Volledig scherm
© epa

Automobilisten laten sjoemelsoftware zitten

Zo'n 115.000 Nederlanders rijden nog rond in sjoemeldiesels. Volgens brancheorganisaties nemen zij de milieuschade voor lief, omdat de software ze te weinig interesseert en omdat ze bang zijn dat de auto na een update minder zuinig rijdt.

Quote

Veel consumen­ten halen hun schouders erbij op, omdat ze redeneren dat hun eigen veiligheid niet direct in het geding is

Bovag-woordvoerder Tom Huyskens

Bijna een jaar geleden, op 18 februari 2016, kregen ongeveer 175.000 bestuurders van Volkswagens, Audi's, Seats en Skoda's een brief met de oproep om terug te gaan naar de dealer vanwege gemanipuleerde software. Die zorgt ervoor dat dieselauto's in het laboratorium keurig binnen de uitstootnormen blijven, maar op de weg tientallen keren méér uitstootten.

Uit nieuwe cijfers die deze krant bij de RDW heeft opgevraagd, blijkt dat een jaar later nog geen 50.000 dieselrijders - 30 procent - hier gehoor aan hebben gegeven. Veel automobilisten laten de sjoemelsoftware gewoon zitten. ,,Consumenten halen hun schouders erbij op, omdat ze redeneren dat hun eigen veiligheid niet direct in het geding is en omdat ze zelf geen negatief effect ervaren bij gebruik van de auto,'' zegt Tom Huyskens van de brancheorganisatie van autohandelaren en garagehouders Bovag.


Ook angst dat de auto na de software-update minder lekker rijdt of meer brandstof verbruikt speelt mee.  ,,De angst voor minder vermogen, een hoger verbruik of een motor die slechter loopt, komt ons bekend voor,'' bevestigt ANWB-woordvoerder Markus van Tol.

1. Mercedes-Benz 44 keer
Met 44 terugroepacties in 2016 staat het Duitse automerk met stip op 1. Bij de C-klasse kan de hogedrukpomp loslaten, bij de A-klasse kan de airbag beschadigd zijn. Volgens Mercedes zijn de acties ter controle en is er geen sprake geweest van letsel.Mercedes benadrukt dat van de 44 meldingen slechts 21 acties die betrekking hebben op personenauto’s. Er gaan 8 terugroepacties over bestelwagens, 8 over trucks, 3 over het kleine type vrachtwagen Unimog, 3 over Smart en 1 voor Mitsubishi vrachtauto’s, die ook tot het concern van Mercedes behoren.
2. Renault 30 keer
Bij de Renault Espace kan een deel van de motorkap en het opendak loslaten. Espace-rijders kunnen een klapband krijgen en van de Megane kan het remsysteem uitvallen. Volgens Renault zijn de acties preventief en verklaart het grote aantal nieuwe modellen de toename.
3. Toyota 19 keer
Het eerder door terugroepacties geplaagde Toyota telde 19 terugroepacties. Door te veel vocht kan de motor van de Toyota Verso stilvallen. En bij de Yaris kan lekkage van remolie optreden.
4. Opel 17 keer
Mogelijk raken stuurkogels los waardoor de Insignia en Zafira onbestuurbaar kunnen worden. Door vocht in het remsysteem kan de stuurbekrachtiging wegvallen en kortsluiting ontstaan in de Opel Mokka. Ook Opel kent geen gevallen van letsel.
5. Peugeot en Volkswagen 16 keer
Peugeot en Volkswagen scoren met 16 terugroepacties even hoog. Naast de foute software in de dieselmotoren van Volkswagen kan bij de Up het panoramadak loskomen. De stuuras kan van de Peugeot 108 afbreken en de 308 kan de achterspoiler verliezen.
Bron: AD/Terugroepregister RDW

Longkanker
Probleem is volgens hoogleraar informatica Jan Friso Groote van de TU Eindhoven, gespecialiseerd in de correctheid van software bij apparaten, dat mensen eerder handelen uit eigen belang, dan in het belang van het hele land.

,,Een automobilist met een iets vervuilende auto heeft daar zelf relatief weinig last van. Die denkt waarom zou ik teruggaan voor een update van die software? Mijn auto rijdt prima! Maar iedereen is gebaat bij minder uitstoot.''Aan de hand van gegevens van 7,1 miljoen Nederlanders stelde het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in 2015 dat de uitstoot van stikstofdioxine de sterfte iets verhoogt, met name door longkanker.

,,Als deze sjoemelvoertuigen allemaal zouden worden aangepast gaat dat tot lagere concentraties leiden'', verklaart Joost Wesseling van het (RIVM). ,,Het maakt echt uit als een deel van de voertuigen dat niet doet.'' In Duitsland heeft de overheid de terugroepactie verplicht. In Nederland beslissen automobilisten zelf óf en wanneer ze teruggaan naar de garage. Milieudefensie wil dat terugroepacties hier ook zo snel mogelijk verplicht worden.

Terugroepacties
Pon, het Nederlandse bedrijf dat auto's van de Volkswagengroep (ook Audi, Seat en Skoda) importeert, gaat ervan uit dat het aantal eigenaren van sjoemeldiesels ook zonder die verplichting de update nog uit zullen laten voeren. De terugroepacties worden 'in fases uitgerold' en zijn 'in volle gang', aldus de importeur die ook herhaalbrieven stuurt aan klanten. Pon stelt dat er intussen 60.000 auto's zijn teruggegaan. Dit betekent dat er nog altijd zo'n 115.000 sjoemeldiesels rondrijden.

De Duitse autoriteit voor het motortransport heeft alle door Volkswagen ontwikkelde software-updates uitvoerig getest en goedgekeurd. ,,Daaruit blijkt dat de updates géén negatief effect hebben op het motorvermogen, het brandstofverbruik, het geluidsniveau en de CO2-uitstoot van de betrokken auto's hebben'', licht Dennis Homberg van Pon toe. Meerdere onafhankelijke partijen, waaronder automobilistenbond ANWB, de RDW en TNO hebben die testresultaten intussen bekrachtigd.

Volgens de Bovag is  het 'een fabeltje' dat auto's na de update minder presteren. Huyskens: ,,Maar omdat het een hardnekkig fabeltje is en omdat mensen het te veel moeite vinden om terug te gaan, verwacht ik dat een substantieel deel niet terug zal gaan.''