Volledig scherm
1954: Jeen van den Berg wint de Elfstedentocht. © anp

Mister Elfsteden Jeen van den Berg (86) overleden

UpdateDe Friese schaatsheld Jeen van den Berg is vanmiddag op 86-jarige leeftijd overleden. Dat heeft zijn familie aan het ANP bevestigd naar aanleiding van een bericht van Omrop Fryslân.

Volledig scherm
Jeen van den Berg in 2013. © anp

Van den Berg schreef in 1954 de Elfstedentocht op zijn naam en reed ook met de besten mee tijdens de beroemde Friese schaatswedstrijd in 1956 (zesde) en 1963 (derde). In totaal schaatste hij de 'Tocht der Tochten' zeven keer. De Friese schaatser, ereburger van de gemeente Heerenveen, deed daarnaast twee keer mee aan de Olympische Spelen (1956 en 1960).

Van den Berg kreeg begin dit jaar opnieuw een hersenbloeding, waarna zijn gezondheid hard achteruit ging. Hij verbleef de laatste tijd in een verzorgingstehuis. Vorig jaar was hij nog een prominente gast tijdens een reünie in het Friese schaatsmuseum in Hindeloopen van de 'hel van 63'. De Elfstedentocht van 1963, die toen aan zijn 12e editie toe was, ging de boeken in als de zwaarste ooit. In barre omstandigheden kwam Reinier Paping als winnaar over de finish, Van den Berg eindigde als derde.

In 1997 volbracht Van den Berg als toerrijder de 15e en voorlopig laatste Elfstedentocht. Hij werd vervolgens voor de eerste keer getroffen door een hersenbloeding.

Heel gewoon
Van den Berg leeft ook na zijn dood voort als Mister Elfstedentocht. De Friese boerenzoon schaatste zeven keer de Tocht der Tochten. Hij won die van 1954. Tot op hoge leeftijd bleef hij vitaal en als 69-jarige schaatste Van den Berg nog fluitend de tocht in 1997 uit. Een hersenbloeding maakte in 2001 een einde aan grote sportieve uitdagingen. Woensdag overleed hij, op 86-jarige leeftijd.

Geboren in De Veenhoop, een boerengehucht in Friesland, leerde Van den Berg schaatsen op de vaarten en sloten achter het erf. Van de sport zijn professie maken was er in die tijd niet bij. Hij werd wiskundeleraar.

Schaatsen was wel zijn passie. Hij reed het liefst op natuurijs, maar kon ook uit de voeten op de baan. Van den Berg nam deel aan de Winterspelen in 1956 en 1960 en schaatste ook wereld- en Europese kampioenschappen. In 1947 reed hij als 19-jarige knaap zijn eerste Elfstedentocht. Hij kwam als 24e aan.

7 jaar later, op 3 februari 1954, won hij bij zijn tweede deelname in een recordtijd van 7 uur en 35 minuten. Van den Berg maakte deel uit van een kopgroep van zes man die op de finish afstoof. Plotseling moest het groepje opzij naar een noodbruggetje. Van den Berg had het als eerste door. In de consternatie zag hij een bordje met daarop 'einde'. Hij stak zijn armen al omhoog en liet zich uitglijden. Anton Verhoeven, 5 meter achter hem, deed hetzelfde. 'Hij gleed het publiek in. Daar hoorde ik mensen roepen 'jullie zijn er nog niet'.'

Van den Berg perste er nog een keer alles uit en won alsnog. De rijders hadden stuk voor stuk de in kleinere letters geschreven tekst op het bordje over het hoofd gezien: 'Einde... over 500 meter'. Van den Berg kon zijn stunt in 1956 niet herhalen. Hij werd zesde achter het vijftal dat arm-in-arm over de finish kwam. In de beruchte helletocht van 1963 werd hij derde.

De jaren schreden voort en Van den Berg bleef maar hardrijden. Als 49-jarige kon hij nog met de besten mee: 'De mensen moeten me niet beschouwen als een wonder, dat wil ik helemaal niet. Ik ben een gewone sportman, ik mag nog graag schaatsen en nu, met die marathonwedstrijden, voel ik me nog best thuis in dat gezelschap. Mijn leeftijd heeft daar niets mee te maken.'

In 1985 en 1986 waren er weer Elfstedentochten. Van den Berg, nog altijd fervent marathonschaatser, was inmiddels te oud om voor de winst te strijden. Hij reed ze wel keurig uit. 'Het waren gewoon verlengde marathons.' In 1997 volbracht hij als toerrijder de Elfstedentocht.

Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement