Volledig scherm
Jelle van Gorkom. © JV

Vier vragen over het ongeluk van BMX’er Jelle van Gorkom

BMX-er Jelle van Gorkom (27) ligt nog altijd in coma nadat hij dinsdag zwaargewond raakte bij een training op Papendal. Hij kwam van de startheuvel van de BMX-baan en reed in op een veiligheidsketting. Vier vragen en antwoorden over hoe het ongeluk heeft kunnen gebeuren op de baan die Van Gorkom kent als zijn broekzak.

Door Daan Hakkenberg en Rik Spekenbrink

Hoe zien de BMX-baan van Papendal en die startheuvel eruit?

Volledig scherm
Jelle van Gorkom op ouder beeldmateriaal met achter hem de schans waar het dinsdag misging. © Screenshot

Het bmx-parkoers op Sportcentrum Papendal is een replica van de baan die werd gebruikt bij de Olympische Spelen in Rio de Janeiro. Inderdaad, de baan waar Jelle van Gorkom in de zomer van 2016 een zilveren medaille won. Bij de opening van de BMX-baan van Papendal, zeven jaar geleden, was die gebouwd als een kopie van het parkoers van de Olympische Spelen in Londen waar toen voor getraind werd. In 2016 is de baan aangepast met het oog op de Spelen in Brazilië.

Van Gorkom traint al negen jaar op Papendal en nam in aanloop naar de Spelen in Rio voor de KNWU een video op waarin hij het parkoers uitlegde. Zoals hij al honderden, zo niet duizenden keren, heeft gedaan stortte Van Gorkom zich afgelopen dinsdag van de startheuvel naar beneden. In zijn eigen introductiefilmpje stelt Van Gorkom dat de startheuvel negen meter hoog is, andere BMX’ers hebben het over een hoogte van acht meter.

De afdaling valt in twee delen uiteen. Bij het hoogste deel van de startheuvel is de hellingshoek 18 graden. In het lange, onderste deel van de afdaling is de hellingsgraad hoger: 28 procent. BMX’ers maken in deze afdaling zoveel snelheid dat ze na de eerste sprong al ‘30 of 40 meter’ hebben afgelegd, zegt Van Gorkom in het filmpje.

Onderaan de heuvel hangt over de hele breedte van de baan een veiligheidsketting op een hoogte van ongeveer 60 centimeter, zegt Jochem Schellens, directeur van Sportcentrum Papendal. Voor trainingen en wedstrijden wordt die weggehaald.

Hieronder een video uit 2016 waarin Jelle van Gorkom een rondleiding geeft op de baan in Papendal.

Waarom hangt die ketting daar?

De ketting is bedoeld om te voorkomen dat onbevoegden via de baan bovenop de startheuvel komen. ,,Papendal is vrij open, maar de BMX-baan is een gevaarlijke accommodatie”, zegt Schellens. ,,Daarom zijn er allerlei veiligheidsmaatregelen genomen. Er staan hekken omheen en dus ook die ketting zodat je niet zomaar de heuvel op kunt. Juist om te voorkomen dat er ongelukken gebeuren.”

Quote

In de eerste weken hadden we al zoveel onbevoeg­den rond die baan

Jochem Schellens, directeur van Papendal

Want de baan heeft een onweerstaanbare aantrekkingskracht op waaghalzen. Schellens: ,,Al vanaf het begin. In de eerste weken hadden we al zoveel onbevoegden rond die baan dat we maatregelen hebben genomen. Mensen onderschatten totaal hoe hoog en hoe steil die heuvel is. We hebben wel eens iemand op het laatste moment tegen kunnen houden die met een gewone fiets naar beneden wilde.”

Of de ketting in de toekomst verdwijnt kan Schellens niet zeggen. De KNWU en Papendal doen onderzoek naar de precieze toedracht van het ongeluk.

Wat is er precies gebeurd?

De nationale BMX-selectie kwam dinsdag op Papendal bijeen voor een training. Zonder Laura Smulders, zij traint momenteel in Spanje. Van Gorkom beklom vermoedelijk als eerste de startheuvel. Door de knik die in de heuvel zit, kon hij de ketting vanaf het plateau niet zien hangen. Onderaan de heuvel botste hij in volle vaart op de ketting. Volgens Schellens was hij vermoedelijk direct buiten bewustzijn. Ploeggenoten waren erbij en hebben eerste hulp verleend, voordat de ambulance ter plekke was.

Hoe gaat het met Van Gorkom?

Volledig scherm
Jelle van Gorkom met zijn zilveren plak in Rio. © ANP

Hij ligt in Nijmegen in het ziekenhuis en wordt in slaap gehouden, in de hoop dat zijn lichaam rustig enkele functies zal herstellen. Gisteren werd zijn situatie stabiel genoemd, maar kon de vraag of Van Gorkom in levensgevaar verkeert, niet worden beantwoord. Donderdagmiddag was nog geen update over zijn situatie bekend. Van Gorkom heeft gebroken ribben, een breuk in het gezicht, een scheurtje in de schedel en beschadigingen aan zijn lever, milt en nieren. In 2012 lag hij ook al enkele dagen in coma na een zware valpartij in het Amerikaanse Chula Vista. Hij herstelde snel, net als na enkele andere zware crashes. De hoop in de BMX-wereld en op Papendal is dat Van Gorkom dat nóg een keer kan.