Een te vroeg geboren kindje in een couveuse. © Shutterstock

Betere begeleiding zwangerschap kan dood van honderden baby's voorkomen

Volgens verloskundigen en onderzoekers kan de dood van honderden te vroeg geboren baby’s worden voorkomen, als zwangeren intensiever worden begeleid door verloskundigen en gynaecologen die ze kennen.

Marcia Nieuwenhuis 26-11-19, 03:00 Laatste update: 26-11-19, 15:51

In Nederland stierven vorig jaar ruim duizend baby’s doordat ze te vroeg werden geboren (na de 22ste en voor de 37ste week van de zwangerschap), blijkt uit nieuwe cijfers van Perined, dat de geboortezorg in Nederland ondersteunt.

De daling van het aantal vroeggeboortes stagneert. In 2018 zijn 1011 baby’s overleden die te vroeg ter wereld kwamen. Het jaar ervoor waren dat er 997. Het percentage baby’s dat te vroeg ter wereld kwam bleef met iets meer dan 7 procent ongeveer gelijk.

,,Als je van het begin tot het eind van de zwangerschap een klein groepje vertrouwde verloskundigen of gynaecologen om je heen hebt, kun je daar een kwart van de vroeggeboortes mee tegengaan’’, zegt Ank de Jonge, onderzoekster van het Amsterdam UMC, die in december hoogleraar Verloskundige Wetenschap wordt.

Vertrouwen in zorgverlener

We kunnen honderden baby’s redden door meer in te zetten op preventie
Carola Groenen, Voorzitter KNOV

Vrouwen die beter worden begeleid door zo’n hecht team van zorgverleners brengen bijvoorbeeld eerder problemen ter sprake en stoppen ook eerder met roken en drinken tijdens de zwangerschap. Ook komt het bij een vertrouwde zorgverlener eerder aan het licht als vrouwen kwetsbaar zijn door bijvoorbeeld huiselijk geweld of als ze andere problemen hebben, zoals schulden.

,,Eigenlijk zien we in álle literatuur dat vrouwen het fijn vinden om hun zorgverlener te kennen. Het feit dat je vertrouwen hebt in je zorgverlener kan je stressniveau omlaag brengen en stress is gewoon niet goed voor de zwangerschap.’’

Gezonder zwanger zijn

De Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV) beaamt dat er ‘enorm veel winst te boeken valt’ als er meer wordt ingezet op het voorkomen van vroeggeboortes. ,,We kunnen honderden baby’s redden door meer in te zetten op preventie’’, verklaart KNOV-voorzitter Carola Groenen. ,,Het gaat erom dat vrouwen gezonder zwanger zijn.’’

Het stuit Ank de Jonge tegen de borst dat er niet meer gedaan wordt om vroeggeboortes te voorkomen. ,,Vroeggeboorte is de belangrijkste oorzaak van babysterfte en toch houden vrouwen niet de hele tijd hun vertrouwde zorgverleners’’, betoogt de onderzoekster van het Amsterdam UMC . ,,We zeggen doodleuk dat we dat niet kunnen regelen. ,,Dit gaat om ruim duizend kinderen. Duizend baby’s die overlijden,’’ herhaalt zij nog eens.

Lees door onder de graphic.

!function(e,i,n,s){var t="InfogramEmbeds",d=e.getElementsByTagName("script")[0];if(window[t]&&window[t].initialized)window[t].process&&window[t].process();else if(!e.getElementById(n)){var o=e.createElement("script");o.async=1,o.id=n,o.src="https://e.infogram.com/js/dist/embed-loader-min.js",d.parentNode.insertBefore(o,d)}}(document,0,"infogram-async");Timeline Dark Infographic
Infogram

Sterfte bij vroeggeboorte

Het verlies van je kind is vreselijk. We moeten er alles aan doen om dat te voorkomen
Bruno Bruins, Minister Medische Zorg en Sport

Volgens onderzoekers en verloskundigen gaat er heel veel aandacht uit naar de baby’s die sterven als ze te laat worden geboren. ,,Vorige week had Nieuwsuur een uitzending over het inleiden van vrouwen bij week 41 van de zwangerschap. Die uitzending was naar aanleiding van een Zweedse studie, waaruit blijkt dat dit zes doden kan schelen’’, zegt Hennie Zoontjes, woordvoerder van de Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV). ,,Als je leest: zes doden, dan schrik je je natuurlijk rot. Dat is ook verschrikkelijk.’’

De Jonge benadrukt dat de meeste prioriteit juist moet uitgaan naar het indammen van vroeggeboortes. ,,Het aantal vroeggeboortes daalt niet verder. Dat is van 6,9 naar 7,0 procent gegaan. 79 procent van de baby's die overlijden zijn te vroeg geboren’’, betreurt zij.

Stagnatie niet acceptabel

Ank de Jonge wordt per 1 december aanstaande benoemd tot hoogleraar Verloskundige Wetenschap (Midwifery Science) aan het Amsterdam UMC. © Corné Sparidaens

Vroeggeboorte heeft ‘heel veel consequenties’. ,,Het kind moet eigenlijk nog in de moeder zitten als het geboren wordt. Bij die kinderen is de ontwikkeling vaak wat minder goed. Zo kunnen er problemen ontstaan met voeden en ademhalen.’’

Minister Bruno Bruins (Medische Zorg en Sport) noemt het ‘niet acceptabel’ dat de daling van het sterftecijfer stagneert. ,,Het verlies van je kind tijdens de zwangerschap of rond de geboorte is vreselijk. We moeten er alles aan doen om dat te voorkomen.’’ Hij wil meer inzetten op preventie. ,,Denk aan: niet roken en drinken tijdens de zwangerschap en speciale aandacht en ondersteuning voor kwetsbare vrouwen die zwanger zijn.’’

De brancheorganisatie van verloskundigen en de onderzoeker roemen het initiatief van dit kabinet een ‘kansrijke start’. Minister Hugo de Jonge (VWS), gemeenten, partijen uit de geboortezorg en de jeugdgezondheidszorg (JGZ) zetten zich in voor de eerste duizend dagen vanaf de start van het leven van een kind. ,,Maar we maken er nog te weinig vorderingen mee,’’ aldus De Jonge. Het verbaast de onderzoeker nog meer dat er niet vol op ingezet wordt, omdat het om ‘heel onomstreden maatregelen’ gaat. ,,Om vroeggeboorte tegen te gaan kunnen we dingen doen die geen bijwerkingen hebben en die vrouwen zelfs prettig blijken te vinden.’’

Om vroeggeboorte tegen te gaan kunnen we dingen doen die geen bijwerkingen hebben en die vrouwen zelfs prettig blijken te vinden
Onderzoekster Ank de Jonge van het Amsterdam UMC

Bovendien kan er volgens De Jonge nog fors geld mee bespaard worden ook, ze bleek eerder uit Brits wetenschappelijk onderzoek ,,In Engeland en Wales worden de totale kosten van vroeggeboortes tussen 32 en 36 weken geschat op 122 miljoen pond per jaar.’’ Omgerekend komt dat neer op ruim 140 miljoen euro.

Volgens het Amsterdam UMC is het vooral ook voor vrouwen die minder hoog opgeleid zijn of de taal niet goed machtig zijn makkelijker. ,,Maar eigenlijk zien we in álle literatuur dat vrouwen het fijn vinden om hun zorgverlener te kennen. Het feit dat je vertrouwen hebt in je zorgverlener kan je stressniveau omlaag brengen en stress is gewoon niet goed voor de zwangerschap.’’