Volledig scherm
De cruisecontrol van een auto geeft 100 kilometer per uur aan. Wat betreft de Gelderse natuurorganisaties gaat dat de maximumsnelheid worden op de Nederlandse snelwegen. © ANP

‘Wij kiezen ervoor om niet harder dan 100 km/u te rijden op de snelwegen’

OPINIE - De uitspraak van de Raad van State over het Programma Aanpak Stikstof heeft Nederland wakker geschud. De regels op grond waarvan er vergunningen worden verleend zijn juridisch niet houdbaar. Onze natuurbescherming is niet op orde en dat zien wij helaas dagelijks in het veld.

Volledig scherm
Petra Souwerbren, directeur Gelderse Natuur en Milieufederatie. Ze spreekt in dit opiniestuk ook voor Geldersch Landschap & Kasteelen, IVN Gelderland en Vereniging Natuurmonumenten © eigen foto

Zoals gedeputeerde Peter Drenth stelt in deze krant kent de situatie alleen verliezers. De natuur gaat nog steeds achteruit. Overdaad aan stikstof is een groot probleem voor de natuur. Het verrijkt de bodem, waardoor bijvoorbeeld de orchidee door de brandnetel wordt verdrongen. Dieren, waaronder insecten, die van de zeldzame planten leven, verdwijnen hierdoor ook. En ook de indirecte effecten van teveel stikstof zijn heel zorgelijk. Bodems verzuren waardoor er te weinig kalk beschikbaar is voor eierschalen van broedvogels en kuikens als gevolg van een zwak skelet hun poten en vleugels breken.

Wij benadrukken het belang van een ecosysteem met diversiteit aan habitats, planten en dieren. Dat is een belangrijke levensvoorwaarde voor onze samenleving. In de juridische strijd wordt dat nogal eens uit het oog verloren. Het gaat erom dat de natuur nu eerst structureel ontlast moet worden. Al was het maar uit welbegrepen eigen belang op lange termijn. De natuur kan immers wel zonder ons, maar wij kunnen niet zonder de natuur.

Natuur dient vele functies, van grondstoffen voor medicijnen, insecten voor bestuiving, vegetatie voor koolstofopslag en recreatie-landschap tot belangrijke bijdragen aan schoon drinkwater, waterbeheer en leefbaarheid bij klimaatverandering. Los van de intrinsieke waarde die natuur ook heeft en die evenzeer bescherming verdient.

Stikstofuitstoot wordt veroorzaakt door de industrie, het verkeer en de landbouw. Een deel van de stikstof wordt weliswaar uitgestoten in het buitenland. Maar feit is dat de landbouw met 45% aandeel in de uitstoot de grootste bron is.

Quote

Wij vragen om een benadering met een open karakter waarin heilige huisjes niet worden gemeden, als zij kunnen leiden tot het herstellen van de balans tussen ecologie en economie.

Gedeputeerde Drenth roept op tot een maatschappelijke discussie die daadwerkelijk moet leiden tot verbetering van de natuurkwaliteit. Niet alleen naar stikstof kijken, maar ook andere stoffen betrekken die invloed hebben op de natuur. Dat vinden wij een heel verstandige benadering. Dan moeten we bijvoorbeeld ook kijken naar CO2, fosfaat, stank en fijnstof. Wij vragen om een benadering met een open karakter waarin heilige huisjes niet worden gemeden, als zij kunnen leiden tot het herstellen van de balans tussen ecologie en economie.

Wie zich realiseert dat Nederland, dat kleine stipje op de wereldkaart, na de Verenigde Staten de grootste exporteur is van landbouwproducten, begrijpt dat de balans ver te zoeken is. We kunnen niet de kool en de geit sparen. Dat is al langer zo blijkens de uitspraak van de rechter. Het maken van keuzes is nu hard nodig. Keuzes die zorgen voor vitale natuur, een duurzame landbouw, minder en duurzame mobiliteit, duurzame opwekking van energie, energiebesparing en schone industrie.

Quote

Lelystad Airport hoeft er wat ons betreft niet te komen

Zonder uitputtend te willen zijn, doen we een schot voor de boeg. Wij kiezen voor een duurzame, kleinere omvang van de veehouderij. Wij kiezen voor koeien in de wei, met een melkveehouderij die natuurinclusief werkt en voor een trendbreuk met de voortdurende intensivering en schaalvergroting. Wij kiezen voor een herbezinning op mobiliteit. We hoeven niet voor een habbekrats te vliegen en voor reizen binnen Europa is de trein een duurzamer alternatief. Lelystad Airport hoeft er wat ons betreft niet te komen.

We willen een uitgebreid openbaar vervoer netwerk en aanvullend daarop elektrisch vervoer. Wij kiezen ervoor om niet harder dan 100 km/u te rijden op de snelwegen, omdat dit beter is voor de natuur en bovendien de doorstroming verbetert.

Wij kiezen ervoor om tempo te maken met de energietransitie, waarbij zorgvuldige landschappelijke inpassing en lokale participatie het uitgangspunt zijn. Wij kiezen ervoor om gebiedsgericht maatregelen uit te werken, waaronder maximaal natuurinclusief ondernemen in bufferzones rond kwetsbare natuur- en drinkwatergebieden.

Ook wij staan voor een Gelderland waar natuur haar kracht heeft herwonnen en waar het goed wonen en werken is.

In samenwerking met indebuurt Arnhem