Volledig scherm
Dobberen op het dek van een sloep met op de achtergrond het geluid van krijsende meeuwen. Camilla geniet ervan met moeder Nellie aan haar zijde. © Koen Verheijden

Belevenistheater bezorgt gehandicapte droomreis

Mensen met ernstige beperkingen en dementie zitten zelden in een oldtimer, boot of trein. Maar dankzij de fictieve wereld in De Nieuwe Belevenis kan dat nu wél.

Quote

Het doet haar misschien denken aan de ritten die we vroeger in Frankrijk maakten

Moeder Nellie

Camilla van Tongeren (49) lacht als de toeter van de Rolls Royce klinkt. Haar haren wapperen in de wind. De beelden op de muur bootsen een rit langs de Côte d'Azur na. De zee ziet Camilla niet, maar de lichtflitsen wel. ,,Ze doen haar misschien denken aan de ritten die we vroeger in Frankrijk maakten'', zegt moeder Nellie. Zachtjes zingt ze een kinderliedje voor haar zwaar gehandicapte dochter. Even een rustmomentje te midden van alle impulsen die op haar afkomen in De Nieuwe Belevenis.  

Het is een theater in de Arnhemse bossen, speciaal voor mensen met een ernstige beperking of zwaar dementerenden - zo'n 180.000 mensen in Nederland - en hun naasten. ,,De mogelijkheden om een dagje weg te gaan, zijn beperkt'', weet Marcelle Beerepoot van de stichting achter het theater. ,,Mensen brengen verreweg de meeste tijd in een instelling door. Soms zijn er ruimten waarin de bewoners zich wanen op een plek buiten, of zijn er materialen aanwezig die prikkelen zoals 'snoezelvoorwerpen' en stoffen. Maar heel vaak ook niet.''

Volledig scherm
© Koen Verheijden

Acht jaar geleden kwam de stichting al met een reizende Belevenis: 1.600 vierkante meter waarin met theater, licht, geluid en proeverijen de zintuigen van dementerenden en mensen met een beperking werden geprikkeld. ,,De tour was succesvol, maar we wilden iets permanents inrichten.'' Nu kunnen mensen het hele jaar door bij De Nieuwe Belevenis terecht. Aangepast vakantieoord Bio ligt om de hoek.

Dobberen  
Moeder Nellie en vader Jan vinden het theater minstens zo leuk als Camilla, die inmiddels ligt te dobberen op het dek van een sloep. Ze luistert naar de krijsende meeuwen, lichtstralen kabbelen als golven over haar lijf. ,,Vroeger gingen we vaak naar zee, maar ze werd een beetje iebel van het zand. Dit gaat beter.'' Hoewel... ,,Ik word er zelf een beetje zeeziek van'', lacht Nellie. Al 49 jaar neemt ze haar dochter overal mee naar toe, ondanks haar ernstige fysieke en verstandelijke beperkingen die ze opliep door zuurstoftekort bij de geboorte. ,,Maar het was makkelijker toen ze klein was en ik haar gewoon op mijn heup kon zetten.''  

Laatst ging het gezin naar een musical. ,,Toen de lichten uitgingen begon Camilla te gillen. We moesten de rolstoel door een volgepakte zaal worstelen met twee beveiligers erbij.''  

Quote

Nu we dit bij de hand hebben, kunnen we er veel vaker met de familie op uit

Moeder Nellie

Lachen en huilen  
In De Nieuwe Belevenis gaat het licht niet uit, mag worden gegild, gepraat, gelachen en gehuild. Interactie met naasten is juist de bedoeling, zegt ontwerper Stan Boshouwers van Tinker Imagineers. Dus zij aan zij in de treincoupé, in de oldtimer. Plekken die doorgaans nauwelijks toegankelijk zijn. Nu kan de rolstoel er zo ingeschoven worden.  

Dementerenden kunnen herinneringen ophalen met behulp van oude koffers met inhoud van weleer. Voor kinderen met een beperking is er een ruimte waar samen interactieve spellen op de muur kunnen worden gespeeld, met vormen, kleuren en vrolijke vogels. Rechtop in de rolstoel of liggend op een mat, je stem is genoeg om de projectie te activeren.   Camilla's ouders zien zich al met hun andere dochter en kleinkinderen door de Belevenis lopen. Het is lastig om familie en vrienden naar een instelling te krijgen, zegt Nellie.

Daarom bedenken ze elke verjaardag iets leuks. ,,Ze woont mooi, maar om nou in een kringetje op haar kleine kamer te gaan zitten... Dit jaar huurden we een gospelkoor in. Maar nu we dit bij de hand hebben, kunnen we er veel vaker met de familie op uit.''

poll

Welk team kies jij?

  • Friet (41%)
  • Patat (59%)
53503 stemmen