Volledig scherm
Ilham B., een Nederlandse Jihadist , hier in het Syrische vluchtelingenkamp Ain Aissa geïnterviewd door de VRT. © RV

AIVD: 30 jihadisten komen onze kant op

videoZo’n 30 Nederlandse jihadisten zijn vanuit het strijdgebied in Syrië en Irak ‘onderweg terug naar Nederland’. Zij zitten ergens in de regio in een vluchtelingenkamp, in een gevangenis of zijn letterlijk onderweg.

Dat stelt AIVD-baas Rob Bertholee, die gisteren het jaarverslag van de inlichtingendienst presenteerde. De dienst waarschuwt al enige tijd voor het ‘druppelsgewijs’ terugkeren van Nederlandse Syriëgangers. Nu plakt Bertholee er voor het eerst een cijfer op. ,,Van terugkeerders gaat een serieuze dreiging uit, omdat zij vaak lang in het gebied zijn geweest en waarschijnlijk zelf hebben deelgenomen aan ernstige gewelddadigheden of er getuige van zijn geweest'', aldus de dienst. Daarbij doelt de AIVD op zowel vrouwen als mannen.

Er zijn al zo’n 50 Nederlanders teruggekeerd uit Syrië of Irak, maar de meesten van hen zijn al enkele jaren terug en behoorden tot de eerste golf ‘spijtoptanten’. Het grootste deel van de 30 die nu onderweg zijn, zijn hun terugreis pas begonnen toen IS en andere jihadistische groepen zware verliezen begonnen te lijden. Bekend was al dat zeker vier Nederlandse IS-vrouwen met hun jonge kinderen in vluchtelingenkampen in Koerdisch Syrië verblijven. Ook zitten zeker drie Nederlanders vast in Turkse gevangenissen.

Lees verder onder de video

Vier andere Nederlanders werden eerder dit jaar in Turkije niet vastgezet, maar op het vliegtuig naar Nederland gezet. Eenmaal in ons land werden ze alsnog direct opgesloten, in afwachting van een rechtszaak. Los van de 30 jihadisten die op de terugweg zijn, zijn er momenteel nog zo’n 160 Nederlanders (van negen jaar en ouder) in het strijdgebied.

,,IS leeft nog steeds'', zei Bertholee gisteren. ,,Geografisch mogen ze dan flink wat terrein verloren hebben, ideologisch zijn ze nog springlevend. Dat zien we elke dag opnieuw.'' De inlichtingenbaas doelt daarbij onder meer op jihadistische propaganda op internet. Het verlies van terrein maakt de kans op aanslagen in Europa misschien nog wel groter. ,,IS wil in zijn propaganda laten zien dat het wraak kan nemen op de internationale coalitie, waartoe Nederland behoort. Aanhangers in Europa die een aanslag overwegen, voelen meer dan ooit de druk vanuit Syrië en Irak, om in eigen land tot actie over te gaan.''

Kinderen

Volledig scherm
Rob Bertholee, directeur-generaal van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) © ANP

De AIVD stelde gisteren ook het aantal Nederlandse kinderen dat nog in Syrië en Irak is, flink naar boven bij: van 100 naar 175 minderjarigen ‘met een Nederlandse link’. Het gaat voornamelijk om kinderen die daar geboren zijn, met een of twee Nederlandse ouders, vaak niet ouder dan vier jaar. ,,Het is lastig om precies zicht op het aantal kinderen te krijgen. We krijgen geen geboortekaartjes'', aldus Bertholee. Ook familieleden in Nederland weten vaak niet of hun uitgereisde zoon een kind heeft verwerkt bij een Syrische vrouw.

Wel bekend is dat er Nederlandse vrouwen met hun kinderen vastzitten in door de Koerden beheerde vluchtelingenkampen in Noord-Syrië. De Koerden willen hen graag overdragen aan Nederland, maar Nederland vindt dat zij zich op eigen kracht bij een Nederlandse ambassade in Turkije of Irak moeten melden. De vrouwen beseffen dat ze zelf in Nederland de cel ingaan, maar willen terug voor de toekomst van hun kinderen.  Bertholee: ,,De AIVD heeft geen mening over wat er met die kinderen moet gebeuren. We constateren wel dat je er rekening mee moet houden in welke omgeving ze, ook ideologisch gezien, hebben gezeten. Je kunt ze hier niet zomaar weer, hup, naar de basisschool sturen.''