Volledig scherm
© Michel van Bergen

Bijna orkaankracht: 7 vragen over de storm

Daken vlogen van gebouwen, bomen knakten als luciferhoutjes, voertuigen werden van de weg geblazen.

Volledig scherm

1 Hoe sterk was deze storm?
De storm beukte in op Nederland en bereikte op zijn hoogtepunt windkracht elf. ,,Sinds 1910 is een storm met deze kracht slechts dertien keer voorgekomen'', zegt Diana Woei van Weerplaza. ,,Naast de gemiddelde sterkte van de storm, zijn windstoten gemeten van meer dan 120 kilometer per uur, bijna orkaankracht.''

Mensen waaiden over straat. Hoe kan zoiets?
Op social media doken tal van filmpjes op van mensen die los kwamen van de stoep en een eindje vlogen of zich aan een lantaarnpaal moesten vastklampen om niet omver te waaien. ,,Dat iemand van zijn voeten werd geblazen, is niet zo vreemd bij zulke windsnelheden'', zegt Woei. ,,Een kind vliegt in de rondte bij windkracht 9. Het waaide nu aanzienlijk harder. Windkracht 11 is sterk genoeg om een volwassene onderuit te halen.''

3 Hoe verliep deze storm precies?
De storm bouwde zich op bij het Canadese Newfoundland, zegt Woei. ,,Door dalende luchtdruk komt er beweging rond het centrum van het lagedrukgebied. Vanwege de draaiing van de aarde beweegt dat zich naar rechts. Het lagedrukgebied zuigt lucht aan en zo ontstaat er wind die makkelijk stormkracht kan krijgen.'' Officieel is sprake van een storm bij windkracht 9. Die kracht werd gisteren aan het begin van de ochtend bereikt en won daarna nog snel aan sterkte. Aan de kust ging de wind rond het middaguur alweer liggen, in het oosten duurde dat tot de tweede helft van de middag.

Zijn we voldoende gewaarschuwd?
Na de uitzonderlijk zware storm van 25 januari 1990, waarbij zeventien doden vielen, besloot het KNMI om waarschuwingen uit te geven bij extreme weersomstandigheden. Al ruim voor de storm gisteren losbarstte, kondigde het meteorologisch instituut code oranje af. In de loop van de ochtend schaalde het KNMI dat op naar code rood. ,,Bij zo'n waarschuwing wordt mensen sterk afgeraden om op pad te gaan. Dat veel mensen dat toch doen en daarmee een risico lopen, is hun eigen verantwoordelijkheid'', aldus het meteorologisch instituut.

Waarom konden de treinen niet rijden en lag Schiphol volledig lam?
Om 11 .00 uur trok de NS de stekker eruit. Het weer bleek te ruig om verder te rijden. ProRail telde gisteravond 150 schademeldingen, waarvan '30 tot 40 grotere incidenten'. Op 40 plekken lagen omgewaaide bomen op het spoor, op zeker 30 plaatsen waren bovenleidingen gebroken.

Ook op treinstations was schade. Op Den Haag Centraal kwamen glasplaten naar beneden; het station werd enige tijd afgesloten.

Om kwart over 11 ging ook Schiphol vrijwel helemaal op slot. Er werd nog mondjesmaat gestart en geland. Vertrekhallen 1 en 2 gingen dicht omdat er dakplaten van de terminal vlogen. Tegen 13.00 uur was Schiphol weer operationeel. In totaal werden 320 vluchten geschrapt.

Lege Poolse vrachtwagen slaatom op de A27 door de zware storm.
Volledig scherm
Lege Poolse vrachtwagen slaatom op de A27 door de zware storm. © William Hoogteyling

Waardoor waaiden al die vrachtwagens om?
De Verkeersinformatiedienst telde zeker 66 vrachtwagens die vanwege de harde wind waren gekanteld. ,,Die vrachtwagens zijn echte windvangers, zeker als ze zonder lading rijden'', zegt Arnoud Broekhuis van de Verkeerscentrale ANWB. ,,De chauffeurs kennen de gevaren, maar ze nemen de gok. Op alle noord-zuidverbindingen kantelden vrachtwagens op de bruggen en kwam het verkeer tot stilstand.''

Er is geen verbod om met vrachtwagens te rijden in een storm. De ANWB heeft de indruk dat de waaghalzen voor een deel Poolse truckers waren. ,,We denken er met Transport en Logistiek Nederland over na hoe we deze groep kunnen bereiken in situaties zoals deze. Misschien met pictogrammen en borden in andere talen.''

Vergoedt de verzekering de stormschade?
Bijna alle huisbezitters hebben een opstalverzekering die schade aan woningen dekt, zoals kapotgevallen dakpannen of schade door omvallende bomen. Vergelijkingssite voor verzekeringen Independer meldt dat verzekeraars vergoeden als het windkracht 7 of meer waait. Wel geldt er vaak een hoger eigen risico bij stormschade.

Takken en bomen op auto's is een ander verhaal. Dat hangt af van de autoverzekering. Wie alleen WA is verzekerd, heeft dikke pech. Tenzij die omgevallen boom van de gemeente al rot was en de gemeente daar al verschillende keren op was gewezen. Maar juridisch is dat bijna niet hard te maken. De hoogte van de schade wordt later vandaag verwacht, maar loopt waarschijnlijk in de tientallen miljoenen euro's.