Volledig scherm
© publiek domein

Bamboe: het bouwmateriaal van de toekomst

Het groeit als onkruid, is beresterk, flexibel, licht en ook nog eens hartstikke mooi. Bamboe, is dat niet die vreselijke woekeraar die met overdreven expansiedrift tuinbezitters tot wanhoop drijft? Klopt. Wat ook klopt: als materiaal past bamboe helemaal in de botanische woontrend die tot een van de belangrijkste van 2016 is uitgeroepen.

Botanisch interieur, dat wil zeggen een paar flinke groene planten in huis, en meubeltjes en accessoires van bijvoorbeeld rotan, kurk, zeegras of bamboe. Dat laatste is zo hot dat ontwerpers in de hele wereld zich buigen over nieuwe toepassingen.

,,De Chinezen zijn naarstig op zoek naar een nieuwe touch'', zegt designkenner Karin van Paassen. Zij is mede op uitnodiging van Shanghai University met vier Nederlandse ontwerpers en een aantal studenten in mei naar fabrikanten in oostelijk China geweest. ,,De meeste producten zijn, hoe mooi gemaakt ook, te ouderwets. Daarom willen de Chinezen een vernieuwingsslag maken. Dat willen ze met Nederlandse designers doen omdat die erom bekend staan dat ze out of the box denken.''

Het is duurzaam, sterk, flexibel en licht. Niet zo gek dus dat bamboe wordt omarmd als 'het nieuwe hout'. Bijna wekelijks komen er leuke nieuwe bamboeproducten op de markt die voldoen aan de westerse smaak. Van vrolijk kinderservies, stippensokken en kekke zonnebrillen tot geinige meubeltjes, stijlvolle opladers voor de smartphone en excentrieke fietsen.

Fiets van bamboe

Volledig scherm
© Florien Rees

Toen werktuigbouwkundig ingenieur Joep van Ginderen zes jaar geleden zijn eerste supersterke fiets met een frame van bamboe in Nederland introduceerde, hadden consumenten nog weinig interesse. Kwestie van wennen kennelijk, want inmiddels verkoopt hij racefietsen, mountainbikes, stadsfietsen en deluxe stadsfietsen.

Van Ginderen: ,,Na de zomer komt er een loopfiets-bouwpakket bij om samen met je kind in elkaar te zetten. Een hartstikke leuk ding waar ik veel van verwacht. En ik geef workshops om je eigen bamboefiets te monteren.''

Het duurzame karakter van zijn fietsen, waarvan het frame in Oeganda of Ghana wordt gemaakt met lokaal gekweekte bamboe, spreekt een zeer divers publiek aan. ,,Van fietsfreaks die willen racen op een model dat niemand anders heeft tot een arts die zich zorgen maakt over de toekomst van de wereld voor zijn kleinkinderen. Het zijn wel mensen die weinig ophebben met de wegwerpmaatschappij en van mooie spullen houden. Oegandezen gebruiken boomschors voor de verbindingen in het frame. Dat ziet eruit als wortelnotenhout in een Jaguar, zeg ik altijd.''

Dankzij alle nieuwe toepassingen maakt bamboe flinke sprongen voorwaarts. Bij Moso, in het Noord-Hollandse Zwaag, zien ze de vraag naar vloeren, terrasplanken en gevelbekleding van bamboe sterk groeien. Ook populair: schuttingen van zwarte stengels.

Tropisch hardhout

Quote

Bamboe stof heeft de zachte eigenschap­pen van zijde en het thermoregu­le­ren­de van wol.

Geert Luyendijk, bamboe-expert

Commercieel directeur Arjen Veltman: ,,Mensen zoeken alternatieven voor het steeds schaarser wordende tropisch hardhout. Dan is er weinig mooier dan bamboe: een natuurlijk product, beresterk en er hoeven geen bossen voor te worden gekapt.''

Wat heet, in China schieten de grassen uit de grond. Sommige soorten kunnen wel een meter per dag groeien. Mede daarom wordt bamboe wel de grondstof van de 21ste eeuw genoemd. ,,Voor onze eigen producten zoeken we altijd de oudste stammen uit. Door die te oogsten groeit de rest van het bos alleen maar harder. Het is net als met je gazon thuis: door vaak te maaien wordt-ie alleen maar mooier,'' zegt Veltman, van Moso.

Het bedrijf is zo goed bezig dat het recent de Klimaattop in Parijs mocht toespreken over wat het materiaal kan betekenen voor de toekomst. Enig nadeel van bamboe dat Veltman zou kunnen bedenken is de prijs. ,,Bamboe is minder goedkoop dan veel mensen denken. Voor je je basismateriaal hebt, ben je wel even bezig. Oogsten, snijden, samenpersen... Slechts een klein deel van de soms wel 35 meter hoge stammen is geschikt om planken van te maken. De rest is voor andere dingen als eetstokjes, placemats en gordijnen.''

TiMeBoo importeert een heel bamboe-assortiment uit het Verre Oosten. ,,We hebben net prachtige koffiebekers binnen; kleurrijk, gemaakt van bamboepulp met mais. Kun je gewoon in de afwasmachine doen. Wat het heel goed doet is de attachékoffer. Wie daarmee aankomt, maakt wel even een statement; je hebt stijl en geeft om het milieu. Ook ontdekken steeds meer klanten hoe heerlijk bamboe textiel is. Handdoeken, T-shirts, en gegarandeerd geen zweetvoeten met bamboe sokken.''

Geert Luyendijk runt met zijn vrouw de webwinkel van Tiljamid, een Noors merk in vrolijke kinderkleding met uitgesproken retrodesign. ,,Onze drie kinderen lopen en spelen er de hele dag in'', zegt hij. ,,Bamboe stof heeft de zachte eigenschappen van zijde en het thermoregulerende van wol. In de zomer licht verkoelend, 's winters juist warm.''

Wennen

Volledig scherm
© Florien Rees

Dat de markt nog even moet wennen aan bamboe kleding komt mede door het prijskaartje, denkt Luyendijk: ,,Wij kunnen nou eenmaal geen rompertje voor een paar euro aanbieden, maar er is een omslag gaande. Steeds meer mensen omarmen het idee van goed en duurzaam, ze gaan elektrisch autorijden en kopen hun vlees bij de biologische slager.''

Lotte van Laatum, deelnemer aan de designmissie naar China, maakte ooit al eens een stoel van bamboe. Zij ziet veel potentie in het materiaal. ,,Het is heel anders dan hout. Stijf, maar toch buigzaam. Ik wil gaan ontdekken wat we nog meer met de holle stam kunnen doen. In China wordt-ie gebruikt in alledaagse stoeltjes en krukjes. Door de buitenste laag helemaal glad te schuren, oogt en voelt de stam al veel strakker. Voor bamboe liggen nog heel grote kansen.''