Volledig scherm
Zahra Naleie © Pim Ras

'Aantal verminkte vrouwen in Nederland zal groeien'

De Somalisch/Nederlandse activiste Zahra Naleie is trots dat haar dochters niet zijn besneden. Maar zij maakt zich vandaag, op Zero Tolerance Day, grote zorgen om het stijgend aantal gevallen van vrouwenverminking in ons land. Oorzaak: de vluchtelingenstroom.

Quote

Mijn moeder is ervan overtuigd dat onbesneden meisjes geen toekomst hebben: zij worden in landen als Ethiopië, Somalië, Eritrea, en ook in delen van Jemen en Koerdistan beschouwd als onrein

Zahra Naleie

Zelf zegt Zahra Naleie (56) - activiste van de Federatie Somalische Associaties Nederland (FSAN) en al 22 jaar wonend in Nederland - verdrietig te zijn dat haar eigen moeder tot 5 jaar geleden nog steeds vroeg wanneer zij haar vier dochters zou laten besnijden. Want precies 2 decennia terug begon Naleie, ook slachtoffer van het ritueel, met de FSAN de kruistocht tegen vrouwenbesnijdenis in ons land.

In die tijd wist de organisatie met campagnes het taboe rondom genitale verminkingen te doorbreken en het strafbare ritueel hier bijna compleet uit te bannen. Toch wonen in Nederland ruim 30.000 besneden vrouwen, lopen jaarlijks vijftig meisjes risico slachtoffer te worden en zal dit aantal flink stijgen door de huidige vluchtelingenstroom.

Hoe kan het dat u ondanks uw werk uw eigen moeder nooit hebt kunnen overtuigen?
,,Dat is te wijten aan onwetendheid en een ingebakken gehoorzaamheid. Mijn moeder heeft - net als veel van haar generatiegenoten - geen enkele opleiding gehad. Zij is geen voorstander van mishandeling of onderdrukking. Maar zij is ervan overtuigd dat onbesneden meisjes geen toekomst hebben: zij worden in landen als Ethiopië, Somalië, Eritrea, en ook in delen van Jemen en Koerdistan beschouwd als onrein. Mannen willen niet met hen trouwen. Het draait om macht.''

Waarom willen vrouwen andere vrouwen iets aandoen dat hen zelf heeft getraumatiseerd?
,,Deels is dat voor mij ook niet te bevatten. Maar wat ik zei: onwetendheid. Daarnaast is er helaas ook nog steeds de link met het geloof. De islam zegt echter niets over besnijdenis, het is een puur culturele traditie. Net als vroeger het afbinden van voeten in China.''

Quote

We zullen asielzoe­kers­cen­tra bezoeken, bewoners bestoken met informatie en iedereen duidelijk maken: het is mishande­ling en het mag hier niet. Daar kan geen misver­stand over bestaan, punt uit.

Zahra Naleie

Hoe heeft u zich aan die druk ontworsteld?
,,Voor mij was het eenvoudiger: ik ben ruim 20 jaar geleden naar Nederland gekomen om te studeren. Door de oorlog in mijn geboorteland kon ik niet terug. Opleiding en omgeving openden mijn ogen. Verder heb ik verwijten van mijn familie, ruzies en teleurstellingen op de koop toe genomen. Nu ben ik trots. Trots dat ik vier dochters heb die niet besneden en lichamelijk en mentaal getraumatiseerd zijn. Zij laten dat ook weten en dat is een goede zaak: gedragsverandering moet uiteindelijk door de eigen gemeenschap op gang gebracht worden. Ik zie dat sociale media daarbij een belangrijke rol spelen: via Twitter en Facebook keren vooral jongeren zich tegen het ritueel. Dat is mooi, maar nog niet genoeg.''

Wie moeten nog meer opstaan tegen vrouwenbesnijdenis?
,,Ik ben niet tevreden over de houding van religieuze leiders binnen de islam. Imams en andere sleutelfiguren moeten opstaan en 'nee' zeggen. Het is ongelooflijk jammer dat dit niet gebeurt. Daar moeten wij op blijven hameren. Er zijn nu wereldwijd 140 miljoen besneden vrouwen, hulporganisatie Plan Nederland heeft de noodklok geluid dat dit aantal naar 226 miljoen in 2030 stijgt als er niets gebeurt op het gebied van voorlichting en preventie.''

Hoe checken jullie het probleem onder vluchtelingen?
,,Onder hen zijn veel vrouwen en meisjes uit risicogebieden. We vrezen dan ook dat het aantal besneden vrouwen in Nederland flink stijgt, cijfers zijn onbekend. Dat gebeurt volgens ons niet hier. Besnijders zijn te bang, vanwege de straffen die erop staan. Wij weten van geruchten over trips naar Londen, Manchester en Leicester en het land van herkomst. Daarom zullen we asielzoekerscentra bezoeken, bewoners bestoken met informatie en iedereen duidelijk maken: het is mishandeling en het mag hier niet. Daar kan geen misverstand over bestaan, punt uit.''