Volledig scherm
© ap

Carlsen (22) op Kasparov na jongste wereldkampioen

UpdateSven Magnus Øen Carlsen wordt op 30 november 23 jaar en heeft zichzelf aan de vooravond van die verjaardag het mooist denkbare cadeau geschonken: de wereldtitel schaken.

Volledig scherm
© afp
Volledig scherm
© AP
Volledig scherm
© ap
Volledig scherm
© anp
Volledig scherm
© ap

In de tweekamp tegen titelverdediger Viswanathan Anand was hij overduidelijk de sterkste. De 43-jarige Indiër kwam er feitelijk niet aan te pas in zijn geboorteplaats en verloor de strijd kans- en roemloos. De Noor won drie keer, verloor geen enkele partij en maakte vrijdag voortijdig een einde aan de match: 6,6-3,5.

Jongste kampioen
Magnus is daarmee de op een na jongste wereldkampioen in tweekampen aller tijden. Alleen Garri Kasparov blijft hem op die lijst nipt voor. Die was 22 jaar en bijna zeven maanden toen hij in november 1985 in Moskou Anatoli Karpov versloeg en die daardoor de beste schaker ter wereld werd. Carlsen blijft op die lijst de fameuze Let Michail Tal voor. Die werd in mei 1960 als 23-jarige wereldkampioen door Michail Botwinnik te verslaan.

De nieuwe wereldkampioen kan een bedrag van omgerekend ongeveer 1,11 miljoen euro incasseren. In Chennai ging nog tijdens de tweekamp het aanhoudende gerucht dat de jonge Noorse miljonair meteen overweegt in Monaco te gaan wonen, waar het belastingklimaat heel wat draaglijker is dan in Noorwegen. De verliezer gaat naar huis met circa 750.000 euro.

'Ik slaagde erin de match naar mijn hand te zetten en mijn eigen spel te spelen. Dat gaf de doorslag', vertelde de jongste wereldkampioen. Carlsen liet de cyclus om het WK nota bene al een keer aan zich voorbijgaan. Dat was al in 2008, toen hij door velen al werd beschouwd als serieuze kanshebber op de titel. Toen de Wereldschaakbond FIDE tussentijds de regels voor het WK veranderde, trok hij zich terug. In de jongste cyclus verwierf Carlsen het recht om te spelen om de titel met grote moeite. Hij won weliswaar het kandidatentoernooi in Londen, maar de Rus Vladimir Kramnik evenaarde zijn score. De Noor mocht zich echter uitdager noemen omdat hij een iets beter tiebreakresultaat had.

Ontwikkeling
Maar Carlsens kansen stegen ondertussen gestaag. Al vanaf 1 januari 2010 voert hij de wereldranglijst aan. Drie jaar later brak hij op die lijst het ratingrecord van zijn illustere voorganger Kasparov en schroefde zijn schaakkracht op tot een elo van 2861. Niemand in de professionele schaakwereld kan hem momenteel in dat opzicht benaderen. Ook als het gaat om het winnen van toernooien is de kersverse wereldkampioen momenteel ongenaakbaar. De enige vraag is: hoe lang zal het Carlsentijdperk duren?

De afgelopen jaren won hij alle belangrijke evenementen minstens één keer. Het Tata-Steeltoernooi in Wijk aan Zee, de London Classic, Biel, de Grand-Slamcyclus, het Nanjing Pearl Spring en het Tal Memorial, overal zegevierde hij met een gemak dat tot op de dag van vandaag de kenners verbaast. Algemeen wordt als grootste gave beschouwd dat hij uit niets iets kan maken. Stellingen die iedere andere schaker remise geeft, weet hij tot winst te voeren.

Magnus Carlsen uit het landelijke Lommedalen was een waar wonderkind, dat al op zijn 13e grootmeester werd. Toen hij dat voor elkaar kreeg, raakten ook zijn ouders overtuigd van het bijzondere talent van hun kind. Zowel vader als moeder nam een 'sabbatical year' om hun kind alle voorrang te geven. Het cadeau van november 2013 komt daarmee zeker ook op hun conto.

Een halve eeuw wereldkampioenen schaken
Sinds de Let Tal de hoogste schaaktitel veroverde, waren slechts twee spelers jonger toen zij wereldkampioen werden: Garri Kasparov (22 jaar) in 1985 en nu Magnus Carlsen (bijna 23). Sinds Tal ziet de lijst FIDE-kampioenen er als volgt uit:

Botwinnik (Sov, 1961), Petrosjan (Sov, 1963), Spasski (Sov, 1969), Fischer (USA, 1972), Karpov (Sov, 1975), Kasparov (Sov, 1985), Karpov (Rus, 1993), Topalov (Bul, 2005), Kramnik (Rus, 2006), Anand (Ina, 2007) en Carlsen (Noo, 2013).

Chalifman (Rus, 1999), Anand (Ina, 2000 en 2007), Ponomarjov (Oek, 2002) en Kasimdzjanov (Oez, 2004) wonnen de wereldtitel na een toernooi. Met Anand in 2007 werd teruggekeerd naar het systeem met een tweekamp.