Volledig scherm
De J.P. Coenschool. © Maarten Bezem

Amsterdamse school zegt besmette naam uit koloniaal verleden vaarwel

Een school in Amsterdam wil niet langer de naam van Jan Pieterszoon Coen dragen. De J.P. Coenschool in de Indische Buurt haalt de naam van de gevel omdat ouders en leraren bezwaren hebben tegen de man die een rol speelde in de slavernij en de gewelddadige kolonisering van Indonesië.

Directrice Sylvie van den Akker meent dat de naam 'absoluut niet meer' bij de school past. ,,De naam strookt niet meer met de kernwaarden die wij als school hebben'', zegt directeur Sylvie van den Akker over het voornemen.

De naam van Jan Pieterszoon Coen (1587-1629) is de laatste jaren steeds meer omstreden geworden. Coen was gouverneur-generaal van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) in toenmalig Nederlands-Indië. Historici zijn het vrijwel unaniem met elkaar eens dat hij daar een bloedig koloniaal bewind voerde, waardoor duizenden doden vielen.

De directeur zegt dat het idee voor naamsverandering al meer dan drie jaar onderwerp van gesprek is bij personeel, ouders van leerlingen en buurtbewoners. ,,Wij zijn de enige multiculturele school in een bijzondere buurt. De naam van Coen past niet bij onze visie en uitstraling van tolerantie en verscheidenheid die wij met deze school willen uitdragen'', aldus Van den Akker.

Discussie

Er is al langere tijd discussie over door het verleden besmette namen in Nederland. Eind vorig jaar diende een actiegroep bij de gemeente Utrecht een verzoek in om de J.P. Coenstraat in de wijk Lombok te veranderen, dit omdat Coen ‘een koloniale massamoordenaar was die de hele bevolking van de Molukse Bandaeilanden uitroeide ten gunste van handelsbelangen’.

Het standbeeld van J.P. Coen in Hoorn is al jaren onderwerp van discussie. In 2012 besloot de gemeenteraad het beeld te laten staan, maar met een aangepaste tekst waarbij melding wordt gemaakt van de wandaden.

Ook in Rotterdam is er discussie. In oktober stelde politieke partij Nida straatnamen en beelden van ‘helden’ uit het koloniale verleden met een omstreden reputatie ter discussie. Nida stelt als voorbeeld de naamsverandering van kunstinstelling Witte de With. Die stelde dat zij niet langer meer in verband gebracht wil worden met een ‘foute zeeheld’. 

De politieke partij Denk liet eerder al weten namen van straten, bruggen en tunnels graag te willen 'dekoloniseren'. Als voorbeeld noemde de partij de Coentunnel, genoemd naar de VOC-bestuurder J.P. Coen, die met veel geweld de positie van de VOC op Java en de Molukken versterkte. Die tunnel moet een andere naam krijgen.