Volledig scherm
Een onbewaakte spoorwegovergang in Zetten. © ANP

App bij onbewaakte spoorwegovergang werkt niet

Vernieuwende ideeën die onbewaakte overgangen veiliger moeten maken, blijken niet te werken, zegt onderzoek van ProRail en TNO.  Daar had de staatssecretaris hoge verwachtingen van, omdat overal slagbomen aanleggen te duur is.

Zo’n 80 procent van de 2500 overwegen in Nederland zijn beveiligd, de rest niet. Vorige maand nog overleden een vader en zijn 3-jarige zoontje toen zij schaapjes hadden gekeken bij een boer in Harlingen. Alarmbellen of een slagboom waren er op het particuliere terrein van de boer niet. Eind vorig jaar raakten achttien reizigers gewond nadat een trein op de onbewaakte overweg in het Groningse Winsum tegen een tankauto botste. De noodzaak om onbewaakte overwegen te beveiligen werd ook daar pijnlijk duidelijk. Kosten om één overgang te beveiligen (slagboom, alarmbellen en het detectiesysteem) zijn zo’n 800.000 euro. Alle overwegen beveiligen kost zo tientallen miljoenen.

Daarom onderzoeken ProRail en staatssecretaris Sharon Dijksma van Infrastructuur de mogelijkheden om met nieuwe vindingen van bedrijven onbewaakte overgangen veiliger te maken. In januari trok de PvdA-bewindsvrouw hier 25 miljoen euro voor uit.  ,,Zo kan een forse verbetering van de overwegveiligheid worden gerealiseerd’’, gaf zij hoog op over haar verwachtingen.

Tests

Van de 62 oplossingen die bedrijven afgelopen jaar aandroegen zijn de zeven meest kansrijke innovaties getest. Vier daarvan moesten de alertheid van verkeersdeelnemers die een onbewaakte overweg naderen verhogen. Uit onderzoek van ProRail en TNO blijkt nu dat géén van die oplossingen voldoende positieve effecten heeft. Een deel van de geteste borden blijkt onduidelijk, zoals een bord waarop grote ogen je aankijken. Jeroen Nederlof, overwegspecialist van ProRail: ,,Wij dachten dat die ogen voor iedereen duidelijk zouden zijn, maar dat bleek niet het geval.’’ 

Een bord dat als je nadert verandert van een waarschuwingsteken in een rijdende trein, bleek onvoldoende te waarschuwen en slecht zichtbaar in het donker. ,,De vraag is ook of de reactie op dat bord op den duur niet vervlakt, als je er iedere dag langs komt’’, constateert Nederlof, gehuld in knalgeel hesje op een afgesloten spoorterrein bij Hilversum. Ook een speciale app op je telefoon die een signaal geeft bij het naderen van een overweg, zou juist af kunnen leiden van een naderende trein. De meest hoopgevende innovatie is een sensor die de weggebruiker ziet en vervolgens tekst-, licht én geluidssignalen geeft. 

Roosters

Metalen roosters voorafgaand aan de overgang bleken eerder te worden beschouwd als wildrooster, dan dat het mensen alert maakt op een gevaarlijke overgang. ,,Mensen bleken wel af te remmen, alleen de vraag is of mensen dan doorhebben dat het om een overweg gaat’’, vervolgt Nederlof. Mogelijk wordt dit versterkt doordat de roosters een motief hebben van vallende blaadjes. ,,Dat hadden misschien beter treinen kunnen zijn.’’ Vervolgonderzoek moet leren of een combinatie van de geteste opstellingen wél tot voldoende resultaat biedt.

Drie andere innovaties waren gericht op een goedkopere oplossing voor de detectie van naderende treinen. Twee daarvan, een opstelling die de assen van de trein telt om na te gaan hoe ver die is en eentje die werkt met detectielussen in de grond bieden volgens Nederlof mogelijkheden op de relatief korte termijn. ,,Ook de invoering van een radar is heel veelbelovend’’, licht Nederlof toe. Maar het duurt volgens de directeur nog jaren om dat te ontwikkelen, testen en toegelaten te krijgen. ,,Wat gebeurt er bijvoorbeeld bij bijzondere weersomstandigheden of kortstondige stroomuitval? Dat moeten we allemaal testen. Een trein moet minstens honderdduizend keer correct kunnen passeren, zo’n detectiesysteem mag niet één foutje maken.’’

Bovendien is dan volgens Nederlof nog de grote vraag of de innovaties inderdaad goedkoper uitpakken. ,,Of is het net als met een auto rijklaar maken? Dat er nog zoveel kosten bijkomen dat je uiteindelijk toch duurder uit bent?’’

  1. Moeder vermoorde Romy (14) naar Den Haag om hogere straffen: ‘Vraag me af of het zin heeft’

    Moeder vermoorde Romy (14) naar Den Haag om hogere straffen: ‘Vraag me af of het zin heeft’

    De ouders van de vermoorde kinderen Savannah, Romy en Nick gaan begin september naar de Tweede Kamer om hogere straffen voor minderjarige daders af te dwingen. De nabestaanden gaan voorafgaand aan het debat over jeugdstrafrecht persoonlijk in gesprek met minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) en overhandigen hierbij de 72.000 handtekeningen die ze de afgelopen weken verzameld hebben. ,,Maar ik vraag mij af of het allemaal wel zin heeft.”
  2. Politie sluit onderzoek Arjen Kamphuis: ‘Het was een kajak-ongeluk’

    Politie sluit onderzoek Arjen Kamphuis: ‘Het was een ka­jak-ongeluk’

    Een jaar na de vermissing van ICT-expert Arjen Kamphuis staakt de Noorse politie haar onderzoek. De politie ter plekke gaat uit van een kano-ongeluk als meest reëel scenario voor de verdwijning. Een van de grote mysteries in de zaak lijkt wel opgelost: Kamphuis’ telefoon en computer werden na zijn verdwijning meegenomen door twee truckers, zo blijkt nu. Daardoor maakte de simkaart van Kamphuis later contact met een telefoontoren in het zuiden.