Volledig scherm
De familie Franken uit Bergen op Zoom schrijft om beurten over het wel en wee op hun fruitteeltbedrijf. © Tonny Presser

(Over)verhit

Van 't LandHet is indrukwekkend om mee te maken als records worden gebroken. Tenminste, records die ik in mijn leven meegemaakt heb. Ik begrijp best dat er meer van zulke jaren zijn geweest. Maar ik was in 1976 nog niet geboren. Ik vind het dan ook bijzonder hier inzicht in te krijgen. Om zelf te ervaren hoe extreem dit is geweest.

Volledig scherm
Jakko Franken. © Tonny Presser

Overal waar ik kijk, zie ik dat de natuur het zwaar heeft. Zo ook de gewassen. De bonen hebben het heel zwaar. Met zoveel blad en relatief weinig wortels is de droogte goed zichtbaar. Net zoals dat het kleinfruit worstelt. De boomgaarden doen het redelijk, maar overal is te zien dat de kwaliteit en kilo's gaan tegenvallen. En dat is niet alleen bij ons zo.

Quote

Pruimen onverkoop­baar verklaard, omdat ze 3 milimeter (!) kleiner zijn dan voorge­schre­ven

Jakko Franken

Vele boeren werken dag en nacht om hun gewassen te redden. Als ik dan berichten lees dat er materiaal bewust wordt gesloopt, omdat mensen het leuk vinden een trekker met beregeningspomp te bestijgen om vervolgens een groot deel van een boomgaard omver te rijden, raakt mij dit diep. Ik heb dan het idee dat er geen besef meer is, dat er veel voor nodig is om een verkoopbaar product te leveren met deze extreme omstandigheden. En hoe hard daarvoor gewerkt wordt.

Zo heb ik ook moeite met de woorden van een geleerde, die zegt dat dit soort zaken tot het risico van het boeren behoort. Ik begrijp niet hoe het voor een tuinder of boer haalbaar is in de huidige markt - waarbij prijzen altijd onder druk staan - om reserves op te bouwen om zulke jaren op te kunnen vangen. Een jaar als dit waarin ik zou verwachten dat de prijzen stijgen, omdat het aanbod tegenvalt. Maar in plaats daarvan worden pruimen onverkoopbaar verklaard, omdat ze 3 milimeter (!) kleiner zijn dan voorgeschreven. En tomaten worden geweigerd omdat de houdbaarheid niet zou voldoen aan de gestelde maatstaven.

Hoe kunnen we dit als maatschappij uitleggen, terwijl we ook moeten letten op het milieu en verspilling willen voorkomen? Hoe kan het dan dat we lokale producten laten vernietigen? Ik zou dan ook graag zien dat al die experts die vinden dat dit soort risico's tot het vak van boeren of telen behoort, meehelpen om de markt net zo flexibel te maken als het weer. Want dat is iets waar wij ook niks aan kunnen veranderen.

Jakko Franken

In samenwerking met indebuurt Bergen op Zoom