Volledig scherm
Rob en Arina Haveman, van Ballonbestel.nl © Maarten Sprangh

Ballon in de ban tijdens Koningsdag: 'Deze traditie gaat verdwijnen'

Honderden oranje heliumballonnen die tegelijk het luchtruim kiezen. Op veel plaatsen was het vaste prik tijdens Konings- en Koninginnedag. Maar de ballon ligt onder vuur. Milieuorganisaties uiten felle kritiek. En dat leidt tot een ommezwaai bij Oranjeverenigingen. ,,De ballon gaat helemaal verdwijnen.’’

poll

Moet de ballon helemaal verdwijnen tijdens feestdagen als Koningsdag?

  • Ja, de ballon is milieuvervuilend (53%)
  • Nee, laten we deze niet traditie in de ban doen (47%)
2671 stemmen

Jarenlang lieten zo’n duizend kinderen bij de Zwolse voetbalvereniging SVI op Koningsdag tegelijk het touwtje los. Een traditioneel einde van de aubade. Maar dit jaar niet meer. Vele mailtjes met de oproep te stoppen met de vervuilende heliumballonnen gaven de doorslag. ,,Wel jammer, want het was altijd een prachtig gezicht. Maar als er klachten komen moet je erover na gaan denken’’, vertelt Rudy van den Berg namens de organisatie. ,,Als vervanger hebben we een confettikanon. En kinderen krijgen nog allemaal een ballon die ze zelf kunnen opblazen.’’

Ook in Bathmen, waar de oudste Oranjevereniging van ons land zit, en in Ommen is de traditionele ballonnenwedstrijd dit jaar in de ban gedaan. In Ommen worden nu twaalf grote ballonnen aan een lang vliegertouw geknoopt en later weer binnengehaald. ,,Elk jaar laait de discussie over ballonnen in het milieu op. Daar willen we onderhand vanaf", aldus Jan Steen, voorzitter van de plaatselijke Oranjevereniging. ,,We denken dat dit een mooie vervanger is.’’

Zwarte Piet

Quote

Als je kinderen vertelt over de plastic soep in oceanen, willen ze geen ballon meer loslaten

René Blok (56)

René Blok (56) uit Epe is blij met de huidige ontwikkeling. Hij strijdt al jaren tegen de heliumballon, waarbij hij ook contact zocht met Oranjeverenigingen. ,,Het is duidelijk dat steeds meer organisaties tot inkeer komen. Deze traditie gaat helemaal verdwijnen.’’ Volgens Blok is dat niet zielig voor kinderen. ,,Als je kinderen vertelt over de plastic soep in oceanen, dan wíllen ze helemaal geen ballon meer loslaten. Het zijn vooral de volwassenen die het zo belangrijk vinden. Het lijkt wat dat betreft net op de discussie over Zwarte Piet.’’

Beveiliging

Quote

Negentig activisten dreigden de festivitei­ten te verstoren vanwege onze ballonnen.

Michel Beelo, Oranjevereniging Nijkerk

Dat vergelijk kan ook gerust in Nijkerk worden gemaakt. Daar liepen de gemoederen zo hoog op dat de Oranjevereniging zich vorig jaar genoodzaakt voelde beveiliging in te huren. ,,Negentig activisten dreigden de festiviteiten te verstoren vanwege onze ballonnen’’, vertelt secretaris Michel Beelo. ,,Die beveiliging heeft ons 2.000 euro gekost. Te gek voor woorden. Jammer dat het zo moet, want wij staan altijd open voor een normaal gesprek.’’

Ondanks de vele klachten houdt Nijkerk dit jaar vast aan de traditie: opnieuw gaan zo’n honderd ballonnen de lucht in. ,,Maar deze hebben wel een duurzaam keurmerk. Die zijn van latex en dus biologisch afbreekbaar. Ook de touwtjes zijn speciaal: als die in aanraking komen met water zijn ze in een paar seconden weg.’’ Lachend: ,,We hopen dus niet op een stortbui.’’ Beelo sluit overigens niet uit dat de heliumballon uiteindelijk ook uit Nijkerk verdwijnt. ,,Maar niet onder druk van dreiging.’’

Afbreekbaar?

Rob en Arina Haveman, die als eigenaren van het Apeldoornse Ballonbestel.nl de ballonnen leverden voor de koningsspelen in Twello, hebben naar eigen zeggen niet veel last van de discussie. ,,De vraag verschuift naar ballonnenhagen of –standaards. Die leveren wij ook. En de heliumballonnen die we nog aanbieden zijn van biologisch afbreekbaar materiaal en met afbreekbaar lint.’’ Overigens zijn dit soort ‘groene’ ballonnen volgens milieuorganisaties ook belastend. Het zou zo’n twee jaar duren voor de ballon daadwerkelijk door de natuur is afgebroken.

Het verdwijnen van de heliumballon komt niet uit de lucht vallen. De Nederlandse regering heeft in 2014 een motie van de Partij van de Dieren aangenomen, die pleit voor het ontmoedigen van het oplaten van ballonnen. Verschillende Nederlandse steden hanteren al zo’n ontmoedigingsbeleid.

Geen ballon, wat dan wel?

Om het gebruik van heliumballonnen verder terug te dringen komt de actiegroep ‘Die ballon gaat niet op’ met een lijst van alternatieven. Bellenblazen, een show met drones, een lampionnenoptocht of het oplaten van vliegers worden genoemd als mogelijke vervangers.

,,Er zijn genoeg feestelijke alternatieven’’, stelt Carina van Uffelen namens de actiegroep. Toch missen ze allemaal het wedstrijdelement. ,,Maar als je kinderen vertelt dat de ballonnen slecht zijn voor de dieren, is dat wedstrijdje niet meer het belangrijkste.’’