In Arnhem gesneuvelde William niet langer 'a soldier of the war'

ARNHEM - De tijdens de Slag om Arnhem gesneuvelde Britse soldaat William Loney heeft sinds woensdagochtend een naam op zijn grafsteen. Leerlingen van basisschool 't Panorama in Arnhem legden bloemen op zijn laatste rustplaats tijdens een ceremonie op de Airborne Begraafplaats in Oosterbeek.

 De Britten spreken van een 'Rededication Service', een naamsgevingsplechtigheid die zelden voorkomt. 

Bloedstollend beeld

Volledig scherm
William Loney, Britse soldaat, omgekomen op de Utrechtseweg in Arnhem tijdens gevechten met Duitse troepen op 17 september 1944. © Missing Ones

William 'Ginger' Loney kwam uit Dewsbury in West Yorkshire in Engeland. Hij sneuvelde op 17 september 1944 voor een huis langs de Utrechtseweg in Arnhem, tijdens felle gevechten met de Duitsers tussen het gemeentemuseum en het station. Zijn lichaam en dat van zijn kompaan Norman Shipley lagen dagenlang op straat voor Utrechtseweg 65. Een Duitse legerfotograaf kreeg ze voor de camera en klikte af. Het resulteerde in een bloedstollend beeld van de stoffelijke resten van de verslagen Britten met een triomferende groep Duitse militairen in de verte.

Onderzoek
Marcel Anker uit Duiven deed decennialang onderzoek naar de legereenheid waarvan Loney en Shipley deel uitmaakten voor zijn boek The Lost Company. Hij interviewde de mannen die tijdens de Slag om Arnhem ingesloten zaten rond het toenmalige gemeentemuseum aan de Utrechtseweg, nu Museum Arnhem. Dat onderzoek bracht Arnhem in contact met mensen, die al bezig waren met de mogelijke identificatie van graven van acht onbekende gesneuvelden in rij 20 B op het Commonwealth War Graves Cemetery in Oosterbeek. Op nummer 20 B 7 lag 'A Lance Corporal' van het 'Parachute Regiment Army Aircorps' begraven als 'a soldier of the 1939-1945 war'. Na verloop van tijd begon het sterke vermoeden te rijzen dat dit Loney was.  

Diepgaand onderzoek
Identificatiespecialist Patric van Aalderen van de Bergings- en Identificatiedienst van de Koninklijke Landmacht wil niet dat het resultaat van diepgaand onderzoek naar de identiteit van Loney op zijn naam wordt geschreven. ,,Het is teamwerk waarbij de kennis van de lokale historici van beslissend belang is geweest. Het is van groot belang dat de bewijsvoering klopt. In 2005 zijn we met het onderzoek begonnen en kwamen we met een naam. Pas in 2015 waren de Britten overtuigd en erkenden ze  de identificatie. Dat gebeurt altijd erg grondig onderzoek door het Joint Casualty and Compassionate Centre van het Britse ministerie van Defensie. Het moet echt kloppen, bij de geringste twijfel wijzen ze het verzoek om het graf een naam te geven af.’’

Volledig scherm
Leerlingen van 't Panorama leggen bloemen bij het graf van William Loney. Op de achtergrond predikant Brutus Green van het 2e Battalion The Parachute Regiment. © Erik van 't Hullenaar

DNA

De Commonwealth War Graves Graves Commisssion staat niet toe dat graven van onbekende soldaten simpelweg worden geopend voor modern DNA onderzoek onder de stoffelijke resten. ,,Daar denkt de Nederlandse regering anders over’’,stelt Van Aalderen. ,,Ook de Amerikanen zien het anders. De Brittten staan op het standpunt dat je de doden met rust moet laten in hun graven. Dat respecteren wij.’’

1,7 miljoen gesneuvelden

De Commonwealth War Graves Commission draagt zorg voor circa 1,7 miljoe graven van gesneuvelden die hun leven gaven in de oorlogen van het Verenigde Koninkrijk over de hele wereld. In de Arnhem Oosterbeek  Cemetery gaat het om 1.680 militairen in Britse krijgsdienst. Daarvan zijn er 244 onbekend. 

Volledig scherm
Poppies ter nagedachtenis van William Loney bij zijn nieuwe grafsteen in Oosterbeek. © Harry van der Ploeg
Volledig scherm
Bookcover van 'The Street'van de Britse krijgshistoricus Kershaw, met een foto van een Duitse legerfotograaf van de stoffelijke resten van William Loney en Norman Shipley. © Nick Kershaw The Street

In samenwerking met indebuurt Arnhem