Volledig scherm
PREMIUM
Hans Kasser . © Koen Verheijden

Bekende smoesjes: Bril vergeten! Schrijf jij dat briefje even voor mij?

week van alfabetiseringEen rekening betalen, een briefje schrijven voor de school van je kind, het theorie-examen halen voor een rijbewijs: voor ruim 2,5 miljoen Nederlanders is dat een onoverkomelijk probleem. Wie zijn deze laaggeletterden die moeite hebben met lezen, schrijven of rekenen?

Hoe herken je laaggeletterdheid bij anderen? Tips van laaggeletterden zelf:

- Dat iemand moeite heeft met lezen en schrijven, staat niet op het voorhoofd van mensen geschreven, weet Ronnie de Boer. ,,Praat er met elkaar over”, zegt ze. ,,Breng het ter sprake. Je bent nooit te oud om te leren. Ik heb het zelf veel te lang voor me gehouden. Achteraf, had ik er misschien wat meer bekendheid aan moeten geven, denk ik soms wel eens. Ik was nu al 42 jaar toen ik met taallessen begon.”

- Jasper Harmes gebruikte zelf vooral smoesjes om zijn laaggeletterdheid te verbergen. Soms was hij zijn bril vergeten, dan weer had hij geen pen bij zich. ,,Als die smoesjes telkens weer worden gebruikt, dan zit daar misschien meer achter.”

- Hans Kasser: ,,Mensen die niet goed kunnen lezen en schrijven, laten dit vaak aan anderen over. Laatst zag ik een mevrouw met haar dochter bij het gemeentehuis. Haar dochter vulde alles voor haar moeder in. Dan zou een teken kunnen zijn.” 

Het boek Onder Hollandse Helden van schrijver Frénk van der Linden ligt in het zonlicht op de tafel van Yvonne Geers (49) uit Katwijk. Het verhaal van Cruijff heeft de Katwijkse al gelezen. Nu wil ze verder met het hoofdstuk over Alfred Heineken. Maar dan moet ze er wel echt goed voor gaan zitten, geeft ze toe. Met een woordenboek naast zich, om daarin de moeilijke woorden op te zoeken. Want lezen is voor Yvonne nog wel steeds ‘een ding’.

Als kind op school had Yvonne het al moeilijk. Ze begreep niet zoveel van de dingen die haar werden geleerd. Groep 2 moest ze wel twee keer overdoen. Op haar zesde stapte ze over naar een school voor moeilijk lerende kinderen. En na ook nog eens een zwaar auto-ongeluk, waarbij een auto haar meters lang meegesleurde, lag ze driekwart jaar in het ziekenhuis. De achterstand die ze daardoor op school op liep, wist ze niet meer in te halen.

,,Een diploma halen, zat er voor mij niet in”, zegt Yvonne op haar balkon in Katwijk. ,,Toen ik jaren later kinderen kreeg, begon ik mijn probleem te zien. Ik kon mijn eigen kinderen niet eens voorlezen. Ik klapte dan een boek open en bedacht er zelf maar een verhaaltje bij.” Een rijbewijs halen lukte maar net. Ze deed er vijftien jaar over. ,,Ik kon wel rijden, maar de theorie was een ramp.”