Volledig scherm
Steeds meer mensen kopen via Facebookgroepen gezamenlijke groepsretourtjes in plaats van bij de servicebalie. NS pakt tussenhandelaren aan en maakt kaartjes ongeldig. © Marlies Wessels

20.000 reizigers per maand sjoemelen: voor 7 euro land door

De NS heeft afgelopen jaar honderden groepsretourtjes ongeldig gemaakt, die werden verkocht door frauderende tussenhandelaren. Reizigers blijken na aanscherping van de regels nog massaal te sjoemelen met goedkope treinkaartjes. 

Met de goedkope groepskaartjes hoopte NS dat bijvoorbeeld een voetbalteam eerder met de trein op pad zou gaan. Of dat een familie die naar de dierentuin gaat de auto een keertje zou laten staan. Maar NS groepsretourtjes blijken vooral in trek bij mensen die goedkoop willen reizen. 

Via Facebook en tussenhandelaren maken treinreizigers afspraken met elkaar. Als je met zijn tienen een reis boekt, kun je voor 7 euro in de daluren het hele land doorreizen. Reizigers printen kaartjes thuis uit en hoeven niet bij elkaar te zitten in de trein. Tussenhandelaren maken hier gretig gebruik van en verkopen de kaartjes met winst door, terwijl dit volgens de regels van de NS niet mag. Fraude dus. 

In april paste de Nederlandse Spoorwegen per direct de regels van de NS groepsretour aan om die fraude tegen te gaan. Reizigers konden vanaf dat moment alleen nog kaartjes kopen als zowel het aankomst- als het vertrekstation gelijk zijn. Voor die tijd hoefde alleen de eindbestemming hetzelfde te zijn. 

Sjoemelende reizigers

Uit een steekproef die NS hield na de aanpassing blijkt nu dat die maatregel amper heeft geholpen. ,,Het vermoede misbruik is 15 procent minder'', verklaart NS-woordvoerder Hessel Koster. De fraude zou daarmee zijn gedaald van zo'n 167.000 euro aan verkochte kaartjes per maand naar 142.000 per maand. Dat komt neer op naar schatting vijftienduizend tot twintigduizend sjoemelende reizigers per maand. 

Het afgelopen jaar zijn volgens de NS-woordvoerder 'honderden groepsretouren ongeldig gemaakt' en 'tientallen tussenhandelaren' aangepakt, die winst maken op het doorverkopen van de kaartjes. Op Facebook zijn enkele honderden groepen voor NS-groepsretours die samen zo'n 300.000 leden tellen.

Reizigers zelf blijken het ook niet zo nauw te nemen met de regels. De Nederlandse Spoorwegen constateren dat reizigers nu vaker een groepsretour aanschaffen voor een lange reis, bijvoorbeeld van Maastricht naar Groningen of van Vlissingen naar Den Helder. ,,De conducteur kan toch niet controleren waar je bent ingestapt en je hoeft niet fysiek samen te reizen'', verklaart treinexpert Hildebrand van Kuijeren van treinreiziger.nl de populariteit van de superlange rit. 

'Niet wenselijk'

NS noemt het 'geen wenselijke situatie' dat niet-natuurlijke groepen op grote schaal gebruik maken van de NS-groepsretour. Koster: ,,De prijs van het kaartje is erop gebaseerd om groepen te stimuleren om vaker voor de trein te kiezen in plaats van voor de auto. Doordat tussenhandelaren zich nu mensen in de verkoop van die kaartjes wordt een grens overschreden.'' De spoorwegen werken naar eigen zeggen aan 'structurele wijzigingen' maar willen niet ingaan op wat er dan aan het goedkope treinkaartje zal veranderen.

Volgens reizigersorganisatie Rover zijn vooral reizigers de dupe van de frauderende tussenhandelaren. ,,De groepsretour was een heel mooi product'', verklaart Freek Bos van Rover. ,,Wij krijgen klachten, omdat mensen hetzelfde begin- als eindstation minder aantrekkelijk vinden. Met een voetbalteam of een groep vrienden kon je wat leuks doen in een bepaalde stad en dan hoefde je niet uit dezelfde plaats te komen. In Duitsland kun je nog steeds instappen halverwege een traject. In Nederland lijden de goeden onder de kwaden.''