65 jaar Efteling: van sprookjesbos tot mega-attractiepark

videoDe Efteling viert dit jaar zijn 65ste verjaardag. Met bijna vijf miljoen bezoekers per jaar is het park uitgegroeid tot het grootste attractiepark in de Benelux. Samen met Marwin van de Hoeve, die al achttien jaar de Efteling-fansite Vijf Zintuigen runt, zetten we de mijlpalen op een rijtje.

1949 Tentoonstelling De Schoen

,,Expositie De Schoen is waarschijnlijk een van de meest belangrijke startpunten geweest van de Efteling’’, vertelt Van de Hoeve. ,,Het evenement werd georganiseerd ter ere van de schoenindustrie die in die tijd floreerde in de regio Waalwijk. Als evenemententerrein werd gekozen voor het R.K. sport- en wandelpark ten zuiden van Kaatsheuvel, de voorloper van wat we nu kennen als attractiepark de Efteling. De tentoonstelling was een groot succes en het park wekte de interesse van burgemeester Van der Heijden van Loon op Zand. Hij wilde het park verder ontwikkelen, ook voor recreatie.’’

1952 Sprookjesbos

Zo geschiedde. De zwager van burgemeester Van der Heijden, Peter Reijnders, werd ingeschakeld om het recreatiepark te ontwikkelen. ,,Het is Reijnders die met het idee komt illustrator Anton Pieck in te schakelen om een sprookjesbos te ontwerpen’’, weet Van de Hoeve. Reijnders zelf houdt zich bezig met de technische realisatie van het park, Anton Pieck ontwerpt de sprookjes en op 31 mei 1952 wordt het Sprookjesbos officieel geopend.

Volledig scherm
Sprookjesbos © ANP KOEN VAN WEEL

1978 Spookslot

Volledig scherm
V.l.n.r.: Ton van de Ven (creative director), Ruud Bos (componist Fata Morgana, Droomvlucht, Villa Volta), Lex Lemmens (voormalig hoofd technische dienst en R&D medewerker). © Marwin van de Hoeve

In de jaren na de opening van de Efteling, wordt het Sprookjesbos uitgebreid onder de creatieve leiding van Anton Pieck. Maar pas als hij zijn pen besluit neer te leggen in 1978 en het stokje doorgeeft aan Ton van de Ven, weet het park zich echt verder te ontwikkelen. ,,Van de Ven had een totaal andere visie op de Efteling’’, zegt Van de Hoeve. ,,Met de opening van het Spookslot in 1978 begint voor het park een nieuw tijdperk van groei.’’

Quote

,,Van de Ven had een totaal andere visie op de Efteling’’

Marwin van de Hoeve

1981 Python

Het park blijft verder groeien onder de leiding van Van de Ven, die zijn attracties bewust aan de rand van het park bouwt. ,,Zo moeten de bezoekers in een kring lopen’’, aldus Efteling-kenner Van de Hoeve. ,,De komst van achtbaan Python in 1981 heeft een enorme impact’’, vertelt hij verder. ,,Het zorgt voor meer banen in de regio en ook de bewaking van het park moet worden aangescherpt, omdat de achtbaan veel jongeren trekt die soms voor overlast zorgen in de rest van het park.’’

1986 Fata Morgana en 1993 Droomvlucht

,,Na al het ‘stalen geweld’ in het begin van de jaren 80 waarin veel investeringen worden gedaan in grote attracties, besluit de parkleiding terug te gaan naar zijn ‘roots’: sprookjes’’, vertelt Van de Hoeve. ,,In 1986 wordt de Fata Morgana geopend en in 1993 komt de Droomvlucht. Deze laatste is tegenwoordig een van de meest gewaardeerde attracties.’’

Volledig scherm
Fata Morgana © Marwin van de Hoeve

1996 Villa Volta

Het eerste ‘mad-house’ van de Efteling was een lang gedroomde wens van Ton van de Ven. ,,Mad-houses’ zag je eind 19de eeuw al, maar voornamelijk op kermissen. Deze waren echter niet zo geavanceerd als Villa Volta, dat in 1996 zijn deuren opende’’, aldus Van de Hoeve. ,,Villa Volta was uniek in zijn soort. Na de opening kwamen de copy-cats al snel met dergelijke attracties in de rest van de wereld, want die trokken bekijks.’’

Quote

,,Villa Volta was uniek in zijn soort''

Marwin van de Hoeve
Volledig scherm
Villa Volta © John Schouten / PVE

2002 Pandadroom en Efteling Theater

,,De directie van het Wereld Natuur Fonds (WNF) kwam eind jaren 90 naar de Efteling met een speciaal verzoek’’, zegt Van de Hoeve. ,,Ze waren op zoek naar een manier om hun boodschap van natuurbescherming via andere media onder de aandacht te brengen en zo ontstond de 3D-bioscoop Pandadroom. 2002 is ook het jaar dat Ton van de Ven zijn laatste werk aflevert: het Efteling Theater.’’ Dat theater is gebouwd in de vorm van een sprookjeskasteel en biedt plek aan 1.100 toeschouwers.

2007 De Vliegende Hollander

,,De achtbaan De Vliegende Hollander is echt hét zorgenkindje geweest voor de Efteling’’, verzucht Van de Hoeve. ,,De opening moest telkens worden uitgesteld en het kwam zelfs zover dat het bestuur niet meer wist wat het ermee moest. Uiteindelijk, nadat verschillende leveranciers werden aangeroepen voor oplossingen, kon de achtbaan in 2007 worden geopend.’’

Quote

,,De Vliegende Hollander is echt hét zorgenkind­je geweest''

Marwin van de Hoeve
Volledig scherm
De Vliegende Hollander © ANP PHOTO ED OUDENAARDEN

2010 Hele jaar open

Was het park tot 2010 alleen in seizoenen open, vanaf 2010 besloot de Efteling heel het jaar door zijn deuren te openen. ,,Een grote mijlpaal voor het park’’, aldus Van de Hoeve. ,,Voornamelijk omdat het onderhoud niet meer buiten de seizoenen gepleegd kan worden. Bovendien komt het soms voor dat vanwege slecht weer bepaalde attracties niet open zijn.’’

2015 Baron 1898

Veel rollercoasterfans keken er al lange tijd naar uit, de opening van de dive-coaster Baron 1898. ,,Uniek aan deze achtbaan is dat de inzittenden echt een vrije val van zo’n 90 graden maken’’, weet Van de Hoeve. ,,De attractie is een directe hit.’’

Volledig scherm
De nieuwe achtbaan Baron 1898 © Jeroen de Jong / Beeld Werkt
  1. IJskoude nachten op komst, maar helaas: ‘Sneeuw bederft schaatspret’

    IJskoude nachten op komst, maar helaas: ‘Sneeuw bederft schaats­pret’

    Er komen een paar ijskoude, windstille nachten aan. Dikke ijsvloeren gegarandeerd, zou je zeggen. Wilfred Janssen van Weerplaza helpt natuurijsliefhebbers uit de droom: ,,De sneeuw van vandaag heeft het feestje voor schaatsers verpest.” Morgen valt uit dikke bewolking soms nog een vlok sneeuw, in de kustgebieden is een winterse bui mogelijk. Het wordt -1 tot 2 graden. Donderdag start zeer koud met lokaal strenge vorst.