Welk effect heeft de aanhouding van Halsema’s zoon op haar reputatie?

De aanhouding van de zoon van Femke Halsema is groot nieuws, hoewel zij er zelf niets aan kan doen. Eerlijk of niet, de gebeurtenis heeft een effect op haar reputatie als burgemeester.

Volledig scherm
© ANP

In de beeldvorming had burgemeester Femke Halsema het al niet makkelijk, na botsingen met de Ajax-aanhang en onhandige uitspraken over het boerkaverbod. Nu komt daar de zaak rond de aanhouding van haar 15-jarige zoon wegens bezit van een nepvuurwapen nog eens bij. Het incident dat ruim een maand geleden plaats vond, lekte woensdag uit via de voorpagina van De Telegraaf.

“Veel mensen gniffelen als de kraan van de loodgieter lekt. Met dat sentiment heeft Halsema nu te maken,” zegt reputatiedeskundige Paul Stamsnijder. Hij ziet dat de discussie over het incident uiteenvalt in twee kampen: de mensen die dit vooral vervelend vinden voor Halsema en het als een privékwestie beschouwen, maar ook een grote groep tegenstanders die hun vooroordelen bevestigd zien en vermoeden dat de jongen een hand boven het hoofd gehouden wordt door de autoriteiten. De ‘doofpot’-theorie, zoals die woensdag ook direct in De Telegraaf werd uitgevent. Voor hen verandert het incident waar Halsema niets aan kan doen, in munitie voor haar tegenstanders.

Imago van Halsema
Volgens Stamsnijder krijgt de reputatie van Halsema op drie niveaus krassen vanwege de aanhouding. Als ouder van een kind dat in flinke problemen verzeild is geraakt. Als burgemeester, de hoeder van de openbare orde, die er niet in slaagt om thuis de orde te handhaven. Maar ook als bekende Nederlander met een sterk moreel kompas, die nu zelf begrip vraagt voor het amorele gedrag van haar zoon. Halsema is immers als GroenLinks-politica beroemd geworden door vanuit de oppositie in de Tweede Kamer het kabinet de maat te nemen. Stamsnijder: “Zij is bekend vanwege haar scherpe opvattingen over wat goed en wat kwaad is. Dat heeft tot gevolg dat mensen haar nu ook veel strenger de maat nemen.”

Dat uitgerekend Halsema dit overkomt, is dan ook een perfecte storm, vindt Stamsnijder. ‘Een klassiekertje,’ noemt reputatiestrateeg Alex de Vries (MSL) de gebeurtenis. Hij denkt dat het incident minder groot was opgeblazen als de burgemeester de aanhouding meteen openbaar had gemaakt en niet pas een open brief aan de stad stuurde toen De Telegraaf al op de deurmat lag. “Alles lekt altijd uit, het is naïef om te denken dat dit niet bekend was geworden. Door het zelf naar buiten te brengen, bijvoorbeeld via de politie kort na de aanhouding, controleer je in ieder geval het beeld dat ontstaat van de situatie.”

Belemmering rechtsgang
Dat dit de rechtsgang zou belemmeren, vindt De Vries geen argument. “Je kunt benoemen dat je het als een verantwoordelijkheid van de burgemeester ziet om hier eerlijk over te zijn.” Nu stuurde Halsema een emotionele brief, waarin zij De Telegraaf (‘chocoladeletters’) bekritiseerde en de daden van haar zoon (‘vriendjes, klieren’) in de juiste context probeerde te plaatsen. “Nog voor het OM het onderzoek heeft afgerond, loopt ze hen met die brief eigenlijk voor de voeten.”

Bij reputatiemanagement van leiders en bestuurders is het zaak om te voorkomen dat iemand de schijn tegen krijgt. Bij Halsema is dat sowieso al moeilijk vanwege haar verleden in de landelijke politiek. Veel maatregelen in Amsterdam die door progressieve wethouders genomen worden, zoals minder parkeerplekken of aardgasvrije wijken, zijn op sociale media toegeschreven aan de burgemeester vanwege haar verleden bij GroenLinks. “In de publieke opinie speelt mee dat Halsema niet gezien wordt als een onpartijdig figuur, daar heeft zij veel meer last van dan haar voorgangers.”

‘Onze kloteburgemeester’
Volgens Stamsnijder werkt dit principe overigens ook andersom, inwoners van deze stad zien hun burgemeester snel als de beste van de wereld. “Amsterdammers hebben een grote bek en snel een mening, maar sinds Gijs van Hall omarmen zij hun burgemeesters zonder uitzondering. ‘Het is wel onze kloteburgemeester’, hoor je dan.”

De Vries beaamt dat de aanhouding van haar zoon geen erge schade hoeft te veroorzaken voor de populariteit van de burgemeester. Het wekt ook sympathie op, dat uitgerekend Halsema de nachtmerrie van veel ouders moet beleven. Maar dan moet de burgemeester niet meer wrijven in deze vlek, zou De Vries adviseren. Ook hoopt hij dat strafpleiter Peter Plasman niet langer het woord voert namens Halsema of haar zoon. “Bij dat kaliber advocaten denk je toch al snel dat er wel iets mis moet zijn.”