Volledig scherm
Met vijftien levensdelicten kende Limburg een zwart jaar. In Geleen viel een dode bij een woninginbraak. © ANP

Aantal moorden door verwarde personen stijgt

Voor het eerst in jaren is het aantal gevallen van moord en doodslag in Nederland gestegen. En flink ook: de 159 'moorden' van 2017 zijn er liefst 48 meer dan in 2016. Het aantal levensdelicten gepleegd door een verward persoon stijgt het snelst.

In zo ongeveer alle 'genres' steeg het aantal gevallen van moord en doodslag. ,,Roofmoorden, asielzoekers, criminele afrekeningen, moorden waarbij Oost-Europeanen zijn betrokken, alles", zegt Eric Slot van Moordatlas.nl. ,,Alleen moorden in familiekring bleef met 37 hetzelfde.''

Slot houdt al enkele decennia lang alle gevallen van moord en doodslag bij. Opvallend is dat het aantal levensdelicten door een 'verward persoon' het sterkst lijkt te stijgen. Hoewel de conclusie dat iemand een 'verward persoon' is vaak pas tijdens een rechtszaak is te trekken, lijkt het erop dat bijna één op de zes moorden dit jaar is gepleegd door iemand met een psychische stoornis. ,,Al is dat eigenlijk pas vast te stellen als iemand tbs krijgt opgelegd. En voor de meeste zaken van 2017 moet de rechtszaak nog komen'', zegt Slot. ,,Maar als ik er 'geoorloofd nattevingerwerk' op los laat, kom ik op ongeveer 25. Dat is een steviger stijging dan andere categorieën. Al moeten we voorzichtig blijven. Michael P. bijvoorbeeld, de moordenaar van Anne Faber, heeft duidelijk een stoornis, maar wil zich niet laten onderzoeken in het Pieter Baan Centrum.''

Een andere geruchtmakende moordzaak van dit jaar die werd gepleegd door een mogelijk verward persoon, is de dubbele moord in het Friese Katlijk. Een 14-jarige jongen werd daar opgepakt voor het doodsteken van zijn ouders. Ook de Rotterdamse 'doodsengel' Rahiied A., de verzorger die ouderen zou hebben ingespoten met insuline, heeft waarschijnlijk een psychisch defect.

Noodsituaties

De toenemende problemen met 'verwarde personen' is al jaren een zorg. Onlangs waarschuwde korpschef Erik Akerboom voor het feit dat de politie de handen vol heeft aan noodsituaties met verwarde mensen. Als gevolg van bezuinigingen in de zorg belanden mensen met psychische problemen vaker op straat.

Het aantal gevallen van moord en doodslag daalde vele jaren achtereen gestaag. Een algemeen geaccepteerde oorzaak was het feit dat we in het digitale tijdperk minder buiten komen. Voor drugs bijvoorbeeld hoef je niet meer naar een obscure achterbuurt, je bestelt online. De plotselinge gigantische stijging van dit jaar laat zich lastig verklaren.

,,Je zou kunnen zeggen: de economie draait weer op volle toeren, we doen meer met z'n allen, komen elkaar meer tegen, dus is er ook meer doodslag'', zegt Slot. ,,Het is een combinatie van factoren: we hebben meer asielzoekers, dus ook meer moorden in die groep: vier. De voorgaande jaren steeds nul of één. Ook waren vijftien Oost-Europeanen in ons land dit jaar slachtoffer van moord of doodslag, vijf meer dan vorig jaar. Er zijn gewoon steeds meer Oost-Europeanen hier. Ook zijn tien Turkse Nederlanders slachtoffer, waaronder twee mensen die ruzie kregen over Erdogan. Ook dat speelde in 2017.''

Amsterdam, traditiegetrouw dé moordstad van Nederland, telde dit jaar vijftien levensdelicten, acht minder dan in 2016. Rotterdam (elf) en Den Haag (zes) bleven nagenoeg gelijk. Limburg (met lang gemiddeld tien moorden en vorig jaar 'slechts' twee) kende met vijftien gevallen van moord en doodslag een zwart jaar.

Volledig scherm
Eric Slot. © Marco Okhuizen