Volledig scherm
De hoeveelheid autobandenslijtstof die jaarlijks in de Nederlandse wateren terechtkomt, staat volgens onderzoekers gelijk aan 130.000 banden, oftewel een bandenstapel van 25 kilometer hoog. © Dodge

Hoe bandenslijtage via de zee op je bord belandt

Milieu-instanties brengen een ‘vergeten’ milieuprobleem onder de aandacht: bandenslijtage. De minuscule korrels die hierdoor ontstaan komen via het water voor een deel in de oceanen terecht en veroorzaken daar schade aan het zeeleven.

Nederlandse milieu-instanties zijn verdrietig maar ook een beetje blij. Een van de drastische maatregelen om de uitstoot van stikstof te verlagen, is namelijk een verlaging van de maximumsnelheid. Dat heeft nóg een gunstig gevolg voor mens en milieu denken zij. Door lagere snelheden slijten banden minder hard en komen er minder microplastics in het milieu terecht, aldus de Plastic Soup Foundation (PSF).

Echt blij zijn ze  bij deze instantie desondanks niet, want een band slijt ongeveer 1,5 kilo rubber en microplastics voordat deze vervangen wordt door een nieuwe. Drie tot zeven procent daarvan is zo fijn dat het in de lucht bijdraagt aan fijnstof. De rest spoelt voor een deel weg en komt uiteindelijk in zee terecht. Het gaat volgens PSF naar alle waarschijnlijkheid om de grootste bron van microplastics. Per wereldburger wordt per jaar op die manier 0,8 kilo slijtstof geproduceerd.

1000 ton per jaar

Milieuwetenschappers Ad Ragas en Pieter Jan Kole rekenden in dagblad Trouw in 2015 voor dat alleen al in Nederland jaarlijks zo’n duizend ton aan autobandenslijtstof in de Nederlandse wateren terechtkomt. Dat staat volgens hen gelijk aan 130.000 banden, of een bandenstapel van 25 kilometer hoog. Banden zijn gemaakt van een mix van natuurlijk en synthetisch rubber en dat is volgens hen schadelijk voor het milieu. 

Microplastics als gevolg van de slijtage van banden zou volgens een ander onderzoek tussen de 10 en 28 procent vertegenwoordigen van alle microplastics in de oceaan. Volgens onderzoekers zijn plastic deeltjes aangetroffen in vrijwel alle vormen van zeeleven – van plankton tot walvissen. In hoeverre dat schadelijk is voor de mens door bijvoorbeeld het eten van vis en ander zeeleven, is niet erg bekend. 

De bandenindustrie zit in de ontkennende fase. Woordvoerder Gavin Whitmore van de overkoepelende bandenfabrikanten zei tegen National Geographic dat het ‘niet aannemelijk is dat slijtage van banden en wegdek een negatieve impact hebben op de menselijke gezondheid en het milieu’.