze diensten af, dat waren er nu een stuk minder. We hebben zoals de koning zei het eenzaamheidsvirus bestreden.”

Ook werden de diensten van Kroese live uitgezonden via Facebook. “We hebben overwogen om het alleen online te doen. Maar de Albert Heijn is ook open, want mensen hebben boodschappen nodig. Wij zien de kerk als een instituut dat ze ook nodig hebben. Kinderen en ouderen hebben we gevraagd om thuis te blijven, net zoals mensen met lichte gezondheidsklachten. De mensen die er waren, hadden het nodig en wilden een verschil maken.  We hebben geen handen geschud en iedereen heeft desinfecterende handgel gebruikt voor de dienst. Daarnaast was tussen iedereen een lege stoel geplaatst zodat we voldoende afstand van elkaar hielden.”

Een bezorgde buurbewoner die de kerkdienst zag, belde de afdeling handhaving van de gemeente. Kroese bevestigt dat er twee handhavers tijdens een van de twee kerkdiensten binnen zijn geweest. Een zegsvrouw van de gemeente laat weten dat die geen overtredingen hebben geconstateerd. “De afstand tussen de mensen was binnen de norm. De voorschriften van het RIVM zijn, zover wij hebben kunnen zien, nageleefd.”

Paasviering

Protestantse en rooms-katholieke kerken hielden zondag in Amsterdam voor bezoekers de deuren gesloten. Rooms-katholieke kerken hebben twee weken geleden al besloten om publieke vieringen niet door te laten gaan, laat een woordvoerder weten. 

Ook de leiding van de protestantse kerken in Amsterdam heeft zijn leden ‘ernstig afgeraden’ om nog openbare kerkdiensten bij te wonen. “Wij streamen onze diensten nu,” vertelt een zegsman. “Dat deden ze al of hebben ze nu snel geregeld. De Westerkerk neemt bijvoorbeeld alles op. Dat zijn echt filmpjes van de dienst. We proberen richting de Pasen alles zo goed mogelijk geregeld te hebben zodat de paasviering op die manier bij de mensen thuis door kan gaan.”

Moskeeën

Imam Yassin El Forkani van de Blauwe Moskee in Nieuw-West zit lezingen en gebeden voor via een livestream nu zijn moskee dicht is. “Je ziet mensen ons nu enorm veel via de livestream volgen. Zondag werd ons gebed door meer dan 20.000 mensen gevolgd op die manier. Zo proberen we onze mensen toch te bedienen in deze tijd.”

Ook geeft El Forkani online veel steun aan families die zijn getroffen door het coronavirus. “Wij bieden hun geestelijke hulp en vragen de gemeenschap om ze te steunen.”

Synagogen

Volgens Ruben Vis, algemeen secretaris van het Nederlands Israëlitisch Kerkgenootschap, is voor het eerst sinds 430 jaar, geen dienst gehouden door de Portugese joden in Amsterdam. “Zelfs tijdens de oorlog werden er bij mensen thuis synagogediensten gehouden. En ook tijdens de cholera-epidemie en de Spaanse griep zijn de diensten doorgegaan. Dat laat zien welke historische impact deze crisis nu heeft.”

De voorzitter van de Portugees-Israëlitiesche Gemeente, Michael Minco, kan niet bevestigen of het inderdaad voor het eerst in 430 jaar is dat er geen diensten zijn gehouden. “Ik ken de geschiedenis niet uit mijn hoofd. Maar de diensten zijn nu wel opgeschort, we kunnen niet aan de richtlijnen van het RIVM voldoen. Diensten livestreamen doen wij ook niet. Op de joodse rustdag, sjabbat, mogen wij geen gebruikmaken van technische hulpmiddelen. Sommige zustergemeenten uit het buitenland streamen wel doordeweekse diensten, maar dat doen wij ook niet.”

Rabbijn Joram Rookmaker van de Liberaal Joodse Gemeente Amsterdam laat een ander geluid horen. “Bij het liberale jodendom zijn we iets flexibeler. Wij hebben vrijdagavond en zaterdagochtend voor 250 mensen een interactieve dienst gehouden via het videoplatform Zoom. Het was een emotionele dienst. We zijn een gemeenschap en het belangrijkste tijdens een dienst is dat je verbinding met elkaar maakt en dat is gelukt. Het voorziet in deze crisistijd in een behoefte en wij zullen daar dan ook mee doorgaan zo lang deze crisis voortduurt.”