Afgeplakte pagina's Anne Frank met intieme passages leesbaar gemaakt

VideoDe Anne Frank Stichting heeft vanmiddag twee tot dusverre onbekende pagina's van de wereldberoemde Amsterdamse dagboekschrijfster openbaar gemaakt. De pagina's waren afgeplakt en zijn leesbaar geworden dankzij digitale fotobewerkingstechnieken. 

Het gaat om teksten op twee pagina's die met bruin gompapier waren afgeplakt en deel uitmaken van het eerste, roodgeruite dagboekje van Anne Frank. De pagina's waren al langer bekend bij de Anne Frank Stichting, maar geruime tijd was het niet mogelijk de tekst op de afgeplakte bladzijden 78 en 79 te lezen. 

In de twee pagina's, die Anne op 28 september 1942 in haar dagboek heeft geschreven, schrijft zij op ontwapenende wijze over seksualiteit. ,,Zij is, zoals iedere puber, nieuwsgierig naar dit onderwerp. Ook op andere, niet afgeplakte pagina's schrijft zij erover'', zegt directeur Ronald Leopold van de Anne Frank Stichting.

Volledig scherm
© Anne Frank Stichting

'Schunnige moppen'

Op de eerste pagina, geschreven op 28 september 1942, zijn enkele woorden zodanig doorgestreept door haar dat ze niet meer leesbaar zijn. Vervolgens schrijft Anne: ,,Deze verknoeide bladzijde zal ik maar benutten om 'schunnige' moppen op te schrijven.'' Een van die moppen luidt als volgt: ,,Weet u waarom de Duitse Weermachtsmeisjes in Nederland zijn? Als matras voor de soldaten." 

Quote

Weet u waarom de Duitse Weermachts­meis­jes in Nederland zijn? Als matras voor de soldaten

Anne Frank

De ontdekte passages maken duidelijk dat Anne vooral ook gewoon meisje was, zegt Frank van Vree, directeur van het NIOD. ,,Wie de nu ontdekte passages leest, zal een glimlach niet kunnen onderdrukken. De schuine moppen zijn klassiekers onder opgroeiende kinderen.''

Seksualiteit

Op de tweede pagina schrijft Anne over seksualiteit en het bestaan van prostitutie. ,,Ik verbeeld mij wel eens dat iemand bij mij zou komen en mij zou vragen hem in te lichten over seksuele onderwerpen. Hoe zou ik dat dan doen? Hier is het antwoord", schrijft Anne. 

Daarna legt ze uit dat meisjes rond hun 14e ongesteld worden. ,,Een teken dat zij rijp is om met een man verkering te hebben. Maar dat doet men natuurlijk niet voordat men getrouwd is. Als men getrouwd is kan men het wel doen. Men kan ook zelf regelen of men kinderen wil hebben of niet. Als men wil gaat de man op de vrouw liggen en doet het m. zaad in de vr. schede. Dat gebeurt door ritmische bewegingen."

Homoseksualiteit

,,Als men geen kinderen wil hebben, neemt de vrouw een innerlijk middel en dat helpt dan", vervolgt Anne. ,,Het kan natuurlijk ook wel eens mislukken maar als men wél kinderen wil krijgen dan kan dat ook wel eens niet. Een man vindt dit samenleven een groot genot en heeft er ook een drang naar. Een vrouw minder maar ook."

,,Alle mannen als ze normaal zijn, gaan met vrouwen. Op straat spreken zulke vrouwen hun dan wel aan en dan gaan ze samen. In Parijs zijn daar grote huizen voor. Papa is er geweest. Oom Walter is niet normaal. Meisjes verkopen dit." 

'Zelf afgeplakt'

De stichting ontdekte de afgeplakte pagina's in 2001 tijdens het scannen van de manuscripten. Met behulp van het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis, dat historische teksten en bronnen onderzoekt met moderne technologieën, is de tekst leesbaar gemaakt.

Volgens Peter de Bruijn, onderzoeker van het instituut, is het ,,met zekerheid grenzende waarschijnlijkheid'' dat Anne Frank de pagina's zelf heeft afgeplakt.

Ronald Leopold benadrukte dat de stichting zich verplicht voelt om de afgeplakte teksten openbaar te maken. ,,Het dagboek van Anne Frank wordt door miljoenen mensen gelezen. We vinden dat we nieuwe informatie moeten delen."

Ontwikkeling van Anne 

De nieuw ontdekte dagboekfragmenten zelf zijn niet meer dan een voetnoot in de geschiedenis van een 'heel bijzonder, maar tegelijkertijd heel gewoon meisje', relativeert Frank van Vree, directeur van het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies. ,,Waar gaat het nou eigenlijk over? Twee afgeplakte pagina’s met moppen en een stukje tekst met een feitelijke weerslag van wat ze weet over seks. Niet echt wereldschokkend. Toch gaat het nieuws over de ontdekking meteen de hele wereld over. Dat toont hoe groot Anne Frank als icoon van de 21e eeuw is.''

De passages werpen meer licht op de ontwikkeling van Anne Frank als meisje en als schrijfster, zegt Teresien da Silva, hoofd collecties Anne Frank Stichting. ,, Deze tekst laat de ontwikkeling zien van het 13-jarige pubermeisje voor wie het dagboek een belangrijke steun en toeverlaat was.''

Uit haar dagboek was al bekend dat Anne volop bezig was met haar eigen lichamelijke ontwikkeling. Ze doet daarvan verslag aan fictieve vriendinnen. Ook in de afgeplakte passage creëert zij een fictieve persoon aan wie ze kwijt kan wat ze over seks weet. ,,Kennelijk heeft ze een fictief iemand nodig om dat aan het papier toe te kunnen vertrouwen'', zegt wetenschapper Peter de Bruijn van het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis. 

Werelderfgoedlijst 

Anne Frank schreef haar dagboek tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ze zat samen met haar ouders en zus ondergedoken in het achterhuis aan de Prinsengracht in Amsterdam, totdat ze in 1944 werden verraden en gearresteerd. Anne stierf uiteindelijk in het concentratiekamp Bergen-Belsen. Het dagboek van Anne Frank werd na haar dood uitgebracht en is een van de meest gelezen boeken ter wereld. Sinds 2009 staat het boek op de Werelderfgoedlijst voor documenten van UNESCO.

Volledig scherm
© Anne Frank Stichting
Volledig scherm
Anne Frank Het Achterhuis. © NN
Volledig scherm
Pasfoto van Anne Frank uit mei 1942. © Fotocollectie Anne Frank Stichting