Schuld gemeente Amsterdam loopt op door problemen AEB

NieuwsDe problemen bij vuilverbranding AEB hebben grimmige consequenties voor de financiële staat van de stad. De schuld loopt op en de gemeente moet haar reserves aanspreken.

Volledig scherm
Het Amsterdamse Afval Energie Bedrijf (AEB). © ANP

Dit blijkt uit de gemeentebegroting voor 2020 die donderdag is gepresenteerd. De penibele positie van AEB kan de stad in het ergste geval 262 miljoen euro gaan kosten, terwijl hiervoor op dit moment slechts 65 miljoen euro beschikbaar is.

De problemen met de vuilverbranding, waar de verliezen dagelijks oplopen, komen boven op de tegenvallers die Amsterdam al eerder signaleerde, zoals de slechte staat van kades en bruggen, tekorten bij de jeugdzorg en een slinkende bijdrage van het Rijk.

De afvalcentrale staat op omvallen en het gemeentebestuur zoekt naar een oplossing, maar die is nog niet gevonden. Volgens het college is het nog te vroeg om de financiële gevolgen exact te kunnen inschatten, maar in de begroting zijn wel enkele scenario’s uitgewerkt.

Tegenvaller van 262 miljoen

Vaststaat is dat Amsterdam veel geld gaat verliezen op AEB. Zo ontvangt het minder rente op leningen die de gemeente heeft verstrekt aan de afvalcentrale en ook van het dividend dat Amsterdam jaarlijks krijgt als aandeelhouder, blijft weinig over. In het slechtste scenario betaalt AEB ook de leningen (114 miljoen) niet terug en zijn aandelen (145 miljoen) niets meer waard, waardoor een tegenvaller ontstaat van 262 miljoen euro.

In een milder scenario, waarbij de leningen in tact blijven, komt de tegenvaller uit op 73 miljoen. Daarom worden alle meevallers die nu al verwacht worden voor 2020 hiervoor vrij gehouden, een bedrag dat optelt tot de eerder genoemde 65 miljoen euro.

Deze tegenvaller vanwege AEB heeft ook grote gevolgen op de mate waarin Amsterdam in staat is eventuele calamiteiten op te vangen. Die komt in het ergste geval ver onder de norm uit, of blijft daar in het mildere scenario nog maar net boven. De gemeente put uit de reserves om dit zogenoemde weerstandsvermogen te verhogen.

Schuld stijgt

Ook de schuld stijgt, van 5 miljard dit jaar tot 6,5 miljard eind 2020. In de jaren daarna zal die vermoedelijk verder oplopen, al moet hierbij worden aangetekend dat deze stijging ook verband houdt met de groei van de stad. Amsterdam moet meer grond aankopen, voordat die in erfpacht wordt uitgegeven: eerst de schuld, dan de inkomsten. Hoe dan ook, de schuldenlast is nu nog houdbaar, maar bereikt in 2023 de kritische grens.

In mei maakte het stadsbestuur al bekend 289 miljoen euro vrij te maken voor herstel van de bruggen en kades. En de bijdrage van het Rijk komt dit jaar 24 miljoen lager uit dan begroot. Daarbij is Amsterdam meer geld kwijt om de groei van de stad in goede banen te leiden. Die vergt bijvoorbeeld meer schoonmaak en handhaving. In totaal investeert het college in 2020 zo’n 450 miljoen euro.

Om dit allemaal te kunnen betalen, gaat onder meer de toeristenbelasting omhoog. Ook de tarieven voor parkeervergunningen stijgen. Een reorganisatie binnen de gemeente moet op termijn 51 miljoen euro per jaar opleveren.

De begroting voor 2020 is nog ondertekend door Udo Kock, die vorige week opstapte als wethouder van Financiën. Rutger Groot Wassink neemt deze portefeuille tijdelijk over.