Volledig scherm
Het begin van de milieuzone aan het Oudenoord in Utrecht. De gemeente werkt met een milieuzone waarbij oude dieselautoÕs (van voor 1 januari 2001) niet meer de binnenstad in mogen © ANP

Amsterdams plan om vervuilende auto's te weren zaait verdeeldheid

Amsterdammers kunnen voor 2030 op zoek naar een elektrische auto. Vanaf dat jaar is de stad verboden terrein voor al het verkeer op benzine of diesel. Al vanaf volgend jaar zijn oude dieselauto’s niet meer welkom. Het plan, waar vraagtekens bij de haalbaarheid worden gezet, zorgt voor flink wat verdeeldheid. 

In de loop van 2020 mogen dieselauto’s ouder dan 2005 het gebied binnen de ringweg-A10 niet meer in. Voor het eerst krijgt Amsterdam daarmee ook een milieuzone voor personenauto’s. Tot dusver werden alleen oudere brommers, bestelwagens, vrachtauto’s en taxi’s uit de stad geweerd.

Actieplan

Quote

Wat ga je dan doen? Mensen dwingen om een nieuwe auto te kopen?

Tom Huskens,, BOVAG

Dat schrijft wethouder Sharon Dijksma (Verkeer) in het Actieplan Schone Lucht. Door toe te werken naar een geheel uitstootvrije stad in 2030, denkt het stadsbestuur de levensverwachting van Amsterdammers met drie maanden te verlengen. Gemiddeld leven Amsterdammers nu een jaar korter door luchtvervuiling en die wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door het verkeer.

De huidige luchtvervuiling staat volgens de GGD gelijk aan het meeroken van ruim zes sigaretten. ,,Vieze lucht is nu nog te vaak een sluipmoordenaar’’, zegt Dijksma in een persbericht. Op een ranglijst van risico’s voor de volksgezondheid moet luchtvervuiling in Amsterdam nu alleen roken en een combinatie van slecht eten met weinig lichaamsbeweging voor laten gaan.

Milieuzone

Twee weken geleden gaf staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Milieu) gemeenten de mogelijkheid om vanaf volgend jaar een milieuzone in te voeren voor oude diesels. Om een lappendeken van uiteenlopende voorwaarden te voorkomen kwam ze met twee opties: een milieuzone voor dieselauto’s ouder dan 15 jaar of ouder dan 20 jaar. Amsterdam kiest nu voor de strengste vorm en wel meteen in 2020.

Voor ov-bussen en touringcars geldt al in 2022 dat ze de binnenstad niet meer in mogen als ze nog uitlaatgassen uitstoten. Daarbij is wel een uitzondering voor het stuk ten noorden van het spoor, zodat bussen wel bij het Centraal Station kunnen komen.

Tekst loopt door onder de foto

Volledig scherm
Wethouder verkeer & vervoer, luchtkwaliteit en water, Sharon Dijksma van de PvdA © ANP

In 2030 is de hele bebouwde kom alleen nog toegankelijk voor uitstootvrij verkeer. Dan worden voor het eerst dus ook benzineauto’s uit Amsterdam geweerd. Dijksma sluit daarbij aan op het voornemen in het Regeerakkoord om vanaf 2030 alleen nog nieuwe auto’s toe te laten die uitstootvrij zijn.

Onhaalbaar

Quote

Amsterdam­mers will alleen uitstoot­vrij verkeer in de binnenstad, dus er is veel draagvlak voor dit plan

Anne Knol, Milieudefensie

Bij brancheorganisatie BOVAG zien ze weinig heil in de Amsterdamse plannen. Volgens de organisatie loopt Amsterdam met de plannen vooruit op landelijk beleid. Vooralsnog bestaat alleen wetgeving voor het weren van dieselauto’s, maar in Amsterdam gaan ook benzineauto’s in de ban. ,,Een leuk streven, maar niet realistisch’’, aldus Tom Huyskens, woordvoerder van BOVAG.

Zelfs in het geval dat in 2030 honderd procent van alle verkochte auto’s elektrisch is, blijven nog zo’n zeven miljoen auto’s op traditionele brandstof over. ,,Wat ga je dan doen? Mensen dwingen om een nieuwe auto te kopen? Dat gaat onwijs veel belastinggeld kosten en is niet haalbaar.’’

Ook vreest hij dat het centrum van Amsterdam op deze manier voornamelijk bereikbaar wordt voor de elite die leaseauto’s bezit of het geld heeft om een nieuwe elektrische auto aan te schaffen. Daarbij is de tweedehandsmarkt nog niet groot genoeg om als alternatief te dienen. 

Iets dat Steven van Eck, voorzitter van de RAI Vereniging, beaamt: ,,Een bizar een plan waarmee Amsterdam zich volledig buiten de realiteit zet. Tienduizenden Amsterdamse gezinnen die geen geld hebben voor een nieuwe auto, staan in de kou. Amsterdam is een stad waar iedereen mee moeten kunnen doen, niet alleen de rijken.”

Remco Dijkstra, Tweede Kamerlid namens de VVD, is eveneens kritisch. ,,Amsterdamse plannen jagen mensen echter alleen maar op de kast, en op kosten. Autorijden moet betaalbaar en mogelijk blijven. 2030 is dichtbij, dan kan iedereen nu alvast zijn auto beginnen in te leveren,” reageert hij via Twitter. De woordvoerder van staatssecretaris Van Veldhoven (Milieu) laat weten dat het ministerie de plannen van Amsterdam gaat bestuderen.

Draagvlak

Milieudefensie is wel positief over het hoofdstedelijke Actieplan Schone Lucht. ,,Winst voor de longen van alle Amsterdammers”, zegt Anne Knol namens Milieudefensie. ,,Dit is gewoon een heel mooi plan: Amsterdam is de eerste gemeente in Nederland die echt besluit om een uitstootvrije stad te worden. Dat is hard nodig, want de lucht in de stad is ongezond en de uitstoot van fossiele voertuigen draagt bij aan klimaatverandering. 66% van de Amsterdammers will alleen uitstootvrij verkeer in de binnenstad, dus er is veel draagvlak voor dit plan.”

Eerder dit jaar werd in Arnhem ook al een milieuzone ingesteld om oude diesel auto's te weren uit het centrum. Bekijk hier hoe de milieuzone werd ontvangen: