Bellingcat: deze man was betrokken bij neerhalen MH17

VideoDe man die in afgeluisterde telefoongesprekken rond het neerhalen van MH17 'Oreon' wordt genoemd was op dat moment de hoogste militaire officier in de regio Luhansk. Het gaat om de Russische kolonel Oleg Ivannikov  van de militaire inlichtingendienst GRu. 

Dat meldt het internationale onderzoekscollectief Bellingcat samen met de Russische onderzoekswebsite The Insider. Zij gaven vanochtend een persconferentie over hun onderzoek naar MH17. 

Oreon is een codenaam die naar voren komt in de door de Oekraïense veiligheidsdienst afgeluisterde en gepubliceerde telefoongesprekken in de regio in de periode dat MH17 werd neergehaald. In die gesprekken, van na het neerhalen van MH17, gaat het erover dat de BUK zo snel mogelijk weg moet uit Oekraïne. 

Volledig scherm
Eliot Higgins (m) van Bellingcat tijdens de persconferentie © ANP

Na analyse van de gesprekken en verder (online) speurwerk kwam Bellingcat uit bij Ivannikov. Volgens hen is hij een officier van de Russische geheime dienst GRu, die begin deze eeuw ook betrokken was bij de oorlog tussen Rusland en Georgië. De GRu is de geheime dienst van het Russische ministerie van Defensie, vergelijkbaar met de Nederlandse MIVD. 

Ivannikov zou in Oost-Oekraïne de baas zijn geweest in de rebellen-regio Luhansk, daar had hij ook de leiding over de 'huurlingen'  van het militaire bedrijf Wagner. Die huurlingen zijn nu ook actief in Syrië, mogelijk is Ivannikov daar nu ook. ,,Het bewijs tegen hem is voorlopig nog vooral indirect, maar gezien de 'chain-of-command' kan het bijna niet anders of hij was er bij betrokken", aldus een woordvoerder van The Insider. De onderzoekers hebben (nog) niet kunnen vaststellen wie er boven Ivannikov stond in de bevelslijn. ,,Maar een BUK kan niet een land in zonder toestemming van hoger op." MH17 werd neergeschoten boven de regio Donetsk, 'maar het is onmogelijk daar te komen zonder door Luhansk te gaan.'

Lees verder onder de afbeelding.

Volledig scherm
Oleg Ivannikov © @bellingcat


Eerder melde Bellingcat ook al dat iemand die in de online gepubliceerde telefoongesprekken 'Delfin' wordt genoemd in feite een hoge Russische militair is: kolonel-generaal Nikolaj Fjodorovitsj Tkatsjov.  Hij spreekt in die door de Oekraïense veiligheidsdienst afgeluisterde gesprekken over de Buk-installatie voorafgaand aan het neerhalen van het vliegtuig.

De man die nu is geïdentificeerd, Ivannikov, was niet de man die op de knop van de raket drukte. Hij is, volgens The Insider en Bellingcat, wel de man die lokaal het hoogste in rang was namens het Russische ministerie van Defensie en wist wat er gebeurde. De Russen ontkennen nog altijd betrokken te zijn bij het neerhalen van MH 17 en stellen sowieso dat er geen officiële deelname van Russische militairen aan het conflict in Oost-Oekraïne is.

Delen

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) roept Bellingcat op het bewijs voor het aandeel van de officieren te delen met het Openbaar Ministerie. ,,Zo kan het meegenomen worden in de strafrechtelijke procedure zodat de schuldigen voor de rechter kunnen komen'', zei Blok.  Volgens Elliot Higgins van Bellingcat is de informatie waarover zij beschikken al gedeelde met de officiële onderzoekers van het JIT. ,,Sommige informatie maanden geleden al. Ze zeiden wat ze altijd zeggen: bedankt." Het JIT meldde gisteren dat hun onderzoek zich nu ook vooral focust op personen.

Vanochtend werd bekend dat Nederland en Australië Rusland aansprakelijk stellen voor het neerhalen van vlucht MH17. Het door Bellingcat verzamelde bewijs was niet nodig voor de aansprakelijkheidsstelling, zegt Blok. Maar het kan mogelijk een rol spelen in het identificeren van de personen die schuldig zijn aan de aanslag.

53ste Brigade

Bellingcat doet al jaren onderzoek naar het neerhalen van MH17. In 2015 publiceerde het collectief al veel informatie over de 53ste Luchtafweerbrigade van het Russische leger en haar betrokkenheid bij de aanslag. Gisteren maakten ook de officiële onderzoekers van het Joint Investigation Team bekend dat de Buk-raket die het toestel van Malaysian Airlines neerhaalde afkomstig was van die brigade.

De Buk-installatie was een paar dagen voor 17 juli 2014 de Russisch-Oekraïense grens overgestoken. Hoofdofficier van justitie Westerbeke zei dat de informatie van Bellingcat inderdaad al twee jaar bekend was, maar dat justitie aan hogere eisen moet voldoen om de informatie te controleren en het zo stand te kunnen laten houden als bewijs in de rechtszaak.

Geo-location

Bellingcat bestaat uit een los-vaste groep van particulieren die zich hebben gespecialiseerd in geo-location: ze zoeken data en plaats bij online gepubliceerde video’s en foto’s. Ook traceerden ze via social media talloze militairen die deel uitmaken van de 53ste brigade. Het onderzoeksplatform wordt geleid door de Brit Elliot Higgins, ook Nederlanders maken deel uit van het collectief. Behalve naar MH17 deed Bellingcat ook onder meer onderzoek naar bombardementen in Syrië.

The Insider is een website waarop onderzoeksverhalen over Rusland worden gepubliceerd.