Volledig scherm
Een medewerker van het Centrum voor Jeugd en Gezin vaccineert tegen meningokokken. © Robin Utrecht /HH

18.000 tieners zien af van prik, ook al vielen er al tientallen doden

Van de bijna 132.000 13- en 14-jarigen die in het najaar van 2018 zijn uitgenodigd voor een inenting tegen meningokokken, hebben ongeveer 18.000 tieners de oproep genegeerd. In Zeeland en Amsterdam was de opkomst het laagst: daar kwam maar 72 tot 77 procent op voor de vaccinatie tegen de levensgevaarlijke bacterie.

Volledig scherm
In Zeeland kwam het laagste percentage 13/14-jarigen opdagen voor de meningokokken-vaccinaties van 2018. © ADR

Het landelijke opkomstpercentage is 86,5 procent, blijkt uit gegevens die deze krant bij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) heeft opgevraagd. Het opkomstpercentage verschilt fors per regio. Waar in Zeeland nog niet driekwart van de tieners kwam opdagen, ging in Drenthe liefst 92 procent van de jongeren in op de uitnodiging om een prik te halen tegen de dodelijke bacterie. Zeeland is onderdeel van de bible belt, waar uit geloofsovertuiging minder wordt ingeënt.

Meningokokkenexpert Arie van der Ende, van het Nederlands Referentielaboratorium voor Bacteriële Meningitis, noemt de opkomst in Zeeland en grote steden ‘zorgelijk’. ,,In grote steden, vooral in Amsterdam, is een vrij grote groep die antroposofisch is of kritisch staat tegenover inenten.’’

22 doden in 2018 

Uit nieuwe cijfers blijkt dat er sinds 2015 in Nederland 41 mensen zijn overleden aan meningokokken type W. In 2018 eiste de bacterie 22 levens en in januari van dit jaar stierven er twee mensen. Voor 2015 kwam de bacterie in Nederland nog amper voor. Om een verdere uitbraak tegen te gaan ontvangen dit voorjaar nog zo’n 860.000 14- tot 18-jarigen een oproep. De vader van Maurits Gravendeel, die op zijn zeventiende overleed aan de ziekte, hoopt dat iedereen een prik gaat halen. 

Juist in die groep vallen veel doden. Van de 14- tot 24-jarigen die de ziekte oploopt is 28 procent overleden. Het RIVM benadrukt dat die jongeren niet alleen zichzelf met die prik kunnen beschermen, maar ook hun broertjes, zusjes, ouders en grootouders omdat zij de grootste verspreider van de ziekte zijn via school en het uitgaansleven. In de gebieden waarin de opkomst onder de 80 procent is, is het maar de vraag of het effect van de groepsbescherming optreedt. Daar zit het volgens de coördinator van het Rijksvaccinatieprogramma Hans van Vliet ‘op het randje’. Mensen uit andere leeftijdsgroepen kunnen de vaccinatie ook halen, maar moeten dat zelf betalen. 

Quote

Amsterdam en Zeeland kunnen potentiële brandhaar­den worden

Staatssecretaris Paul Blokhuis

Staatssecretaris Paul Blokhuis, die over het Rijksvaccinatieprogramma gaat, noemt het landelijke beeld ‘heel positief’. Maar hij maakt zich zorgen over de volksgezondheid vanwege uitschieters aan de onderkant, zoals in Amsterdam en Zeeland. Blokhuis: ,,Dat kunnen potentiële brandhaarden worden. We roepen nu een team van experts bijeen om samen te gaan uitzoeken hoe we bepaalde doelgroepen beter kunnen gaan bereiken.’’

De ChristenUnie-bewindsman gaat zelf in plaatsen met een relatief lage vaccinatiegraad op bezoek. Ook de GGD, het RIVM en de gemeenten worden ingeschakeld om de oorzaken bij slechte presterende regio’s boven tafel te krijgen. Blokhuis wil kijken of hij ouders en kinderen bijvoorbeeld via jeugdartsen ‘de risico’s van meningokokken kan uitleggen’.

Lees hier het hele verhaal van Liza. Zij verloor haar onderbenen door meningokokken. De levensgevaarlijke bacterie maakte haar lichaam zwart.

  1. Anorexiapatiënte (19) ligt al anderhalf jaar vastgebonden in bed in kliniek

    Anorexiapa­tiën­te (19) ligt al anderhalf jaar vastgebon­den in bed in kliniek

    Een 19-jarige anorexiapatiënte ligt al anderhalf jaar 24 uur per dag vastgebonden in een bed in een Nederlandse ggz-instelling. In een door haar gemaakt filmpje dat het tv-programma Zembla in bezit heeft, laat ze zien hoe ze met een ‘Zweedse band’ rondom haar middel, haar schouders, polsen en voeten gefixeerd ligt. De jonge vrouw, die met sondevoeding in leven wordt gehouden, ligt vast omdat ze een gevaar voor zichzelf vormt.