Bolle Jos, Nederlands meestgezochte crimineel, houdt zich schuil in Sierra Leone

Jos Leijdekkers, de meestgezochte crimineel van Nederland, zit ondergedoken in Sierra Leone. Dat bevestigt het Openbaar Ministerie na onderzoek van Follow the Money en AD. Bolle Jos is samen met de president van het West-Afrikaanse land te zien op officieel beeldmateriaal. Er zijn signalen dat hij hoge functionarissen omkoopt en een relatie heeft met de dochter van de president. ,,We zetten alles op alles om hem naar Nederland te halen.’’

De St. Joseph kerk in het dorpje Tihun in Sierra Leone zit op de ochtend van Nieuwsjaarsdag tot de allerlaatste zitplaats vol. Helemaal vooraan zitten president Julius Maada Bio en zijn vrouw. Hij is naar zijn geboortedorp gekomen om met de nieuwjaarsmis 2025 in te luiden. Twee banken daarachter zit een witte man tussen de Afrikanen, met een opengevouwen kerkboekje in de hand. Hij oogt smetteloos in zijn witte shirt met vanille-kleurige mouwen. Zijn baard is een paar dagen oud, de haren strak achterover gekamd.

In het gezicht is hij wat spitser dan zijn beruchte bijnaam doet vermoeden. Maar goed ingevoerde bronnen twijfelen er niet aan wie hier in het kerkbankje naast de dochter van de president zit: Bolle Jos, bijnaam van de voortvluchtige Jos Leijdekkers. De Brabantse cokebaron oogt opvallend ontspannen voor een man die al bijna drie jaar bovenaan de Nationale Opsporingslijst staat en voor wie 200.000 euro is uitgeloofd voor de gouden tip die leidt naar zijn verblijfplaats.

In een reactie op het onderzoek van Follow the Money en AD laat het Openbaar Ministerie weten dat het sinds ‘ruim een half jaar 100 procent zeker weet’ dat Leijdekkers in Sierra Leone verblijft. ,,Wij hebben alles op alles gezet om hem te vinden. En zetten ook alles op alles om hem naar Nederland te halen”, aldus een woordvoerder. Het OM wil verder niet ingaan op de vraag hoe wordt geprobeerd om hem uitgeleverd te krijgen. ,,In het belang van het onderzoek kunnen we daar niets over zeggen.”

Volgens politieke tegenstanders van de machthebbers in Sierra Leone geniet Leijdekkers bescherming van hoge functionarissen in het land. Daaronder wordt ook president Julius Maada Bio nadrukkelijk geschaard. In maart 2024 schreef The Makoni Times hier een artikel over. Volgens het medium doet ‘Bello Jos’ zich voor als een Turkse investeerder, bezit hij het nodige vastgoed en zou hij het staatsburgerschap in Sierra Leone hebben ontvangen. Hij zou dagelijks, zonder afspraak, binnenlopen bij de president.

Dat zegt ook Mohamed Kamarainba Mansaray. De politicus probeerde in 2018 tevergeefs president te worden en geldt als een uitgesproken criticaster van de huidige regering in Sierra Leone. Volgens hem heeft Leijdekkers een relatie met de dochter van de president. Hij zou hoge functionarissen in het land omkopen met prijzige terreinwagens, Rolex-horloges of andere cadeaus. Mansaray wijst daarbij onder andere naar het hoofd van de Immigratiedienst en de baas van de havenautoriteit: ,,Ze moeten verantwoordelijk worden gehouden voor hun daden.”

Het is lastig om de uitlatingen van Mansaray over zijn politieke tegenstanders op betrouwbaarheid te controleren. Tegelijkertijd: Leijdekkers draaft niet toevallig op bij een nieuwjaarsmis in het geboortedorp van de president. Hij zit bovendien naast de dochter van de president, met de baas van het land twee banken voor hem. Als de informatie klopt, maakt dat ook duidelijk waarom het ingewikkeld wordt om Bolle Jos naar Nederland te halen.

Bolle Jos wordt door opsporingsdiensten beschouwd als een van de sleutelspelers in de wereldwijde cocaïnehandel. De Brabander zou er puissant rijk mee zijn geworden, zijn totale omzet wordt geschat op een miljard euro. Hij heeft verder de reputatie dat hij geweld niet schuwt en ongrijpbaar is. Hij is al jaren voortvluchtig en werd het afgelopen jaar zonder zijn aanwezigheid veroordeeld tot 24 jaar cel voor grootschalige drugshandel. Ook in België is hij veroordeeld tot een jarenlange celstraf.

De afgelopen jaren bestond nog het vermoeden dat Bolle Jos zich ophield in Turkije. Vanuit Istanboel of de Turkse rivièra stuurde hij zijn manschappen bij cruciale acties live aan met zijn versleutelde telefoon. In de zomer van 2023 sloegen Nederland en Turkije de handen ineen in de jacht op de Brabander en diens organisatie. Maar tijdens een grootschalige operatie, waarbij onder andere zijn broer en zwager werden aangehouden, ontsprong uitgerekend Leijdekkers de dans.

Buiten op de parkeerplaats loopt het akkefietje pas echt uit de hand als de bodyguard van de zakenman zijn vuurwapen trekt en enkele schoten lost. De zakenman wordt in artikelen in de Afrikaanse media ook bij naam genoemd: Omar Sheriff. Een valse naam, zeggen bronnen. De Noorse Turk zou in werkelijkheid namelijk Jos Leijdekkers zijn. Ook het OM ontvangt die tip over de betrokkenheid van Bolle Jos bij de schietpartij.

Het is een van de talloze signalen die destijds binnenkomen en daarbij worden de meest uiteenlopende plekken genoemd. Dat hij in Sierra Leone opduikt, is minder verrassend dan het op het eerste gezicht misschien lijkt. West-Afrika ontwikkelde zich de afgelopen jaren namelijk tot een hotspot binnen de internationale cocaïnehandel. Dat zei ook Jan Janse, baas van de Zeehavenpolitie, eerder in het AD: „Steeds meer containers worden gescand, in de haven van Rotterdam worden overal maatregelen genomen. Dus het lijkt erop dat criminelen naar alternatieve routes zoeken om drugs te smokkelen. Zo zie je ook dat coke steeds vaker via West-Afrika of Turkije naar Europa komt.”

Van de Afrikaanse ‘cocaïnecorridor’ lijkt ook Bolle Jos geregeld gebruik te maken. Op 16 oktober 2023 wordt in Antwerpen een immense partij drugs onderschept. Verstopt tussen een lading sojameel zit liefst 11.203 kilo cocaïne. Een week later is het opnieuw raak en gaat de Vlaamse douane aan de haal met 7036 kilo. In april 2024 leidt een inval in een loods vlakbij Antwerpen bovendien tot de vondst van 5992 kilo cocaïne tussen een partij palmolie.

Alle drie de partijen zijn afkomstig uit Sierra Leone, zijn stuk voor stuk verpakt in zwart plastic met grijze ducttape en worden binnen het criminele milieu alle drie toegeschreven aan Bolle Jos. En dan onderschept de Nederlandse politie tussendoor ook nog een partij van 7700 kilo in Bleiswijk, vlakbij Rotterdam. Ook al van Bolle Jos, fluisteren ze in het criminele milieu. De vier partijen vertegenwoordigen gezamenlijk een astronomische straatwaarde van 1,5 miljard euro.

Vooral de vondst van de eerste partij van 11.203 kilo haalt in heel Europa het nieuws. Niet eens zozeer vanwege de omvang van het transport, maar vooral omdat een crimineel commando de drugs probeert terug te stelen. Terwijl Vlaamse douaniers de cocaïne wegbrengen, ontdekken ze dat ze worden achtervolgd. Een arrestatieteam rijdt daarop een busje met Nederlands kenteken klem, zeven gewapende mannen worden aangehouden.

Deze maand stonden in totaal 19 verdachten terecht in de rechtbank in Antwerpen voor de mislukte overval. Daar werd ook duidelijk dat een van de mannen over de gevangenistelefoon iets te loslippig was geweest: ,,Die Bolle Jos mag wel eens over de brug komen wanneer ik vrijkom”, klonk het. ,,Hij moet maar een ticket voor mij fiksen naar Dubs (Dubai, red.).” Mede daardoor werd ook tegen Leijdekkers als vermoedelijke opdrachtgever 15 jaar cel geëist.

Het is de vraag wat een eventuele extra veroordeling waard is, zolang hij niet wordt gepakt. Op de vraag of Nederland bij de autoriteiten van Sierra Leone gevraagd heeft om de uitlevering van Leijdekkers kan het OM niets zeggen, ‘in het belang van het onderzoek’. Het staat in elk geval vast dat Nederland geen uitleveringsverdrag heeft met het land, en dat er geen Nederlandse ambassade in het land is. Dat maakt uitlevering in elk geval een stuk moeilijker, zo lijkt het.