Volledig scherm
Foto ter illustratie. © ANP

'Betere controle op omstreden verhoormethode'

Nederlandse politieoperaties waarbij de 'Mr Big-methode' wordt gebruikt, zijn nauwelijks controleerbaar. Bovendien liggen gerechtelijke dwalingen op de loer, menen deskundigen. De methode moet worden aangepast.

Mr Big is een uit Canada overgewaaide verhoormethode die even succesvol als omstreden is. In honderden vastgelopen onderzoeken werd daar alsnog een dader vervolgd, maar de methode leidde ook tot onterechte bekentenissen. In Nederland heeft de politie de methode toegepast bij onder meer de Posbankmoord, de moord op Heidy Goedhart en de moord op Vivica Spong, het nichtje van de strafpleiter.

Mr Big-operaties zijn peperduur en arbeidsintensief: de politie omringt een verdachte met undercoveragenten. Zij bieden de verdachte een luxeleven van snelle auto's en champagne in stripclubs. Zo trekken ze hem in een fictieve criminele organisatie, met aan het hoofd een machtige figuur ('Mr Big'). De verdachte krijgt lucratieve opdrachten aangeboden, maar moet dan wel eerst zijn daad opbiechten.

Biecht van zijn leven

Een van de Nederlander die in die val liepen, is Wim S., verdacht van de moord op zijn vrouw Heidy Goedhart. De politie kreeg het bewijs niet rond, tot een Mr Big-operatie werd gestart. Tegenover undercoveragenten in Marbella deed hij 'de biecht van zijn leven'. Later trok hij die moordbekentenis in. Hij zei onder hoge druk te hebben bekend.

De zaak van Wim S. wordt nu beoordeeld door de Hoge Raad. Afgelopen week adviseerde de advocaat-generaal dat zijn bekentenis toelaatbaar bewijs is.

Onzeker bewijsmiddel

In tegenstelling tot in Canada worden de Nederlandse infiltratietrajecten niet op video of audio opgenomen. ,,Ik schrik daarvan", zei de Canadese professor Tim Moore gisteren op een congres in Utrecht. Moore is dé expert op het gebied van Mr Big-bekentenissen. ,,Een politiemethode die zo ingrijpend is als deze, moet altijd worden opgenomen. Anders is controle onmogelijk." Moore krijgt bijval van rechtspsycholoog Peter van Koppen. Videobewijs is essentieel, meent hij. Volgens Van Koppen is een bekentenis via de Mr Big-methode onbruikbaar, tenzij de verdachte beschikt over unieke kennis die alleen de dader kan hebben. ,,Anders kom je er nooit achter of de bekentenis klopt. Je creëert met heel veel geld een onzeker bewijsmiddel."

In Canada floot de hoogste rechter de Mr Big-methode terug in de zaak Nelson Hart, een sociaal beperkte man die werd verdacht van het verdrinken van zijn 3-jarige tweelingdochters. ,,Toen hij werd opgepakt, mocht hij één telefoontje plegen. Hij belde niet naar zijn familie, maar naar een undercoveragent", zegt Moore. ,,Dat was zijn beste vriend geworden. Nelson Hart is alle vertrouwen in zijn medemens verloren. Zijn zaak is een tragedie."