Volledig scherm
Lodewijk Asscher © anp

Asscher zoekt deal loon doorbetalen bij ziekte

InterviewMinister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken wil de duur dat werkgevers een zieke werknemer moeten doorbetalen voor kleine ondernemers verkorten naar een jaar. Het tweede jaar wil hij dan collectief financieren: door overheid, werkgevers en vakbonden. Asscher zegt dat zaterdag in een interview met het AD, waarin hij wordt geconfronteerd met de kritiek van mensen die er weinig goeds van verwachten.

Quote

Als er iemand wordt ontslagen en vervangen door een flexwerker, dan hoop ik dat vakbonden of collega's dat melden.

Lodewijk Asscher

Het is alsof zijn kindje voor het eerst naar school gaat. Heel spannend, vindt minister Lodewijk Asscher. Over een paar dagen gaan de nieuwe spelregels voor flexwerk en ontslag in, een van de grootste hervormingen van dit kabinet. Het was de liefdesbaby van Asscher, de vakbonden en werkgevers, die 2 jaar geleden samen het sociaal akkoord sloten. Maar inmiddels lijkt alleen de minister van Sociale Zaken nog te vertrouwen op een goede afloop.

Deze krant legt problemen uit de praktijk aan hem voor. Gerben van Spengen, sjorder in de Rotterdamse haven: ,,Deze wet schept alleen maar onzekerheid onder werknemers. Ikzelf moet er uit voor een halfjaar, na drie jaarcontracten te hebben gehad. Er wordt dus zwaar misbruik van deze wet gemaakt.''

,,Dit is juist niet de bedoeling,'' reageert Asscher. ,,We hebben onszelf wijsgemaakt dat het blijkbaar normaal is om iemand steeds een tijdelijk contract te bieden. Er was iemand die 25 jaar op de universiteit werkte, zonder vast contract. Willen we dat werkelijk? Het is helemaal niet in het belang van bedrijven. Die willen werknemers die zich veilig voelen, loyaal en betrokken zijn. Je ziet bij mensen met onzeker werk juist meer stress en ziekteverzuim.''

Zijn het slechte werkgevers die hun tijdelijke krachten nu snel dumpen, voordat ze hun een vast contract moeten bieden?
,,Niet altijd. Een klein bedrijf dat de crisis amper heeft overleefd, moet zijn eigen afweging maken. Maar sommige bedrijven gaan er asociaal mee om. Die zien mensen alleen als kostenpost, niet als vlees en bloed. Het wordt heel spannend hoe de wet uitpakt, want ik heb veel verhalen gehoord als dat van de sjorder.''

U kunt werkgevers niet dwingen.
,,Werkgevers hebben het sociaal akkoord ondertekend waarin dit is afgesproken. Als je er willens en wetens voor kiest om mensen meer zekerheid te geven, verwacht ik ook dat je daar je best voor doet. Jouw handtekening staat eronder, dus zorg dat het een succes wordt. Ik hoor veel geklaag van lobbyclubs, maar ik heb meer aan constructieve oplossingen. Werkgevers moeten zich gewoon aan de wet houden.''

Chantal van Schaagen, werkzaam bij Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) in Groningen: ,,Per 1 januari 2016 is mijn payrollcontract opgezegd, nadat ik 8,5 jaar bij de overheid had gewerkt. Ineens is bepaald dat mijn werk 'niet structureel' is. Hoe kan de heer Asscher dit laten gebeuren?''

Asscher: ,,We moeten toegeven dat bij de overheid de afgelopen decennia het managementdenken heel groot is geworden. Vaak was er een vacaturestop en nam de overheid mensen in dienst via een payrollcontract. Het is heel zuur dat er nu mensen buiten de boot vallen, heel onrechtvaardig. Daarom kijken we hoe we ze kunnen helpen een andere baan te vinden. Ik voel me verantwoordelijk om ze niet aan hun lot over te laten. En laten we niet vergeten: zonder deze wet waren de payrollers er allemaal uitgevlogen, nu hebben dertig van hen een vast contract.''

Hoe controleert u of het werk van Chantal straks niet door een ander wordt gedaan?
,,Dat kan ik niet zelf controleren. Maar als er iemand wordt ontslagen en vervangen door een flexwerker, dan hoop ik dat vakbonden of collega's dat melden. Deze wet moet ervoor zorgen dat mensen die vast werk doen een vaste aanstelling krijgen. Dit moet een succes worden, anders zal ik de wet aanpassen. Na 3 jaar ga ik dit beoordelen, ik geef het nu eerst een kans.''

Maar nu worden er al mensen ontslagen. Baart u dat geen zorgen?   ,,Ja natuurlijk. Het baart me zorgen voor hen persoonlijk en als het maatgevend is voor de rest. Kijk, geen wet kan ervoor zorgen dat iedereen opeens een vast contract krijgt. Bedrijven anticiperen nu op de grote veranderingen. Maar ik hoor de laatste week ook goede verhalen. RTL heeft bijvoorbeeld keurig in de cao afgesproken dat mensen na 2 jaar een vaste aanstelling krijgen. Andere bedrijven nemen uitzendkrachten in dienst, tegen de trend in.''

Leerkracht Mike Gruijters uit Heel: ,,Als vervanger in het basisonderwijs sta ik na drie vervangingen op straat voor een halfjaar. Basisscholen hebben geen budget om mensen aan te nemen. De wet is bedoeld om werkgelegenheid te creëren, maar deze werkt averechts. Hoe moeten scholen nu aan een vervanger komen?''
Asscher: ,,In het oosten van het land hebben scholen een grote groep invalkrachten in dienst genomen, die een pool vormen om de scholen in de regio te bedienen bij ziekte. Een flexpool, maar dan met vaste krachten. Scholen kunnen in de nieuwe cao ook afspraken maken over min-maxcontracten. Dan bied je iemand een minimaal aantal uren werk en heb je niet te maken met de regel dat je na 2 jaar een vast contract moet geven.''

Intussen staat Mike op straat.
,,Voor hem ziet het er misschien nog niet goed uit. Maar ik ben ervan overtuigd dat het onderwijs fatsoenlijk met mensen om kan gaan. Natuurlijk zijn er flexwerkers nodig om een griepgolf op te vangen, maar ik heb te vaak gezien dat er werd bezuinigd ten koste van de juf. Je moet niet onderschatten wat die onzekerheid doet met mensen. Een invaljuf die er een andere baan bij moet nemen, omdat ze niet weet of ze de huur kan betalen. Dat is niet goed voor de juf, maar ook niet voor de kinderen. Je wilt dat zij zich op haar vak kan concentreren, niet op hoe ze rond moet komen.''

Quote

Kleine onderne­mers zouden zieke werknemers één jaar zelf moeten betalen en dan regelen we het tweede jaar collectief, dus met overheid, werkgevers en werknemers

Lodewijk Asscher

Erik Wegdam, directeur van het Hengelose hoveniersbedrijf Twenthe Plant: ,,In de winter ligt bij ons het werk stil. Tot nu toe mocht ik mensen een tijdelijk contract geven en na de winter weer in dienst nemen. Dat kan nu niet meer, waardoor ik tot mijn spijt vijftig goede vakkrachten moet laten gaan. Een vast contract is voor ons financieel niet haalbaar, omdat we in de winter geen omzet draaien.''
Asscher: ,,Seizoensarbeid is een aparte tak van sport. In bungalowparken en de landbouw loopt men tegen dezelfde problemen aan, daar ben ik veel mee bezig. Het is mogelijk om een uitzondering te krijgen op de regel dat je een vast contract moet bieden. Ik heb net nog een uitzondering toegekend voor remplaçanten, de mensen die als vervanging in een orkest spelen. Kom dus naar me toe, als werkgevers en werknemers samen. Ik wil het gesprek altijd aangaan, maar alleen op voorwaarde dat alle belangen worden gediend.''

Voert u geen achterhoedegevecht? Volgens VVD-fractieleider Halbe Zijlstra zijn flexibele dienstverbanden de norm.
,,Als hij gelijk heeft, heb je straks acht miljoen flexwerkers en zzp'ers. Allemaal mensen die geen huis kunnen kopen en niet weten of ze de huur kunnen betalen. Een kleine groep heeft het heel goed, maar de massa is onzeker. Dat is Halbes droom, een Amerikaanse samenleving zonder bescherming. Ik denk dat sommige grote bedrijven dat best aantrekkelijk zullen vinden, maar wat mij betreft moeten zij zich in een ander land vestigen. Nederland moet niet proberen de strijd om het goedkoopste werk te winnen van China. We moeten het hebben van hardwerkende mensen, die betrokken zijn en daar ook wat voor terugkrijgen.''

Werkgevers zijn huiverig om mensen in vaste dienst te nemen, onder meer omdat ze zieke werknemers 2 jaar moeten doorbetalen.
,,Ik ken veel ondernemers die daar tegen aan hikken, vooral de kleintjes. Als je enige werknemer ziek wordt en de vervanger vervolgens ook, kun je failliet gaan. Daar wil ik wat aan doen. Kleine ondernemers zouden 1 jaar zelf moeten betalen en dan regelen we het tweede jaar collectief, dus met overheid, werkgevers en werknemers.''

De VVD ziet dat totaal niet zitten. Uw coalitiegenoot wil alle ondernemers slechts 1 jaar doorbetalen bij ziekte.
,,Ik vind niet dat de zieke werknemer ervoor moet opdraaien, die kan er ook niks aan doen. Ik moet dus eerst een deal maken in de coalitie. Ik denk niet dat dit voor de zomer lukt, maar ik ben optimistisch dat we eruit komen.''

  1. Bekeuring voor hardrijdende Eredivisiespeler op A28 bij Zwolle leidt tot kritiek

    Bekeuring voor hardrijden­de Eredivisie­spe­ler op A28 bij Zwolle leidt tot kritiek

    Een Eredivisiespeler heeft gisteravond op de A28 bij Zwolle een bekeuring gekregen omdat hij 40 kilometer per uur te hard reed. Het feit dat zijn beroep vermeld wordt in een tweet van het Politie Team Verkeer Oost-Nederland heeft tot kritiek op Twitter geleid. ,,Het is zo anoniem genoeg. Niemand weet wie het is en het trekt wel de aandacht”, zegt woordvoerder Chantal Westerhoff van de politie in reactie hierop.