Wat zijn onze kinderen en jongeren ons waard? Jongeren als Noa

OpinieOnbestaanbaar dat een kind met een gebroken been op een wachtlijst komt en thuis maar moet afwachten. Maar voor veel jongeren met psychische problemen is dit wel de praktijk. Dat moet anders.

Lisa Westerveld is geboren in Aalten op 16 november 1981 en woont in Nijmegen. Zij is 2 jaar actief in de Tweede Kamer voor GroenLinks en heeft jeugdzorg in portefeuille.

Quote

Juist jongeren die specifieke expertise nodig hebben, zijn de dupe van dit systeem

Het nieuws over de zelfgekozen dood van de 17-jarige Noa zorgde afgelopen week voor veel media-aandacht. Zij had lang gezocht naar psychische hulp, maar werd keer op keer teleurgesteld.

Haar verhaal illustreert de crisis in de jeugdzorg. Al jaren luiden betrokkenen de noodklok. Wanhopige ouders wier kind in levensgevaar verkeert maar op een wachtlijst terecht komt. Radeloze jongeren die in gesloten jeugdzorg terecht komen, omdat instellingen geen alternatief voorhanden hebben. Gemeenten die niet genoeg geld hebben om opvang in te kopen. Gefrustreerde hulpverleners die niet kunnen doen wat ze willen: jongeren de aandacht geven die nodig is.

Niet omdat ze niet hun uiterste best doen. Maar omdat het systeem en niet de jongere centraal staat. Daardoor worden juist jongeren met complexe problemen, niet tijdig geholpen.

Het is goed dat jeugdzorg laagdrempeliger is geworden sinds de decentralisatie van het rijk naar gemeenten. Maar juist jongeren die specifieke expertise nodig hebben, zijn de dupe van dit systeem. Zij krijgen geen gepaste hulp, omdat de hulp die zij nodig hebben niet door de gemeente is ingekocht.

Ze verdienen aandacht en liefde

Te vaak zijn instellingen onvoldoende toegerust voor jongeren met meerdere complexe problemen. Te vaak gaat het ook over meisjes en jongens die seksueel zijn misbruikt. Deze jongeren verdienen aandacht en liefde, geen eenzame opsluiting.

Het is hoog tijd dat we erkennen dat de gesloten jeugdzorg vaak geen gepaste plek is voor jongeren met complexe psychische problemen. En dat we zoeken naar een oplossing die jongeren centraal stelt. We zijn het aan hen verplicht om niet onze ogen te sluiten wanneer blijkt dat er lacunes in dat systeem zitten. Helemaal niet wanneer het over kwetsbare jongeren gaat die al zo ontzettend veel hebben meegemaakt.

Quote

Het minste dat moet veranderen is dat we voortaan aan jongeren zelf vragen wat zij willen

Daarom is het tijd om een aantal zaken te veranderen. En dat begint bij het serieus nemen van jongeren met psychische problemen.

Een beetje als thuis

Het minste dat moet veranderen is dat we voortaan aan jongeren zelf vragen wat zij willen, en minimale faciliteiten regelen zodat een instelling een heel klein beetje als thuis voelt.

Daarnaast moet er onmiddellijk worden gestopt met repressiemaatregelen, zoals afzonderingen in isoleercellen en strafmaatregelen waarbij kinderen vrijheden worden ontnomen. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat dit averechts werkt, maar personeelstekorten en te grote groepen zorgen soms voor situaties waarin medewerkers zich machteloos voelen, en niet anders kunnen dan een jongere af te zonderen, omdat ze ook nog tien andere kinderen onder hun hoede hebben.

Wie gaat het betalen?

Ook zou voor deze kleine groep jongeren die specialistische hulp nodig heeft, een landelijke expertisecentra moeten komen met de beste faciliteiten en specialisten voor jongeren met complexe psychische stoornissen. Wanneer een kind kanker heeft of een ingewikkelde operatie staat te wachten, staat er een team met de beste specialisten klaar. Dit zouden we ook moeten regelen voor jongeren met ingewikkelde psychische problemen.

Helaas staat in het huidige debat te veel de geldvraag centraal: wat kost het en wie gaat het betalen? Daar moeten we vanaf, en het vervangen door de fundamentele vraag: wat hebben we over voor onze jongeren?

Wat zijn ze ons waard?

We zouden moeten beginnen met de vraag: wat zijn onze kinderen en jongeren ons waard? Jongeren als Noa. Bij ons afscheid heb ik beloofd haar strijd voor een betere jeugdzorg voort te zetten. Want dat in ons land honderden jongeren niet de hulp krijgen die ze verdienen, daarbij zou niemand zich mogen neerleggen. 

Volledig scherm
Lisa Westerveld © Eigen foto
Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement

In samenwerking met indebuurt Arnhem