Volledig scherm
De politiebonden riepen collega’s in september op voor ‘de heftigste CAO-actie ooit’ maar die werd op het laatste moment afgeblazen na een akkoord over de nieuwe politie-cao. © ACP

‘Bij het vijfde weekend achtereen werken heb ik nee gezegd’

Veel politieteams in het land kampen met onderbezetting. Politieagenten over de werkdruk in hun regio: ‘Er hoeft maar iets te gebeuren en er vallen gaten in het rooster.’

Agenten werken te lang, rusten te weinig of draaien te veel nachtdiensten. Ruim 200.000 keer overtreedt de politie dit jaar de Arbeidstijdenwet (ATW). Ruim een derde daarvan wordt veroorzaakt door piketdiensten. Een kwart ontstaat door te weinig dagelijkse rust. Wat betekenen die cijfers  in de praktijk? Drie politiemedewerkers uit verschillende vakgebieden en regio’s vertellen over de gevolgen van onderbezetting in hun team.

Fred Driessen is operationeel expert en teamleider van een flexteam in Amsterdam. Daarnaast is hij regiobestuurder bij politievakbond ANPV.

,,De ATW-overtredingen ontstaan door de waan van de dag. Iemand die bijvoorbeeld een week ME-piketdienst heeft, komt soms om 04.00 uur ’s nachts thuis en wordt een kwartier later weer opgeroepen. Dan sta je gewoon weer tien uur te werken. De krapte in de teams zorgt ervoor dat telkens op het minimum wordt gepland. Dan hoeft er maar iets te gebeuren, of er vallen gaten in het rooster. Collega’s worden dan doorgeschoven, waardoor ergens anders weer een gat ontstaat.’’

Yentl Mesicek is hoofdagent en rijdt naar 112-meldingen in Gelderland. Daarnaast verricht ze recherchewerk.

,,Ik krijg vaker de vraag of ik extra wil werken. Je wilt je collega’s niet in de steek laten door zo’n dienst niet over te nemen, maar je kunt ook niet onbeperkt overwerken. Laatst zou ik vier weekenden achterelkaar dienst hebben. Toen ik zag dat ik ook nog een vijfde weekend moest werken, heb ik aangegeven dat dit niet kon.

Omdat ik 112-meldingen rijd, ben ik aanwezig bij zelfdodingen, vechtpartijen en zware ongelukken. Ik ben 24, maar heb al heel wat meer gezien dan de meeste van mijn leeftijdgenoten. Dit moet je ook kunnen ventileren, op je werk maar ook bij je thuisfront. Je draagt een uniform, maar blijft ook een mens. Collega’s en de leiding vangen ons goed op, maar het is ook nodig om rust te nemen. Dan kun je alle indrukken weer loslaten.

Wat het werk zwaar maakt? Het is een combinatie van meerdere factoren. De indrukken na een heftige melding, de hoeveelheid van zulke meldingen en ook de overuren. Politiewerk is geen standaard kantoorbaan, maar om dit werk 30 of 40 jaar vol te kunnen houden, moet het in balans blijven.’’

Joost* werkt bij de Dienst Bewaken en Beveiligen in Den Haag, de afdeling die de beveiliging doet voor politici en ambassades.

,,Sinds de vorming van de nationale politie mochten geen nieuwe mensen worden aangenomen en ging de uitstroom door. Zo is een groot tekort ontstaan. We zijn met 223 werknemers. Dat zouden er 50 meer moeten zijn.

Overal worden invallers vandaan gehaald om de gaten te vullen. Uit wijkbureaus en van de arrestantenafdeling, die ook al onderbezet is. Er springen ook mensen bij die hun opleiding nog niet hebben afgerond. Die zouden nog niet eens mogen werken.

De tekorten merk je vooral in de nacht- en de avonddiensten. Omdat veel oudere collega’s zijn vrijgesteld van nachtdiensten, draaien de jongere ervoor op. Wat ook gebeurt: ze moeten tussendoor éven een nachtdienst  doen om een gat te vullen. Zo ga je op en af van dag naar nacht. Lang niet iedereen kan daar tegen. Het ziekteverzuim is hier regelmatig boven de tien procent.

De tekorten duren nu al 5 à 6 jaar. Dat doet wat met de moraal. Mensen zijn oververmoeid en zetten hun hakken in het zand. We krijgen regelmatig het verzoek nog een extra nachtdienst te nemen. Veel collega’s zeggen nu: bekijk het maar. De onderbezetting leidt ook tot onveilige situaties. Er horen ’s nachts vier auto’s te kunnen rijden, maar soms hebben we er maar één bemand. Is dat verantwoord? Nee, dat is niet verantwoord.’’

* De naam is op verzoek gefingeerd.

Reactie Korpsleiding

,,Elke dag leveren duizenden agenten een onmisbare bijdrage aan de veiligheid in Nederland. En we zien  dat de druk op hen toeneemt door wat van hen wordt gevraagd. Daarom is dit ook een belangrijk thema in gesprekken met vakbonden en OR. Om die reden hebben we met hen afspraken gemaakt om de werkdruk te verminderen. Daarbij moeten we wel opmerken dat niet alle overwerk, of meerdere keren een nachtdienst draaien direct een ATW-overtreding is. Politieagenten moeten in noodsituaties kunnen optreden en die ruimte biedt de wet ons ook.’’

,,Als je ziet waar we vandaan komen, hebben we al flinke stappen gezet. In vergelijking met vier jaar geleden zien we een vermindering van bijna 100.000 overtredingen. Voor dit jaar verwachten we weer een daling van negen procent. Maar we streven uiteraard naar zo min mogelijk ATW-overtredingen. Dat blijft een flinke uitdaging in een organisatie waar ruim 65.000 mensen werken en circa 1000 roosters iedere vier weken in elkaar gedraaid moeten worden en dat nog eens gecombineerd met de complexiteit van het politievak.’’