Volledig scherm
Prinses Beatrix der Nederlanden opent in museum Paleis Het Loo in Apeldoorn de tentoonstelling 'Chapeaux!.

Beatrix zonder hoed naar tentoonstelling van haar eigen hoeden

Bij de opening van Chapeaux!, een expositie met 111 hoeden die koningin Beatrix droeg tijdens haar regeerperiode, droegen veel dames een hoed. Behalve… Beatrix.

Oh, wat hebben ze er lang over getwijfeld. Ze hebben staan passen en meten voor de spiegel, hun brommende echtgenoten om advies gevraagd. En misschien wel een klein fortuin uitgegeven aan dan toch maar een nieuw exemplaar.

Want wie als vrouw wordt uitgenodigd voor de opening van een tentoonstelling met 111 hoeden die koningin Beatrix droeg tijdens haar regeerperiode, op paleis Het Loo en in aanwezigheid van de huidige prinses, die kan bijna niet met een onbedekt hoofd verschijnen. Op de invitatie stond als kledingadvies zelfs een hoed.

Zonder hoed

Volledig scherm
Beatrix zonder hoed

En voor welk markant exemplaar koos Beatrix zelf, voor de opening van de expositie Chapeaux!? Tot verbazing, ontzetting en soms dolle vreugde van de aanwezigen kwam de voormalige vorstin zonder hoed naar Apeldoorn.

,,Dat is toch het tikje opstandigheid waar u gelukkig ook om bekendstaat’’, grinnikte professor Ineke Sluijter, die voor de opening een amusant college gaf over het ‘koninklijke hoedensignaalsysteem’ – wanneer verscheen Beatrix als koningin wel met een hoed in het openbaar en wanneer niet? ,,Niet bij noodsituaties, zoals de bezoeken aan de Bijlmer en Enschede na de rampen daar. Wel op Prinsjesdag en Koninginnedag en bij staatsbezoeken, maar weer niet tijdens het uitspreken van de kersttoespraak.’’ Die droeg ze, zo doceerde Sluijter, weliswaar voor als staatshoofd, maar bij die persoonlijke reflecties op het achterliggende jaar paste geen grote hoed.

Voor een koningin is de hoed, vertelt Sluijter, het ‘makkelijk draagbare equivalent van de kroon’. Toen de Britse koningin Elizabeth ooit gevraagd werd of ze het mooi vond, al die hoeden, antwoordde ze afgemeten: ‘Het is deel van het uniform’. En zo was het voor Beatrix ook. Op een tekstpaneel op de expositie in paleis Het Loo wordt het zo omschreven:

‘De koninklijke hoed is kroon,

de hoed is majesteit,

de hoed is koningin Beatrix’

Eigen invulling

Sluijter, tegen het in 2013 teruggetreden staatshoofd: ,,U heeft de conventie gevolgd, maar er tegelijkertijd uw eigen invulling aan gegeven.’’ Bijvoorbeeld op staatsbezoeken in islamitische landen, waar ze het dragen van een hoed combineerde met een hoofddoek.

Wat de prinses als privépersoon van de hoeden vindt, kwamen ook de samenstellers van Chapeaux! niet te weten. Wel dat Beatrix (79) haar ruime medewerking aan de tentoonstelling verleende, met het afstaan van 111 exemplaren uit haar privécollectie. Het leeuwendeel droeg ze tijdens staatsbezoeken, Prinsjesdagen en Koninginnedagen. Maar ook de zwarte hoed die ze droeg toen prins Claus in 2002 werd bijgezet in de koninklijke grafkelder, stond ze af. En de hoeden die ze droeg toen de prinsessen Amalia en Ariane gedoopt werden, evenals het witte exemplaar dat ze droeg toen haar moeder, koningin Juliana, in 2004 werd bijgezet in Delft.

De samenstellers van de expositie kozen voor een uitgekiend lijnenspel bij de expositie; het leverde ze instemmend geknik op van de hoofdpersoon. Hier liep niet alleen de voormalige koningin door de westvleugel van het paleis, maar ook de beeldhouwster Beatrix. Hoe zei haar voormalige hoedenontwerper Harry Scheltens dat ook alweer, bijna 20 jaar geleden: ,,Ze heeft een enorm gevoel voor verhoudingen en wat je noemt een echt timmermansoog. Zij heeft vaak eerder dan ik in de gaten dat er met een hoedje iets niet helemaal in orde is.’’

Volledig scherm
De hoeden van Beatrix, opgesteld in het museum. © Getty Images

poll

Welk team kies jij?

Welk team kies jij?

  • Friet (41%)
  • Patat (59%)
41197 stemmen