Volledig scherm
Boze boeren willen ervoor zorgen dat de schappen voor de kerst leeg zijn. © ANP

Boze boeren en supermarkten voor de rechter: ‘Blokkades? Nepnieuws!’

Wel of geen eten op tafel met kerst? Dat was de inzet van een kort geding dat de supermarktbranche aanspande tegen actievoerende boeren. Het platleggen van de voedselbevoorrading door een blokkade is volgens actiegroep Farmers Defence Force niet aan de orde. De supers, vertegenwoordigd door het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel, zijn daar echter niet zo zeker van.

De boze boeren die aangesloten zijn bij Farmers Defence Force (FDF) dreigden eerder met lege schappen voor de kerst door distributiecentra te blokkeren. Het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL), de belangenclub van de supermarkten, probeert de acties te voorkomen en stelde een ultimatum. De boeren gingen daar niet op in. CBL wil er alles aan doen om dit te voorkomen en spande een rechtszaak aan. 

Advocaat De Haan spreekt namens de supermarktbranche (CBL): ,,Wij willen boeren niet de mond snoeren en wij betreuren het te moeten procederen, maar het kan niet anders’’, aldus De Haan. Een meerderheid van de boeren steunt de harde acties van FDF niet. Zij willen juist publieksvriendelijke acties.’’ Het CBL heeft berekend dat een blokkade per dag 15 miljoen euro schade kost. De hele kerstperiode zou 1 miljard euro kosten.

‘Niet gericht op blokkades’

FDF zegt echter niet van plan te zijn de bevoorrading van supermarkten woensdag plat te leggen. ‘Nepnieuws’, aldus advocaat Erik van der Goot. ,,De acties zijn niet gericht op blokkades”, klinkt het. Volgens de raadsman gaat het om ‘dynamische acties’, waarvan hij niet wil zeggen wat ze inhouden. Een betrokken boer, Jeroen van Maanen zei eerder tegen deze site: ,,Wij hebben het over acties, de rest van de wereld maakt er blokkades van.’’

Een opmerking over het platleggen van de voedselbevoorrading - Volgens FDF-voorman Mark van den Oever om de boel ‘een beetje op te stoken’ -  was voorzien van een smiley, zei de advocaat. Hij wil daarom dat het CBL, dat een dwangsom van 5 miljoen per overtreding vraagt, niet-ontvankelijk wordt verklaard in dit kort geding of dat de vorderingen worden afgewezen.

Acties rechtmatig

Van den Oever geeft antwoord op vragen van de rechter: ,,De uitkomst van het kort geding is van belang voor hoe we de acties gaan inrichten. Wij willen geen risico lopen op dwangsommen. We maken de acties woensdag om 06.00 uur bekend. De acties zullen rechtmatig zijn.’’ Duidelijk is dat de boeren van plaats naar plaats willen trekken en dat de actie gericht is op de supermarktbranche.

FDF sluit lichte schade daarbij niet uit. ,,Maar dat maakt de acties niet onrechtmatig. We zullen ons maximaal inspannen voor veilige acties en de overlast zoveel mogelijk terugdringen.’’ FDF kan worden gehouden aan de toezegging dat er er geen blokkades worden gehouden. ,,Mocht het wel gebeuren, dan mogen autoriteiten optreden tegen deze onrechtmatige actie. Meer kunnen we niet doen’’, zegt de advocaat.

Verwijzing hongerwinter

Advocaat De Haan stelt namens de supermarktbranche dat FDF ‘terugkrabbelt’. Volgens hem zijn er ,,heel duidelijke aanwijzingen dat zij de voedselvoorziening wel willen platleggen’’. Zo werd er door boeren verwezen naar de hongerwinter en werden er oproepen gedaan om boerenwinkels open te stellen. ,,Je kunt distributiecentra ook heel goed platleggen door op de openbare weg voor een centrum de boel te blokkeren.’’

De boeren voeren al geruime tijd acties en FDF stuurde onlangs een convenant naar CBL, waarin de boeren eisen dat er een fairtrade-systeem komt. De boeren willen graag praten over winstmarges en het voldoen aan betalingstermijnen door CBL. Die termijnen worden nu vaak overschreden, zeggen de boeren. Voor het eerst zijn er nu ook acties gepland tegen de supermarktbranche om een beter verdienmodel af te dwingen.

‘Gek’, zegt advocaat De Haan namens de supermarktbranche: ,,Eerst actievoeren en dan pas onderhandelen over dit convenant.’’ CBL wil best in gesprek met FDF, maar niet op basis van dit document. Advocaat De Haan geeft aan de deur niet dicht te gooien, maar denkt dat er vandaag geen oplossing komt. ,,FDF is welkom op ons hoofdkantoor om te praten.’’ De rechter doet morgen om 11.00 uur uitspraak in het kort geding.

In de Ochtend Show to go werd ook aandacht besteed aan de protesten: