Volledig scherm
© Jan Ruland van den Brink

Alarm over invasie van processierups: ‘We kunnen het niet meer aan’

Het Kenniscentrum Eikenprocessierups slaat alarm: als overheden en gezondheidsdiensten niet beter gaan samenwerken, wordt de processierups een nóg groter probleem dan het nu al is. Dit jaar komen er naar verwachting drie keer zoveel eikenprocessierupsen als in recordjaar 2018 en een tweede soort - de dennenprocessierups - is vanuit België in aantocht of mogelijk zelfs al in Nederland. 

Het kenniscentrum heeft daarom besloten om gemeenten, provincies, gezondheidsdiensten van de GGD, wetenschappers en andere deskundigen bijeen te roepen om te bekijken hoe de processierups gezamenlijk kan worden bestreden. ,,Want wij kunnen het niet meer aan", stelt bioloog Arnold van Vliet van de Wageningen Universiteit, die ook lid is van het kenniscentrum.

Vorig jaar verdrievoudigde het aantal eikenprocessierupsen ook al ten opzichte van 2017. ,,En het kan nog veel erger worden.” De dennenprocessierups is mogelijk ook al in het land en geeft een zelfde soort overlast: de brandhaartjes van de rups veroorzaken huiduitslag, zwellingen, rode ogen en jeuk. Ook kan er een anafylactische shock, een heftige allergische reactie, ontstaan die dodelijk kan zijn, stelt Van Vliet.  

Gigantisch

Quote

Het aantal was vorig jaar al explosief gestegen en we houden er ernstig rekening mee dat het dit jaar nog veel erger wordt

Twan Verhoeven, Nationale Bomenbank
Volledig scherm
Vanaf april/mei ontstaan er nesten en lopen de rupsen in processie over de stammen. © Jan Ruland van den Brink

,,In potentie kan er dit jaar een grote plaag komen, al hangt dat nog af van het weer. Maar dat is tot dusverre voor de processierups nog beter dan vorig jaar.” En vorig jaar was de overlast door de rups al gigantisch: op verschillende plekken in bijvoorbeeld Ede en Groesbeek moesten schoolpleinen worden afgesloten uit vrees voor de brandharen. In de Achterhoek maakten bestrijdingsbedrijven overuren en turfde bijvoorbeeld alleen de gemeente Doetinchem in de maand juni al 150 tot 200 overlastmeldingen per dag. In Bocholt werd zelfs een helikopter ingezet om de rups met bestrijdingsmiddelen een kopje kleiner te maken.

De verwachting is dat de rupsen nu over twee à drie weken al de gevreesde haartjes krijgen, stelt Twan Verhoeven, bedrijfsleider van de Nationale Bomenbank die in Brabant en Gelderland de processierups bestrijdt maar in Mill ook een proefstation voor insecten heeft. Daarin worden eitjes van de rups uitgezet om te bezien hoe de rupsen zich ontwikkelen. ,,Alle voorwaarden voor de rups zijn dit jaar erg gunstig", vertelt hij. 

Nog veel erger

Hij is nu nog druk doende met preventief spuiten om te voorkomen dat eitjes van de eikenprocessierups uit kunnen komen. Maar over drie weken begint het wegzuigen van de nesten van de rupsen met brandharen. ,,Het aantal was vorig jaar al explosief gestegen en we houden er ernstig rekening mee dat het dit jaar nog veel erger wordt.”

Hoe groot het probleem is, is eigenlijk niet duidelijk, stelt Van Vliet, reden om nu alarm staan en partijen bij elkaar te roepen. ,,Artsen houden bijvoorbeeld vaak niet goed bij of mensen bijvoorbeeld huidklachten hebben als gevolg van de brandhaartjes. Daardoor krijg je geen goed beeld van de risico’s.” Ook is er geen enkele coördinatie in de bestrijding. ,,Waardoor het kan gebeuren dat de ene gemeente wel bestrijdt en de andere niet. Terwijl de vlinders die de eitjes leggen gewoon kunnen vliegen.”

Ook moet meer kennis worden gedeeld over waar de 'hotspots’ zitten, zodat er effectief tegen op kan worden getreden. ,,En wanneer gebruik je welk type bestrijding?  Daar is allemaal geen overleg over.”

Op een conferentie later dit jaar worden alle betrokken partijen uitgenodigd in een poging te komen tot een gezamenlijk plan van aanpak. ,,Want dit wordt alleen maar erger.”

Leerlingen uit Rijssen hingen vorige maand nestkastjes op tegen processierups: