Volledig scherm
Raoul Trentelman en Lilian Marijnissen van de SP in de Rotterdamse metro. FOTO MARCO DE SWART © Marco De Swart

Aan het einde van dezelfde metrolijn leven ze langer én gezonder

Eén op vijf kinderen in Nederland gaat niet naar de tandarts. Hoe armer de wijk, hoe hoger dat aantal. ‘We willen niet dat je aan tanden kan zien hoeveel geld je hebt.’

Twee haltes op één metrolijn in Rotterdam: ze zijn de voorbeelden van het verschil tussen een lang en gezond leven of een vroegere dood. Terwijl de mannelijke bewoners die uitstappen bij de halte Delfshaven gemiddeld 74,3 jaar oud worden, worden degene die in vinexwijk Nesselande huizen bijna 79 jaar oud, blijkt uit onderzoek.

Dat weet het kleine meisje op metrolijn B niet. In haar roze stippeljasje schiet ze achter haar vader aan, pakt zijn hand, terwijl ze de blikken van SP-leider Lilian Marijnissen en Raoul Trentelman van de stichting JeugdTandVerzorging verlegen ontwijkt.

Quote

Soms zien we kinderen van vier jaar oud, bij wie alle tanden getrokken moeten worden

Raoul Trentelman van de stichting JeugdTandVerzorging

Hier, zich vasthoudend aan één van de palen in de metro, praten Marijnissen en Trentelman over de per halte verschillende sterftecijfers. En hoe de staat van de gezondheid in een wijk zich niet alleen aan het einde, maar vaak ook al aan het begin van een leven openbaart, door de toestand van de kindergebitten die er zijn te zien. Hoe armer de buurt, hoe slechter de tandjes van de jongste bewoners er aan toe zijn. Hier in Rotterdam, de stad met zo veel arme wijken, wordt dat extra duidelijk. Het aantal kinderen dat niet naar de tandarts gaat is hier één op drie.

Dat weet Trentelman maar al te goed. ,,Soms zien we kinderen van vier jaar oud, bij wie alle tanden getrokken moeten worden. Die compleet rotte gebitten houden verband met gezondheidsproblemen op latere leeftijd. Slechte mondhygiëne wordt bijvoorbeeld gelinkt aan ziektes zoals diabetes.’’

Dat is waarom de SP van tandzorg een speerpunt maakt tijdens de gemeenteraadsverkiezingen. Marijnissen: ,,Sociaal economische gezondheidsverschillen zie je in meerdere aspecten van het leven terug. Tandzorg is een belangrijke daarvan. Wij willen dat die collectief wordt georganiseerd.’’

Medische misstand

Trentelman: ,,Slechte tandzorg is niet alleen een medische misstand, ook een sociale. Het gebit laat het verschil in afkomst zien.’’ Dat terwijl er al een wereld te winnen is door bewoners van arme wijken te attenderen op de mogelijkheden die ze hebben om de gebitten van hun kinderen op peil te houden. In Brabant bijvoorbeeld voorziet JTV de gemeente van informatiepakketten, die worden doorgestuurd naar ouders om ze er op te wijzen dat hun minderjarige kinderen verzekerd zijn voor tandartskosten via de basisverzekering, ook al geldt dat niet voor henzelf.

Daarmee worden goede resultaten geboekt, maar het lukt de stichting lang niet alle gemeentes over te halen de pakketten te versturen. Gemeentes beroepen zich onder meer op privacy. Laat staan dat de stichting het overal in Nederland voor elkaar krijgt basisschoolleerlingen van en naar de tandarts te brengen, waar ze worden behandeld.

Ouders

Marijnissen: ,, Natuurlijk kun je zeggen dat de ouders het maar moeten regelen. Maar dat is te gemakkelijk. Als zij dat niet doen, kunnen we kinderen daar niet de dupe van laten worden. Wij willen niet dat je aan je tanden kan zien hoe veel geld je hebt. Veel mensen denken de verschillen in gezondheid tussen arm en rijk niet meer bestaan. Dat klopt niet, laat ook het onderzoek naar de levensverwachting langs deze metrolijn zien.’’

En één halte kan al zo’n groot verschil maken. Neem Kralingen West: hier worden bewoners 75 jaar en kampen ze op hun 67ste al met gezondheidsproblemen. In Kralingen Oost, aan de goudkust van de bewoners met ‘oud geld’ zijn ouderen pas 70 als ze gezondheidsklachten krijgen, om gemiddeld op hun 78ste te overlijden. ,,Ik vind dat schokkend,’’ zegt Marijnissen. ,,Vooral omdat het gaat om mensen, kinderen, ook om dat meisje in het roze jasje en haar vader.’’