'Sperma-fout bij Rijnstate is verwerpelijk en schadelijk'

ARNHEM/ ROTTERDAM - Verwerpelijk en fnuikend voor het toch al kwetsbare imago voor de wereld van zaaddonatie en kunstmatige bevruchting. Zo bestempelt gynaecoloog Joop Laven, voorzitter van de landelijke stichting die donorgegevens beheert, de fouten die in het Arnhemse ziekenhuis Rijnstate zijn gemaakt.  

ZIE OOK: Spermabank Rijnstate verwekte meer kinderen dan toegestaan

,,De norm dat met het zaad van een spermadonor niet meer dan 25 kinderen mogen worden verwekt, is een glasharde’’, zegt Laven, tevens hoofd van de afdeling voortplantingsgeneeskunde aan het Erasmus MC en begin jaren 90 één van de grondleggers van de norm. ,,Dat er in Rijnstate tot wel 50 nakomelingen per donor zijn verwekt, is ernstig en volstrekt verwerpelijk.’’

Risico's

De 25-regel is  in de eerste plaats bedoeld om relaties te voorkomen tussen kinderen van de dezelfde zaaddonor. ,,Destijds hebben we daar, met demografische gegevens en cijfers over verhuisbewegingen, een berekening op losgelaten. Hoe groot is de kans dat je elkaar tegenkomt, onwetend dat je dezelfde genen hebt? Als een halfbroer en halfzus kinderen krijgen kan dat tot allerlei aangeboren afwijkingen leiden; de risico's zijn beduidend groter dan wanneer neef en nicht kinderen krijgen.’’

Contact met nakomelingen

Volledig scherm
Gyneacoloog Joop Laven. © Erasmus MC

Tegelijkertijd is de norm ook gesteld om te voorkomen dat de donor contact met te veel nakomelingen moet onderhouden. Sinds 2004 heeft elke nieuw verwerkt donorkind het recht om vanaf zijn 16de levensjaar de identiteit van de donor op te vragen. ,,Ik heb persoonlijk erg voor die wetswijziging geijverd, omwille van de kinderen. Maar voor sommige donoren en hun families is het belastend om zoveel jaren later met zoveel donorkinderen te worden geconfronteerd.’’

Laven vindt dat de 25 kinderen-norm toe is aan revisie. ,,We praten daar binnenkort binnen de sector over. Persoonlijk vind ik dat we de norm aanzienlijk moeten verlagen.’’

Dupe

Gebeurt dat niet, dan vreest hij dat een deel van de donorkinderen daarvan de dupe wordt. ,,Ik voorzie meer juridische procedures waarbij een zaaddonor een grens trekt en probeert te voorkomen dat nog meer donorkinderen contact met hem zoeken.’’

Gevolg kan zijn dat er een tekort aan zaaddonoren ontstaat. Op dit moment is van zo'n tekort geen sprake, ondanks eerdere berichten, zegt hij.

In samenwerking met indebuurt Arnhem