Volledig scherm
Een agent neemt tijdens een verkeerscontrole een speekseltest af. © ANP

Speekseltest haalt duizenden drugsgebruikers van de weg, en die moeten zwaar boeten

Automobilisten die drugs gebruiken worden steeds vaker van de weg gehaald. Het CBR beoordeelde sinds de invoering van de speekseltest medio 2017 al bij ruim tweeduizend mensen of zij gezien hun drugsgebruik hun rijbewijs mogen houden. Naast de boete van zo'n 850 euro zijn zij ook bijna 1200 euro kwijt aan het CBR-onderzoek. Wie weigert is zijn rijbewijs kwijt.

Sinds anderhalf jaar wordt er streng gecontroleerd op drugsgebruik in het verkeer door middel van de speekseltest. Wie na het roken van cannabis of het gebruik van een partydrug achter het stuur kruipt en wordt gesnapt, zit goed in de problemen. Als uit de aanvullende bloedtest blijkt dat er inderdaad te veel drugs is gebruikt volgt er een boete of tijdelijke ontzegging van de rijbevoegdheid.

Psychiater

Daarnaast is de afspraak dat de politie ook het rijbewijs invordert en naar het Centraal Bureau Rijvaardigheid stuurt waar vervolgens uit een aanvullend onderzoek moet blijken of het drugsgebruik zo ernstig is dat het rijbewijs wordt vernietigd. Onderdeel van dat onderzoek is een gesprek met een psychiater om de afhankelijkheid van drugs te bepalen. Ook bloed en urine worden onderzocht. Wie de kosten van de CBR-procedure - 1162 euro - niet tijdig betaalt, krijgt zijn rijbewijs sowieso niet terug.

De speekseltest werd medio 2017 ingevoerd. In dat eerste jaar werden 538 mensen voor een onderzoek naar het CBR verwezen. Vorig jaar al ruim 1500. Hoeveel mensen uiteindelijk hun rijbewijs definitief kwijtraakten is nog niet bekend.

Dit jaar verwacht het CBR nóg meer drugsgebruikende automobilisten van wie de rijgeschiktheid gecontroleerd moet worden. Het Openbaar Ministerie wil dat er keihard opgetreden wordt omdat het levensgevaarlijk is om stoned achter het stuur te kruipen. ,,Drugs in het verkeer is voor ons een speerpunt en we vragen de politie te handhaven’’, zegt Marloes van Kessel van het Openbaar Ministerie. ,,Want drugs vormen echt een heel groot risico voor de verkeersveiligheid.’’

Quote

Drugs zijn echt een heel groot risico voor de verkeers­vei­lig­heid

Marloes van Kessel, Openbaar Ministerie

Niet iedere drugsrijder belandt bij het CBR. Het OM behandelde vorig jaar 2781 processen verbaal wegens rijden onder de invloed van drugs. Ruim de helft ging ook naar het CBR. De reguliere straffen zijn fors: zo'n 850 euro boete en een half jaar onvoorwaardelijke ontzegging van de rijbevoegdheid bij een eerste overtreding. Wie met meerdere drugs in het bloed wordt gepakt kan rekenen op een taakstraf van 60 tot 70 uur en een ontzegging van een jaar op langer. Bij recidive worden de straffen hoger.

Naar verwachting zullen er steeds meer drugszaken komen. De politie is bijna klaar met bijscholen van de agenten zodat iedereen de speekseltest af kan nemen. Er worden geen specifieke drugscontroles gehouden. ,,Niet zoals bij de alcoholcontroles. Nog niet’’, zegt Wendy Gehrmann van de politie. Er wordt wel over nagedacht. ,,Want we willen af van drugs in het verkeer. Nu is het nog zo dat we een speekseltest doen als iemand opvalt door zijn rijgedrag of bij een controle opvalt door geur, grote pupillen of agressief gedrag.’’

Blowers

Vooral mannen tussen de 18 en 35 jaar stappen doodleuk na het roken van een joint of het snuiven van een lijntje coke achter het stuur, blijkt uit onderzoek van Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV). Zo’n 3 procent van de automobilisten ziet geen belemmering om auto te rijden na drugsgebruik. De blowers vallen op door hun slome en slingerende rijgedrag. De cokesnuivers reageren weliswaar snel maar rijden ook agressiever. Met de speekseltest wordt de resten van de drugs gevonden. Ook partydrugs en opiaten zijn traceerbaar in het speeksel, sommige middelen tot wel 40 uur na gebruik.

Met de invoering van de speekseltest zijn er ook limieten gesteld aan de hoeveel drugs. Grofweg is de toegestane invloed van de drug even groot als van de twee biertjes die je ‘mag’ drinken als je nog moet rijden. Wie drugs combineert, bijvoorbeeld wiet en drank, is altijd in overtreding hoe klein de hoeveelheden ook zijn, omdat de drugs elkaar versterken. Volgens de SWOV blijkt uit een ziekenhuisstudie dat 10 procent van de ernstig gewonde autobestuurders drugs had gebruikt.

Bekijk hieronder hoe een speekseltest in zijn werk gaat: