Volledig scherm
Bodemdaling zorgt voor schade aan funderingen en gebouwen © M Kuster

‘Bodemdaling kan ook een mooie kans zijn voor Nederland’

De bodem in Nederland zakt veel sneller dan verwacht. Dat blijkt uit een vandaag gepresenteerde bodemdalingskaart. De daling kan een miljardenschade betekenen voor steden en plattelandsgebieden, maar biedt volgens Hilde Niezen van Platform Slappe Bodem mogelijk ook kansen. 

De daling komt naast de droge zomers door landbouw, zoutwinning en de winning van aardgas. In de veen- en kleigebieden in het westen van het land is de bodemdaling duidelijk meetbaar omdat de grond  daar inklinkt door de droogte. Niezen, in het dagelijkse leven wethouder in Gouda, erkent dat de bodemdaling een groot probleem is. ,,Bodemdaling is iets wat er al heel lang is, met name in het westen van Nederland. Maar we lopen nu echt tegen grenzen aan. In het landelijk gebied is het peil op sommige plekken tot zeven meter diep gezakt. Landbouw is dan niet meer mogelijk, omdat de druk van onderop zo groot wordt dat er zout water naar boven komt. En dat punt wil je helemaal niet bereiken.’’ 

Urgent

Quote

Als we dit onder de knie krijgen, dan kunnen we laten zien wat we als waterland kunnen

Hilde Niezen, Platform Slappe Bodem

Maar niet alleen het platteland krijgt problemen. ,,In het bebouwde gebied hebben we berekend hoe veel die bodemdaling ons eigenlijk kost aan geld en aan maatschappelijke schade. En dat is zo enorm veel dat we er nu wel wat aan moeten doen’’, stelt Niezen. ,,Daarnaast hebben we ontdekt dat die bodemdaling ook leidt tot een enorme CO2-uitstoot door oxidatie van het veen. Dat wil je ook niet vanuit je klimaatdoelen.  Door deze drie dingen is het probleem veel urgenter geworden. Gelukkig gaat de ontwikkeling van kennis ook op een hoger niveau komen en ik ben vol verwachting wat er nog allemaal ontdekt gaat worden.’’ 

De bodemdaling is op dit moment al een groot probleem in stedelijk gebied. ,,We hebben op dit moment al allerlei problemen met de infrastructuur die kapotgaat en verzakt. Dat moeten we dan weer ophogen en funderen. Daarnaast hebben we in heel West-Nederland problemen met paalfunderingen van gebouwen. Die gaan stuk en dat loopt echt in de miljoenen. Als jij als particulier je fundering moet herstellen, dan kost dat zo tussen de vijftig- en honderdduizend euro. Dat kan bijna niemand zomaar even op tafel leggen, dus dat is een groot probleem. Daar moeten we in de komende jaren iets mee.’’

Oplossingen

Ondanks de toch vrij zorgelijke situatie gaat Niezen niet bij de pakken neerzitten. Nederland zit namelijk niet stil  ,,Gemeenten proberen op een creatieve manier de grond op te hogen. Er zijn gemeenten die werken met piepschuim of een soort lavasteen, alles wat lichter is dan zand, om bijvoorbeeld een weg mee op te hogen. De vraag is ook of je bijvoorbeeld de hele openbare ruimte moet funderen. In Woerden zijn ze daarmee bezig, daar voorzien ze alle straten van heipalen. Met dat soort keuzes gaan we tegenwoordig veel bewuster om.’’

In het landelijke gebied liggen andere oplossingen eerder voor de hand. ,,Het veen droogt uit, waardoor het vergaat en de bodem daalt. Daar moet je het dus heel erg nat houden. Koeien houden niet van natte aarde, dus dat is een lastige combinatie. Maar er zijn gewassen zoals lisdodde en cranberry, die wel van een natte ondergrond houden. Maar daar wil je als boer natuurlijk wel een verdienmodel aan hebben. Natuur is ook een oplossing. Natte natuur waar weidevogels een plek kunnen vinden. Dat zie je op verschillende plekken in Nederland ook gebeuren.’’ 

Export

Wat Niezen betreft kun je de problemen ook zien als een uitdaging voor Nederland ,,Het probleem staat nu op de kaart en dat was ook nodig. Maar dit speelt niet alleen in Nederland. Op de hele wereld zijn dit soort plekken. Denk bijvoorbeeld eens aan New Orleans of Shanghai. Dus dit is eigenlijk ook een hele mooie kans voor Nederland. Als we dit onder de knie krijgen, dan kunnen we laten zien wat we als waterland kunnen en hoe we ook hier weer het voortouw nemen. Dan kunnen we er zelfs een exportproduct van maken.’’ 

Volledig scherm
De bodemdalingskaart. De rode gebieden zijn plekken waar de bodem flink aan het dalen is © TU delft